შინაარსის ნახვა

ესპერანტოში არსებობს 45 ნაწილაკი, რომელთაც კორელატები ან ცხრილური ნაწილაკები ეწოდება, რადგან შესაძლებელია ურთიერთდაკავშირებუილ ფორმათა და მნიშვნელობათა მიხედვით მათი ცხრილში დალაგება.

შეიძლება ითქვას, რომ ყველა კორელატი შედგება დასაწყისისა და დაბოლოებისაგან, მაგრამ მათი შედგენილ სიტყვებად აღქმა არასწორია. კორელატური ნაწილები აწარმოებს ცალკე, დახურულ სისტემას და ჩვეულებრივ რეკომენდებული არაა მათი არევა ენაში ჩვეულებრივ სიტყვათა ელემენტებთან.

დასაწყისი

KI-
კითხვითი სიტყვა, კავშირებით სიტყვა, წამოძახილი
TI-
ჩვენებითი სიტყვა
I-
განუსაზღვრელი სიტყვა
ĈI-
ყოვლისმომცველი სიტყვა
NENI-
უარყოფის აღმნიშვნელი სიტყვა

დაბოლოება

-U
ინდივიდი, ინდივიდუალური ნივთი/საგანი
-O
საგანი, რაღაც
-A
თვისება, სახეობა
-ES
მფლობელი (დამატება ან ქვემდებარე, მიხედვით კონტექსტისა)
-E
ადგილი
-AM
დრო, ჯერი, შემთხვევა
-AL
მიზეზი
-EL
საშუალება, ხარისხი (თვისება).
-OM
რაოდენობა

კორელატთა ზოგი დაბოლოება ჩვეულებრივ დაბოლოებებს ჰგავს, მაგრამ მნიშვნელობები განსხვავდება:

KI-სიტყვები

KI კორელატები ძირითადად კითხვით და კავშირებით სიტყვებად გამოიყენება, თუმცა აგრეთვე ძახილის სიტყვებადაც:

  • Kio estas tio? - ეს რა არის?

    კითხვითი kio.

  • Kiu kuraĝas rajdi sur leono? - ვინ გაბედავს ლომზე ჯირითს?

    კითხვითი kiu.

  • Kiel vi fartas? - როგორ ხარ?

    კითხვითი kiel.

  • Fremdulo, diru, kiu kaj el kie vi estas. - უცნობო, თქვი ვინ ხარ და საიდან ხარ.

    კითხვითი kiu და kie.

  • La fera bastono, kiu kuŝis en la forno, estas nun brule varmega. - რკინის ჯოხი, რომელიც ღუმელში იდო, ახლა გავარვარებულია.

    კავშირებითი kiu.

  • Kiam mi venis al li, li dormis. - როცა მასთან მოვედი, ეძინა.

    კავშირებითი kiam.

  • Li estas tiu, kies monon vi prenis. - ეს ისაა, ვისი ფულიც აიღე.

    კავშირებითი kies.

  • Kia granda brulo! - რამხელა ცეცხლია!

    ძახილის kia.

  • Fi, kiel abomene! - ფუ, რა საზიზღრობაა!

    ძახილის kiel.

  • Kion mi vidas! - რას ვხედავ!

    ძახილის (და კითხვითი) kio.

ნაწილაკი ajn

ზმნიზედური ნაწილაკი ajn ხაზგასმით უჩვენებს განუსაზღვრელობასა ან ინდიფერენტულობას. Ajn უმთავრესად იხმარება კავშირებით KI სიტყვებთან, ასევე I და ĈI სიტყვებთან და ხანდახან NENI სიტყვებთანაც. Ajn ყოველთვის იმ კორელატთან დგას, რომელსაც მიემართება:

  • Mi kondukos vin al ŝi, kie ajn ŝi estos trovebla! - მე, სადაც არ უნდა იყოს, მასთან მიგიყვან!

    მნიშვნელობა არ აქვს სადაა.

  • Kiu ajn ŝi estos, mi deziras al ŝi feliĉon! - ვინც არ უნდა იყოს, ბედნიერებას ვუსურვებ!

    მნიშვნელობა არ აქვს ვინ იქნება.

  • Mi donis solenan promeson, ke mi silentos, ĝis mi revenos, kiam ajn tio ĉi fariĝos. - დავპირდი, რომ დაბრუნებამდე ჩუმად ვიქნებოდი, როდესაც არ უნდა მოხდეს ეს.
  • Ĉiam ajn vi estas bonvena ĉe mi. - ჩემთან ნებისმიერ დროს შეგიძლია მოხვიდე.

    მოდი როცა გინდა.

  • Kial ŝi forlasis tiun lokon, en kiu ŝi havis ian ajn eblon, por ion ajn laborenspezi? - რატომ დატოვა ის ადგილი, სადაც რაიმეს გამომუშავების რაღაც შესაძლებლობა ჰქონდა?

    იმ ადგილის გარეშე საერთოდ არაა შესაძლებლობა.

  • Nenion ajn mi diros. - საერთოდ არაფერს ვიტყვი.

    აბსოლუტურად არაფერს.

ზამენჰოფი ajn-ის წინ ზოგჯერ, ეროვნულ ენათა გავლენით, კავშირებით KI სიტყვას ხმარობდა, მაშინ როცა უფრო ლოგიკური იქნებოდა ĈI ან I სიტყვების გამოყენება. თუკი საუბარი არაა დამოკიდებული წინადადების შესავალზე, რეკომენდებულია ĈI ან I სიტყვები. Mi konsentas akcepti kian ajn pagon. (თანახმა ვარ რაიმენაირი გადახდა მივიღო). უმჯობესია: ...ĉian ajn pagon (ყველანაირი გადახდა) ან ...ian ajn pagon (ნებისმიერი გადახდა).

