目次へ

小辞 po は分配量を表します。 Po は伝統的には前置詞に分類されてきましたが、多くの人は副詞的小辞として使っています。

Po には数、または量に関する意味しかありません。ですから po の後には必ず数詞、または量の表現が来ることになります: po kvin, po dek, po dudek mil, po multe, po kiom, po miliono, po duono, po iom, po pluraj, po paro, po egalaj partoj などです。単数形・複数形から量を推定すべき場合もあります: po pomo = po unu pomo, po tutaj boteloj = po pluraj tutaj boteloj.

Po は、複数の人、物、場所などへの分け前の量を示します。分け前の量は平等です。分配前の総量がいくらかを知るには、po で示された数の倍数で求められますが、何倍にすべきかは文脈から読み取る必要があります:

  • Por miaj kvar infanoj mi aĉetis dek du pomojn, kaj al ĉiu el la infanoj mi donis po tri pomoj. - 4人の子どもたちにりんごを12個買って、1人に3個ずつ与えた。

    りんご3つが4倍で、りんご12個になります。注意してほしいのは、3つのりんごを人数で掛け算すると、その答えは子供の人数ではなく、りんごの数になるということです。12人の子供ではなく、12個のりんごが答になるにきまっています。po が付くのも、掛け算をすれば答になるものの方(この例なら、りんご)と決まっています。

  • Tie estis viro tre altkreska, kiu havis sur la manoj kaj sur la piedoj po ses fingroj, sume dudek kvar. - そこにすごく背の高い男がいて、両手両足には指が6つずつ、合計24本あった。

    指6本が4倍(2本の手、2本の足)あり、計、指24本。

  • Tiu ĉi libro havas sesdek paĝojn; tial, se mi legos en ĉiu tago po dek kvin paĝoj, mi finos la tutan libron en kvar tagoj. - この本は60ページある。毎日15ページずつ読めば、4日で最後まで読み終わる。

    15ページの4倍で60ページになる。

  • Ŝi ricevis lecionojn po dek eŭroj por horo. - 彼女は1時間10ユーロで授業を受けた。

    授業が全部でたとえば4時間あったら、費用は、10ユーロの4倍で40ユーロ。

  • Dume la gastoj trinkis po glaseto da vino. - Dume la gastoj trinkis po glaseto da vino.

    Ĉi tie estas subkomprenata la vorto unu: ...po unu glaseto... Se estis ekz. 10 gastoj, estis sume ankaŭ 10 glasetoj.

  • Mi fumadis cigaredojn po dudek kvin rubloj por cento. - 私は100本で25ルーブルの煙草を吸っていた。

    Cento da tiaj cigaredoj kostas 25 rublojn. Por ekz. 5 centoj da tiaj cigaredoj la kosto estas do: 25 rubloj oble 5 = 125 rubloj.

  • El ĉiuj vivaĵoj, el ĉiu karno, enkonduku po unu paro el ĉiuj en la arkeon, ke ili restu vivaj kun vi. - El ĉiuj vivaĵoj, el ĉiu karno, enkonduku po unu paro el ĉiuj en la arkeon, ke ili restu vivaj kun vi.

    Se estus ekz. 1000 bestospecoj, estus 2 bestoj (1 paro) oble 1000 = 2000 bestoj (1000 paroj).

  • La urbestro aranĝas grandajn tagmanĝojn, kie la vino estas trinkata po tutaj boteloj. = ...po pluraj tutaj boteloj. - La urbestro aranĝas grandajn tagmanĝojn, kie la vino estas trinkata po tutaj boteloj. = ...po pluraj tutaj boteloj.

    En ĉiu tagmanĝo oni trinkas plurajn tutajn botelojn.

En la ĉi-antaŭaj ekzemploj po estas uzata kiel prepozicio. En la klarigoj pri nuanciloj de nombroj aperas ekzemploj de po uzata adverbece.

Erara uzo de po

Ofte oni metas po antaŭ la malĝusta esprimo. Jen tipa ekzemplo:

  • Tiu ĉi ŝtofo kostas dek dolarojn po metro.
    La parolanto intencis diri, ke ĉiu metro de la ŝtofo kostas dek dolarojn, sed tio estas malĝusta. Po devas ĉi tie rilati al subkomprenata unupo unu metro. La kalkulo do fariĝas: 1 metro oble 10 (la nombro de dolaroj) = 10 metroj. En la frazo po aperas antaŭ la esprimo (unu) metro. La rezulto de la kalkulo estas do dek metroj, ne dek dolaroj. Tiuj dek metroj da ŝtofo kostas sume dek dolarojn. Tio signifas, ke ĉiu metro kostas unu dolaron. Tio kredeble ne estis la intencita senco.

Ĝusta frazo estas:

  • Tiu ĉi ŝtofo kostas po dek dolarojn por metro. - Tiu ĉi ŝtofo kostas po dek dolarojn por metro.

    Se estas ekz. 5 metroj, la kalkulo fariĝas: 10 dolaroj oble 5 = 50 dolaroj. Nun la rezulto montras dolarojn, ĉar po staras antaŭ la esprimo dek dolaroj.

Multaj lingvoj uzas en ĉi tiaj frazoj nur unu vorton por esprimi distribuon. Tiu vorto staras antaŭ metro. Oni konfuzas po kun tiaj vortoj, kiuj havas tute alian signifon ol po. En Esperanto oni esprimas tiajn ĉi aferojn per du vortoj, po kaj unu alia. La alia vorto estas ofte por, sed depende de la kunteksto ankaŭ aliaj prepozicioj (aŭ adverba formo) povas esti uzataj. En la ĉi-antaŭa ekzemplo eblas ekz. laŭ metrometre.

Notu ankaŭ la diferencon inter la jenaj frazoj:

  • La aŭto veturis po dek kilometrojn en kvin horoj. - La aŭto veturis po dek kilometrojn en kvin horoj.

    La aŭto veturis sume 5 horojn, kaj ĝi veturis sume 50 kilometrojn. (10 kilometroj oble 5 = 50 kilometroj.)

  • La aŭto veturis dek kilometrojn en po kvin horoj. - La aŭto veturis dek kilometrojn en po kvin horoj.

    La aŭto veturis sume 10 kilometrojn, kaj tio daŭris sume 50 horojn. (5 horoj oble 10 = 50 horoj.)

Formuloj kun frakcistreko

Formulo Elparolo
20$/kg po dudek dolaroj por kilogramo
120 km/h po cent dudek kilometroj en/por horo
2 MN/m² po du meganeŭtonoj sur/por kvadratmetro

Ofte oni ankaŭ povas uzi po kune kun adverbo: po 120 kilometroj hore.

Iafoje oni povas forlasi po en tiaj ĉi esprimoj, eventuale aldonante ĉiu, ekz.: cent dudek kilometroj por/en (ĉiu) horo, dudek dolaroj por (ĉiu) kilogramo, du meganeŭtonoj por/sur (ĉiu) kvadratmetro.

先頭にもどる