Към съдържанието

Глаголните причастия са думи, които представят някакво действие или състояние като качество на подлога или допълнението. Те се образуват чрез специални наставки. Съществуват шест наставки: три деятелни (-ant, -int, -ont) и три страдателни (-at, -it, -ot).

Причастия и прилагателни имена

Aktiva participo prezentas agon aŭ staton kiel priskribon de ĝia subjekto:

-ANT- по време на действието – действието още не е приключило leganta = който (още) чете
-INT- след действието – действието вече е приключило leginta = който е чел (преди)
-ONT- преди действието – действието още не е започнало legonta = който ще чете (после)
  • Viro, kiu ankoraŭ legas, estas leganta viro. - Мъж, който още чете, е четящ мъж.
  • Viro, kiu antaŭe legis, estas leginta viro. - Viro, kiu antaŭe legis, estas leginta viro.
  • Viro, kiu poste legos, estas legonta viro. - Viro, kiu poste legos, estas legonta viro.

Pasiva participo prezentas agon aŭ staton kiel priskribon de ĝia objekto:

-AT- по време на действието – действието още не е приключило legata = tia, ke iu ĝin legas
-IT- след действието – действието вече е приключило legita = tia, ke iu ĝin jam legis
-OT- преди действието – действието още не е започнало legota = tia, ke iu ĝin poste legos
  • Libro, kiun oni ankoraŭ legas, estas legata libro. - Книга, която още четем, е четена книга.
  • Libro, kiun oni antaŭe legis, estas legita libro. - Книга, която сме (про)чели преди, е (про)четена книга.
  • Libro, kiun oni poste legos, estas legota libro. - Книга, която ще (про)четем после, е книга, която ще бъде (про)четена.

Страдателните причастия са възможни единствено при действия, които могат да имат пряко допълнение. Не може да се каже например okazata, тъй като okazi никога не може да има пряко допълнение. Всички глаголи с наставката -iĝ са непреходни. Затова и …iĝata, …iĝita и …iĝota никога не са възможни.

Гласните в причастията са същите като гласните на глаголните окончания за време -as, -is и -os. Дори значенията им са много сходни, но не еднакви. Наставката -as посочва главно сегашност на действието, докато -ant и -at посочват продължителност или повторяемост на действието. Наставката -is пък посочва, че действието се е случило преди настоящия момент, докато -int и -it посочват, че действието се е изпълнило (евентуално преди друго действие). Наставката -os указва някакво време след настоящия момент, докато -ont и -ot – състояние преди началото на действие, често с нюанса, че се възнамерява действието да се изпълни; че се планира или че ще се случи скоро:

  • Li skribas. - Той пише.

    Действието писане се случва сега или обикновено.

  • Tiam li estis skribanta en sia ĉambro. - Тогава той пишеше в стаята си.

    La skribado estis daŭra en tiu pasinta tempo.

  • La letero estis skribata en la paŭzo. - Писмото бе написано през почивката.

    La skribado estis daŭra en la paŭzo.

  • Janjo havis en tiu nokto dormon maltrankvilan kaj interrompatan. - Janjo havis en tiu nokto dormon maltrankvilan kaj interrompatan.

    Okazis ripete interrompoj de la dormo.

  • Li skribis. - Той писа.

    Писането се е случило по-рано от настоящия момент.

  • Kiam li estis skribinta la leteron, li foriris. - Kiam li estis skribinta la leteron, li foriris.

    След като писането приключи, той си отиде.

  • Li sendis la skribitan leteron al sia amiko. - Той изпрати написаното писмо на приятеля си.

    Писането на писмото се е случило по-рано от изпращането му.

  • La letero estis skribita en la paŭzo. - La letero estis skribita en la paŭzo.

    La skribado ne okazis antaŭ la paŭzo, sed iam en la paŭzo la skribado atingis sian finon. La letero do pretiĝis en la paŭzo.

  • Li skribos. - Той ще пише.

    Писането ще се случи някога в бъдеще.

  • Li estis skribonta la leteron, sed devis subite foriri. - Той щеше да напише писмото, но трябваше внезапно да си отиде.

    Писането е било планирано, но не се е случило.

  • Sur la tablo kuŝis aro de legotaj leteroj. - Върху масата лежаха купища непрочетени писма (писма, които предстои да бъдат прочетени).

