Στο περιεχόμενο

Jen mallongaj klarigoj de gravaj gramatikaj terminoj uzataj en tiu ĉi gramatiko. La klarigoj estas vortigitaj el la vidpunkto de la Esperanta gramatiko. En aliaj gramatikoj (pri Esperanto aŭ pri aliaj lingvoj) la terminoj povas esti uzataj en iom aliaj manieroj. La terminoj en la lernu!-gramatiko sekvas pli-malpli la uzon en la Plena Analiza Gramatiko de Kalocsay kaj Waringhien.

επίθετο
Vorto uzata por priskribi substantivon aŭ substantivecan vorteton.
adjekto
Frazparto, kiu diras, en kiu maniero, en kiu loko, en kiu tempo, per kiu ilo k.t.p., okazas la ago (aŭ stato) de la predikato. Ĉiu frazparto krom predikato, subjekto, objekto kaj predikativo, estas adjekto.
επίρρημα
Vorto uzata por priskribi ion, kio ne estas substantivo aŭ substantiveca vorteto (t.e. verbon, adjektivon, adjektivecan vorteton, alian adverbon, adverbecan vorteton aŭ tutan frazon).
πρόθεμα και κατάληξη
Radiko, kiu estas uzata precipe por fari kunmetitajn vortojn: sufiksoprefikso.
afrikato
Konsonanto farata per kompleta baro, kiun oni ekrompas, sed nur tiom, ke la aero povas traflui kun frota sono.
ενεργητική φωνή
Ο συνηθισμένος τύπος πρότασης, στον οποίο το υποκείμενο εκτελεί την πράξη του ρήματος. Δες επίσης: παθητική φωνή.
αιτιατική
Η κατάληξη -N.
παράθεση
Frazparto, kiu (normale) staras tuj post alia frazparto montrante la saman aferon per aliaj vortoj.
επίθετο
Adjektivo, adjektiveca vorteto, adverbo aŭ adverbeca vorteto, kiu rekte priskribas alian vorton.
κλιτός ρηματικός τύπος
Verboformo, kiu povas esti uzata kiel predikato.
τριβόμενο
Konsonanto farata per nekompleta baro (malvastigo), tra kiu la aero fluas kun frota sono.
μέλλοντας
Verboformo, kiu esprimas agon aŭ staton en venonta tempo.
προστακτική
Verba modo, kiu montras ordonon (unu el la uzoj de volitivo en Esperanto).
οριστική
Verba modo, kiu montras agojn kaj statojn realajn kaj efektivajn.
απαρέμφατο
Verba modo, kiu neŭtrale nomas agon aŭ staton, sen montri, ĉu temas pri realaĵo, volo aŭ imago.
επιφώνημα
Ekkria vorteto.
υποθετικός
Verba modo, kiu montras agojn aŭ statojn nerealajn, imagajn aŭ fantaziajn.
συνδεσμός
Vorteto, kiu kunligas frazpartojn, kiuj ludas la saman rolon en la frazo.
σύμφωνο
Lingvosono farata per ia baro de la aerfluo.
πλευρικό
Konsonanto farata per baro nur en la mezo de la buŝo. La aero fluas libere flanke de la lango.
έγκλιση
Iu el la kategorioj de verboformoj, kiuj esprimas diversajn sintenojn de la parolanto al la diraĵo. La modoj de verboj en Esperanto estas infinitivo, indikativo, volitivo kaj kondicionalo.
έρρινο
Konsonanto farata per kompleta buŝa baro. La aero iras anstataŭe tra la nazo.
άρνηση
Nea vorteto.
αμετάβατο ρήμα
(pri verbo) Nepovanta havi objekton.
ονομαστική
Substantivo aŭ substantiveca vorteto, kiu ne havas rolmontrilon (prepozicionakuzativan finaĵon).
αριθμητικό
Vorteto, kiu esprimas nombron.
αντικείμενο
Frazrolo, kiu montras tion, kio estas rekte trafata de la ago de la predikato. Iafoje oni parolas pri "rekta objekto" kontraste al "nerekta objekto". "Nerekta objekto" nomiĝas en tiu ĉi gramatiko al-adjekto. Ordinara (rekta) objekto estas nomata ankaŭ "akuzativa objekto". Nerekta objekto estas tradicie nomata ankaŭ "dativa objekto".
μετοχή
Vorto, kiu prezentas agon aŭ staton kvazaŭ econ de ĝia subjektoobjekto.
παθητική φωνή
Speco de "inversa" frazokonstruo, en kiu tio, kio ordinare (en aktivo) estas objekto, aperas kiel subjekto.
έκκροτο
Konsonanto farata per kompleta baro, kiun oni ekrompas per aerpuŝo.
πληθυντικός
Gramatika multe-nombro: pli ol unu afero.
κατηγορούμενο
Memstara frazparto, kiu priskribas la subjekton aŭ la objekton pere de verbo.
ρήμα
Ĉefverbo de frazo. Verbo, kiu ordinare havas subjekton.
πρόθεμα
Afikso, kiun oni metas antaŭ aliaj radikoj.
πρόθεση
Vorteto, kiu montras la frazrolon de la posta frazparto.
παρελθοντικός χρόνος
Verboformo, kiu esprimas agon aŭ staton en pasinta tempo.
ενεστώτας
Verboformo, kiu esprimas agon aŭ staton en nuna tempo.
αντωνυμία
Vorteto, kiun oni uzas kiel anstataŭaĵon de substantiva frazparto.
ενικός
Gramatika unu-nombro.
υποκείμενο
Frazrolo, kiu (en aktiva frazo) montras tion, kio faras la agon de la predikato.
subjunkcio
Vorteto, kiu enkondukas subfrazon ligante ĝin al ĝia ĉeffrazo.
ουσιαστικό
Vorto, kiu povas roli kiel ĉefvorto de frazparto subjekta, objekta, vokativa, adjekta, epiteta, suplementapredikativa.
κατάληξη
Afikso, kiun oni metas post aliaj radikoj.
suplemento
Rekta priskribo (de neverba vorto), kies rilaton al la priskribata vorto montras rolmontrilo (prepozicioakuzativa finaĵo).
μεταβατικό ρήμα
(pri verbo) Povanta havi objekton.
ρήμα
Vorto, kiu esprimas agon aŭ staton, kaj kiu povas roli kiel predikato de frazo. Kiel verbon oni tamen kalkulas ankaŭ infinitivon, kvankam tia verbo ordinare ne povas roli predikate.
παλλόμενο
Konsonanto farata per pluraj sinsekvaj rapidaj baroj kaj rompoj.
φωνήεν
Lingvosono, kiu estas farata sen baro de la aerfluo, kaj kiu povas porti akcenton.
κλητική
Frazrolo, kiu montras tiun, al kiu la eldiro estas direktata.
volitivo
Verba modo, kiu montras, ke la ago aŭ stato ne estas reala, sed nur volata.
μόριο
Vorto, kiu ne bezonas finaĵon, sed kiu povas aperi en frazo tia, kia ĝi estas.
Πίσω στην κορυφή