    Писмата са очаквали прочитане. Някой би трябвало да ги прочете, но още не го е направил.

Noto: Iuj eksperimentas kun participoj respondaj al la US-finaĵo, UNT kaj UT: skribunta viro = "viro, kiu skribus", skributa letero = "letero, kiun oni skribus". Sed tiuj participoj ne estas parto de la oficiala Esperanto. Se oni uzas ilin, oni ofte ne sukcesas kompreniĝi. Nur en ŝerca uzo ili povas esti tolerataj.

Причастия като наречия

Причастие, окончаващо на -e, посочва допълнително действие, което се отнася към подлога на изречението. Вместо да се кажат две отделни изречения, те се обединяват в едно:

  • Li legis sian libron kaj manĝis samtempe pomon.Manĝante pomon li legis sian libron. - Той четеше книгата си и същевременно ядеше ябълка. → Ядейки ябълка, той четеше книгата си.

    Яденето е продължило едновременно с четенето.

  • j Li faris sian taskon. Poste li iris hejmen.Farinte sian taskon li iris hejmen. - Той изпълни задачата си. След това си отиде вкъщи. → Изпълнил задачата си, той си отиде вкъщи.

    Изпълнението на задачата е приключило, преди той да си отиде вкъщи.

  • Li intencis skribi leteron. Tial li kolektis siajn skribilojn.Skribonte leteron li kolektis siajn skribilojn. - Той възнамеряваше да напише писмо. Затова събра писалките си. → С намерението да напише писмо, той събра писалките си.

    Писането на писмо е било планирано, но преди то да е започнало, се е осъществило събирането.

  • Ili laboris. Samtempe la mastro rigardis ilin.Ili laboris rigardate de la mastro. - Те работеха. Същевременно господарят ги наблюдаваше. → Те работеха, наблюдавани от господаря.

    Работенето и наблюдаването са се случили едновременно.

  • Mi tute ne atendis lin, sed li tamen venis al mi.Li venis al mi tute ne atendite. - Аз изобщо не го очаквах, но той въпреки това дойде при мен. → Той дойде при мен напълно неочаквано.

    La atendado (kiu ne okazis) estus pli frua ol lia venado.

  • Oni preskaŭ kaptis lin, sed li forkuris.Kaptote, li forkuris. - Oni preskaŭ kaptis lin, sed li forkuris. → Kaptote, li forkuris.

    Kiam la forkuro okazis, la kaptado estis en la tuja estonteco.

Tiaj kunmetitaj frazoj estas plej oftaj en la skriba lingvo. Ili prezentas komplikan rilaton inter pluraj aferoj en tre densa kaj iom malfacila formo. La parola lingvo ofte esprimas tiajn aferojn per pli multaj vortoj.

En tiaj frazoj la adverba participo devas laŭsence esti priskribo de la subjekto de la predikato:

  • Farinte la taskon li iris hejmen. - След като изпълни задачата/Изпълнил задачата, той се прибра вкъщи.

    Той изпълни задачата.

  • Ili laboris rigardate. - Те работеха, наблюдавани.

    Те бяха наблюдавани.

Ne diru do: Promenante sur la strato venis subite ideo al mi en la kapon. La subjekto de la predikato venis estas ideo. La frazo do signifas, ke la ideo estis promenanta sur la strato, kio verŝajne ne estas la dezirata signifo. Necesas diri: Promenante sur la strato mi subite ekhavis ideon en la kapon. Aŭ: Kiam mi promenis sur la strato, venis subite ideo al mi en la kapon.

Причастия като съществителни

Aktiva participo kun O-finaĵo montras la sencan subjekton de la ago aŭ stato. Pasiva participo kun O-finaĵo montras la sencan objekton. Laŭ speciala regulo O-participo normale montras personon:

  • skribanto = пишещ човек; човек, който пише
  • skribinto ('(на)писал') = човек, който е (на)писал нещо
  • skribonto = човек, който ще пише
  • amato ('обичан') = човек, който е обичан от някого
  • amito = amita persono, persono kiun iu antaŭe amis
  • amoto = човек, който ще бъде обичан
  • Kiam Nikodemo batas Jozefon, tiam Nikodemo estas la batanto kaj Jozefo estas la batato. - Kiam Nikodemo batas Jozefon, tiam Nikodemo estas la batanto kaj Jozefo estas la batato.
  • La fuĝintoj kolektiĝis sur la kampo.La personoj, kiuj antaŭe fuĝis... - Избягалите се събраха на полето. {1} Хората, които (преди) са избягали…
  • La juĝotoj staris antaŭ la juĝisto.La personoj, kiujn oni intencis juĝi... - Подсъдимите стояха пред съдията. {1} Хората, които е било възнамерено да бъдат осъдени…

Към причастията не се добавя наставката -ul-, понеже сами по себе си те посочват хора.

Ако не става дума за човек, а за някакъв предмет, се добавя наставката --: skribitaĵo ('нещо написано', 'надпис'), legetaĵo ('нещо прочетено'), plenumitaĵo ('нещо изпълнено'), plaĉantaĵo ('нещо, което се харесва'). Когато обаче -aĵ- присъства, наставката за причастие често е излишна. Обикновено е достатъчно само skribaĵo, legaĵo, plenumaĵo, plaĉaĵo.

Iafoje O-finaĵa participo tamen montras nepersonan aferon, kiu plenumas funkcion, precipe en matematiko k.s.:

  • делител = число, с което се дели друго число
  • делимо = число, което се дели

El substantivo, kiu montras personon, oni normale povas fari adjektivon, kiu signifas "rilata al la persono". Tio ne eblas por substantivaj participoj, ĉar A-participoj havas aliajn signifojn:

  • novulonovula kurso = курс за новобранци.
  • komencantokomencanta kurso = „курс, който започва (нещо)“. Komencanta kurso не може да се употреби в смисъл на „курс за начинаещи“, но може да се каже kurso por komencatoj (или също porkomencanta kurso).

Бележка: Думата esperanto, изписана с малка буква, представлява сегашно деятелно причастие на глагола esperi ('надявам се') и назовава човек, който се надява (букв. 'надяващ се (човек)'), докато изписана с главна буква, Esperanto, назовава името на езика есперанто. Производните им прилагателни са esperanta и Esperanta и означават съответно 'надяващ се' и 'есперантски'.

Kunmetitaj verboformoj

Per la helpverbo esti kaj diversaj participoj, oni povas esprimi tre ekzakte diversajn nuancojn de modo, tempo, daŭro, plenumiĝo k.t.p. Simplaj verboj kun AS, IS, OS, US kaj U estas ĝenerale preferindaj, sed en okazoj, kiam oni volas detale prezenti agon, oni povas uzi kunmetitan formon. Principe oni povas kombini ĉiujn formojn de esti (esti, estas, estis, estos, estu, estus) kun ĉiuj ses participoj. Tio donas principe 36 eblajn kunmetitajn verboformojn. Iuj el tiuj formoj estas tamen praktike apenaŭ uzeblaj, ĉar ili esprimas tro strangajn aŭ tro specialajn nuancojn. Aliaj montras nuancojn, kiuj ja estas bezonataj, sed por kiuj ofte ekzistas aliaj pli oportunaj esprimomanieroj. Jen sekvas nur kelkaj ekzemploj:

  • Li estas leganta libron. - Той чете книга. (Букв. „Той е четящ книга.“)

    Lia legado de libro daŭras nun.

  • Li estis leganta libron. - Той четеше книга.

    Lia legado de libro daŭris tiam.

  • Li estos leganta libron. - Той ще чете книга.

    Lia legado de libro daŭros tiam.

  • Li estas leginta libron. - Той е чел книга.

    Lia legado de libro estas nun pasinta afero.

  • Li estis leginta libron. - Той беше чел книга.

    Lia legado de libro estis tiam jam pasinta afero.

  • Li estos leginta libron. - Той ще е прочел книга.

    Четенето вече ще е приключило в бъдещето.

  • Li estus leginta libron, se... - Li estus leginta libron, se...

    Lia legado de libro estus pasinta afero, se...

  • Li estis legonta libron. - Li estis legonta libron.

    Li estis tiam preparita por posta (baldaŭa) legado de libro.

  • Li volas esti legonta libron. - Li volas esti legonta libron.

    Li volas, ke li estu preparita por posta (baldaŭa) legado de libro.

  • La libro estas legata. - Книгата се чете (в момента). (Букв. „Книга е четена (в момента)“.)

    La legado de la libro daŭras nun.

  • La libro estos legata. - Книгата ще бъде четена.

    La legado de la libro daŭros tiam.

  • La libro estus legata, se... - La libro estus legata, se...

    La legado de la libro daŭrus, se...

La kunmetitaj ANT-formoj tre malofte estas bezonataj. Ili emfaze montras, ke io estas daŭra, kiam io alia okazas. Normale sufiĉas simplaj verboj. Okaze oni povas uzi (ĝuste) tiam por akcenti samtempecon. La kunmetitaj INT-formoj estas pli ofte bezonataj. Ili povas esti utilaj por montri, ke ago okazis antaŭ alia. Ofte la kunteksto tamen tion montras sufiĉe bone. Je bezono esprimoj kun jam, antaŭe, ĵus, post kiamantaŭ ol povas helpi. La kunmetitaj ONT-formoj estas uzeblaj por montri baldaŭan aŭ intencan agon. Ankaŭ baldaŭ kaj diversaj verboj povas tion montri, ofte pli klare.

La kunmetitaj IT-formoj iom diferencas de la kunmetitaj INT-formoj. Kunmetita INT-formo ĉiam montras agon, kiu okazis antaŭ alia ago. Kunmetita IT-formo montras plenumiĝon de ago, aŭ agon, kiu donis rezulton. IT-formo ja povas montri tempon pli fruan ol alia, sed tre ofte ne estas tiel:

  • Tiam li estis eltrovinta la veron. - Тогава той бе открил истината.

    La eltrovo de la vero okazis nepre antaŭ tiam. Se oni volas esprimi, ke la ago ĝuste tiam plenumiĝis, oni uzu simplan verbon: Tiam li eltrovis la veron.

  • Tiam la vero estis eltrovita. - Тогава истината бе открита.

    La eltrovo de la vero plenumiĝis ĝuste tiam, aŭ antaŭ tiam, laŭ la kunteksto. Simpla verboformo por pasiva ago ne ekzistas, sed oni povas anstataŭe uzi frazon kun la subjekto oni: Tiam oni eltrovis la veron.

Iafoje povus estiĝi miskompreno, ĉu IT-formo montras agon pli fruan, aŭ agon, kiu plenumiĝis. Tiam oni helpu sin per aldonaj esprimoj, kiuj klare montras la tempon. En la praktiko tamen tiaj klarigoj estas malofte bezonataj: Kiam via domo estis konstruata, mia domo estis jam longe konstruita. Estis konstruita estas antaŭtempa kompare kun estis konstruata. Antaŭe ni iradis en la lernejon kaj iom lernis, kaj poste ni estis konfirmitaj. Estis konfirmitaj estas posttempa kompare kun iradis kaj lernis.

Iafoje anstataŭ uzi esti + participon, oni rekte verbigas la participon, same kiel oni ofte rekte verbigas aliajn adjektivojn: estas legantalegantas, estis legontalegontis, estus legintalegintus, estas legatalegatas, estos legitalegitos k.s.

Такива форми са напълно логични и правилни, но за съжаление, в практиката са трудно разбираеми. Дума като legintos съдържа твърде много информация в прекалено сбита форма. Обикновените сложни форми с esti са по-подходящи в тези редки случаи, когато не може да се използват обикновените прости глаголни форми (legis, legos и т.н.).

Sed kelkaj tiaj mallongigitaj formoj efektive praktike iom enuziĝis. Precipe INTUS-formoj estas popularaj. Simpla US-formo estas tute sentempa, sed multaj tamen sentas US-verbojn kiel nuntempajn, kaj uzas INTUS ĉiam, kiam temas pri pasinteco: {1} = {2} Oni povas pli simple diri: {3}

Ankaŭ ATAS-formoj estas sufiĉe oftaj: Bezonatas novaj fortoj en nia organizo. = Estas bezonataj... Serĉatas nova redaktisto por la revuo. = Estas serĉata...

Страдателни причастия

Frazojn kun transitiva verbo oni povas transformi de aktivo (normala frazo) en pasivon. Pasivo estas kvazaŭ inversa maniero prezenti agon. Kiam oni pasivigas frazon, okazas tri ŝanĝoj:

  • Прякото допълнение става подлог (и загубва окончанието си -n).
  • La predikato fariĝas kunmetita verbo: esti + pasiva participo.
  • La aktiva subjekto malaperas aŭ fariĝas de-adjekto.

La knabino vidas la domon. - Момичето вижда къщата.

  • la domonla domo
  • vidasestas vidata
  • la knabinode la knabino

La domo estas vidata de la knabino. - Къщата се вижда от момичето.

Li batis sian hundon per bastono. - Той бие кучето си с пръчка.

  • sian hundonlia hundo
  • batisestis batata
  • li може да изчезне

Lia hundo estis batata per bastono. - Кучето му бе бито с пръчка.

Oni uzas pasivon por movi la atenton for de la aktiva subjekto al la ago. Ankaŭ la iama objekto (la nova subjekto) ricevas pli da atento. Oni ofte uzas pasivon, kiam oni parolas pri tre ĝenerala afero, kiam apenaŭ ekzistas aktiva subjekto.

Ако в страдателното изречение искаме да запазим първоначалния подлог от деятелното изречение, трябва да използваме предлога de ('от'): Ĝi estis trovita de mia frato. = Mia frato trovis ĝin. La piano estas ludata de vera majstro. = Vera majstro ludas la pianon. Предлогът de има множество значения, но при страдателните причастия de посочва извършителя. Ако все пак има риск от недоразумение, може да се използва fare de, което има същото значение: Ĝi estis forprenita fare de mi. = Mi forprenis ĝin.

Se subjekto en pasiva frazo estas subfrazo, infinitivo aŭ kvanta adverbo (aŭ kvanta adverbeca vorteto), la pasiva participo devas havi E-finaĵon: Oni interkonsentis, ke mi faru tion.Estis interkonsentite, ke mi faru tion. Oni ordonis al mi fari tion.Al mi estis ordonite fari tion. Oni atribuis multe (= multon) al tiu rakonto.Multe estis atribuite al tiu rakonto. Iafoje transitiva verbo aperas en frazo sen objekto. Se oni pasivigas tian frazon, la rezulto estas sensubjekta pasiva frazo. La participo ankaŭ tiam havu E-finaĵon: Oni parolis pri tio.Pri tio estis parolate.

Pasivo — participelekto

La elekto de participo en pasivo dependas de tio, kion oni volas esprimi. Oni elektu AT-participon, se oni interesiĝas pri la iom-post-ioma daŭrado de la ago, aŭ se temas pri ripetado de la ago. Oni elektu IT-participon, se plenumiĝo aŭ rezulto estas pli grava. Oni elektu OT-participon, se temas pri stato antaŭ la ago.

AT
продължителност или повторяемост
IT
изпълнение или резултат
OT
stato antaŭ ago

Kiam oni hezitas inter AT kaj IT, oni povas uzi kontrolesprimojn por trovi, kiu nuanco pli taŭgas:

Se oni povas aldoni iom post iom,plu kaj pluree kaj ree sen tute ŝanĝi la sencon, tiam taŭgas AT, ĉar iom post iom kaj plu kaj plu emfazas daŭradon, kaj ree kaj ree emfazas ripetadon.

Se oni povas aldoni definitive sen detrui la sencon, tiam taŭgas IT, ĉar definitive akcentas plenumiĝon aŭ atingon de rezulto.

  • Ŝi amis kaj estis [plu kaj plu] amata. - Ŝi amis kaj estis [plu kaj plu] amata.
  • Dum la teatraĵo estis [iom post iom] montrata, okazis strangaj aferoj en la salono. - Dum la teatraĵo estis [iom post iom] montrata, okazis strangaj aferoj en la salono.
  • Tiu ĉi komercaĵo estas ĉiam volonte [ree kaj ree] aĉetata de mi. - Tiu ĉi komercaĵo estas ĉiam volonte [ree kaj ree] aĉetata de mi.
  • Mi sciigas, ke de nun la ŝuldoj de mia filo ne estos [ree kaj ree] pagataj de mi. - Mi sciigas, ke de nun la ŝuldoj de mia filo ne estos [ree kaj ree] pagataj de mi.
  • Estu trankvila, mia tuta ŝuldo estos [definitive] pagita al vi baldaŭ. - Estu trankvila, mia tuta ŝuldo estos [definitive] pagita al vi baldaŭ.
  • Georgo Vaŝington estis [definitive] naskita la dudek duan de Februaro de la jaro mil sepcent tridek dua. - Georgo Vaŝington estis [definitive] naskita la dudek duan de Februaro de la jaro mil sepcent tridek dua.

Iuj verboj havas du malsamajn signifojn, kaj la elekto de participo dependas de tio, kiu el la du signifoj estas celata. Klasika ekzemplo estas la verbo okupi, kiu povas signifi aŭ "preni okupe" aŭ "teni okupe". Prenado estas ago normale momenta, kaj tial precipe la plenumiĝo estas interesa. Tenado tamen estas pli longdaŭra afero, kaj tial normale la daŭrado estas pli interesa. Post prenado tamen sekvas tenado, kaj antaŭ tenado normale okazis prenado. Tial ĉe okupi oni ofte povas uzi AT-formon aŭ IT-formon laŭplaĉe sen praktika diferenco: Mi estas tre okupata de mia laboro. = Mia laboro nun "tenas min" (plu kaj plu), ĉar ĝi antaŭe "prenis min". Mi estas tre okupita de mia laboro. = Mia laboro (definitive) "prenis min", kaj tial ĝi nun "tenas min". Alia ekzemplo estas la verbo "kovri": Li kovris la plankon per tapiŝo.La planko estis kovrita (de li) per tapiŝo. Ĉi tie temas pri la definitiva rezulto de la ago "meti sur plankon". Tapiŝo kovris la plankon.La planko estis kovrata de tapiŝo. Ĉi tie temas pri iom-post-ioma daŭrado de la ago "kuŝi sur planko". Plej ofte oni uzas IT-formon ĉe verboj kiel okupi kaj kovri, sed oni havas liberan elekton depende de la ideo, kiun oni volas esprimi.

Iafoje oni preferas AT-participon, kiam la ago estas nur teoria eblo, kiu ne certe efektiviĝos, aŭ kiam la ago estas neata, aŭ se kunteksto iel forviŝas la ideon de plenumiĝo: Ŝi estis nun en tia aĝo, ke ŝi devis esti konfirmata. Temas nur pri devo de konfirmado. Ĉu la konfirmado vere plenumiĝis, oni ankoraŭ ne scias. Ili volas, ke tia aŭ alia ŝanĝo estu farata jam nun. Ĉu la ŝanĝoj estos plenumitaj, oni ne scias. La unueco de Esperanto neniam estos rompata. La rompo neniam plenumiĝos. Eĉ vulpo plej ruza fine estas kaptata. Temas pri principo ĉiam valida. La ideo de daŭreco fariĝas do pli grava ol la ideo de plenumiĝo. Sed ankaŭ eblas uzi IT-formon en ĉi tiaj frazoj. Oni havas liberan elekton laŭ tiu nuanco, kiun oni volas esprimi.

Ĉe ripetaj agoj oni normale uzas AT, ĉar oni interesiĝas pri la ripetado, sed iafoje oni povas koncentriĝi je la plenumiĝo de ĉiu unuopa ripeto, kaj uzi IT. Se oni montras la precizan nombron de ripetoj, la ideo de plenumiĝo fariĝas pli grava, kaj oni tiam ordinare uzas IT-formon: Dum la milito tiu vilaĝo estis ofte prirabata kaj bruligata. Dum la milito tiu vilaĝo estis kvarfoje prirabita kaj bruligita.

Noto: Iuj Esperantistoj ne akceptas la ĉi-antaŭajn principojn pri elektado de AT kaj IT. Laŭ tiuj Esperantistoj AT signifu anstataŭe "ĝuste tiam", kaj IT signifu laŭ ili nur "antaŭ tiam". Ili uzas frazojn kiel: Mi estis naskata en Januaro. La ŝlosilo estis perdata hieraŭ. Subite li estis trafata de kuglo. Tian lingvaĵon oni kutime nomas "atismo" (ankaŭ "tempismo"). En normala Esperanto oni uzas IT en tiaj frazoj, kaj tial oni ofte uzas la esprimon "itismo" (ankaŭ "aspektismo"). La demandon pri itismo kaj atismo definitive decidas tri modelaj frazoj en la Fundamento: Georgo Vaŝington estis naskita la dudek duan de Februaro de la jaro mil sepcent tridek dua. Li sentis sin tiel malfeliĉa, ke li malbenis la tagon, en kiu li estis naskita. Mia onklo ne mortis per natura morto, sed li tamen ne mortigis sin mem kaj ankaŭ estis mortigita de neniu; unu tagon, promenante apud la reloj de fervojo, li falis sub la radojn de veturanta vagonaro kaj mortiĝis.

Обратно нагоре