TI-სიტყვები

TI კორელატები წარმოადგენს მითითებით სიტყვებს. მეტწილად ისინი რაიმე აწ უკვე ნათქვამ ან სათქმელზე მიუთითებენ. ისინი ასევე იხმარება რაიმე პირდაპირ დანახულის, გაგონილის და ა.შ. მისათითებლად.

  • Mi volas, ke tio, kion mi diris, estu vera. - მინდა, რომ რაც ვთქვი მართალი იყოს.

    Tio გამოხატავს აქამდე ნათქვამს.

  • Tio estas mia hejmo. - ეს ჩემი სახლია.

    Tio უჩვენებს რაიმეს, რასაც ვხედავთ/ხედავენ (შესაძლოა მითითებითაც).

  • Li estas tiel dika, ke li ne povas trairi tra nia mallarĝa pordo. - ის ისე მსუქანია, რომ ჩვენს ვიწრო კარში ვერ ეტევა.

    Tiel მიუთითებს შემდგომ ke წინადადებაზე.

  • Kio estas, kio vin tiel afliktas? - რა არის ასე რომ გაწუხებს?

    Tiel მიუთითებს დანახულსა ან გაგონილზე.

  • Ŝi estis en tiu momento tre bela. - ის იმ მომენტში ძალიან ლამაზი იყო.

    Tiu მიუთითებს უკვე ნახსენებ მომენტზე.

  • Tiu ĉi malfreŝa pano estas malmola, kiel ŝtono. - ეს ძველი პური ქვასავით მაგარია.

    Tiu (ის) მიუთითებს მოსაუბრი წინაშე არსებულ საგანზე/ნივთზე (ძველი პური).

ნაწილაკი ĉi

TI კორელატებზე შესაძლებელია ნაწილაკ ĉi-ს დამატება, რომელიც მოსაუბრესთან სიახლოვეს აღნიშნავს. Ĉi შესაძლოა იდგეს კორელატის როგორც წინ, ისე უკან. Ĉi დაბოლოებას არ დაირთავს. მარტივი TI სიტყვა ყოველთვის უჩვენებს რაიმეს მოსაუბრისთვის სრულიად უცხოს. TI სიტყვა + ĉi აღნიშნავს მოსაუბრისთვის რაიმე ახლოს.

  • tie = იმ ადგილას → tie ĉi, ĉi tie = იმ ადგილას ჩემთან ახლოს
  • tiu domo (ჩემგან შორს) → tiu ĉi domo, ĉi tiu domo (ჩემგან ახლო)
  • tio = ის რაღაც (ჩემგან მოშორებით) → tio ĉi, ĉi tio = ეს საქმე
  • tiel = იმგვარად → tiel ĉi, ĉi tiel = ამგვარად (როგორც გაჩვენებ)

Ĉi tiam ან tiam ĉi (ამჟამად, ამ დროისთვის) პრაქტიკაში არ იხმარება. სნაცვლოდ ვხმარობთ nun-ს (ახლა).

Ĉi დამოუკიდებელი სიტყვაა და დეფისით არ იხმარება. არ დაწეროთ: ĉi-tiu, tiu-ĉi, ĉi-tie, tie-ĉi, ĉio-ĉi და ა.შ. დაწერეთ: ĉi tiu, tiu ĉi, ĉi tie, tie ĉi, ĉio ĉi და ა.შ.

Ĉi-ს შემცველი წინადადების წევრისგან ხშირად ზედსართავი სახელი ან ზმნიზედა იწარმოება. ამ დროს მთელი გამოთქმა ერთ სიტყვად იქცევა. ჩვეულებრივ TI სიტყვა ქრება. სიცხადისთვის ჩვეულებრივ ĉi-ს შემდეგ ტირეს სვამენ ხოლმე: ĉi tieĉi-tiea, en tiu ĉi noktoĉi-nokte, sur ĉi tiu flankoĉi-flanke, la somero de tiu ĉi jarola ĉi-jara somero.

I-სიტყვები

I კორელატები დაუზუსტებელ ან უცნობ საგნებს აღნიშნავს:

  • Ŝi ricevis ion por manĝi kaj por trinki. - მან რაღაც მიიღო საჭმელად და დასალევად.

    არ ამბობენ რა მიიღო.

  • Venis iuj personoj, kiujn mi ne konas. - ვიღაცები მოვიდნენ, ვისაც არ ვიცნობ.

    არ იციან ვინ იყვნენ..

  • Ili iam revenos. - ოდესმე დაბრუნდებიან.

    დროის მონაკვეთი უცნობია.

  • Hodiaŭ estas ies tago de naskiĝo. - დღეს ვიღაცის დაბადების დღეა.

    არ ამბობენ ვისი დაბადების დღეა.

ĈI-სიტყვები

ĈI კორელატები ყოვლისმომცველ მნიშვნელობაზე მიუთითებენ:

  • Li faris ĉion per la dek fingroj de siaj manoj. - იგი ყველაფერს თავისი ხელების ათი თითით აკეთებდა.

    Ĉio აღნიშნავს მის მიერ გაკეთებულ ყველა ქმედებას.

  • Ĉiu homo amas sin mem. - ყველა ადამიანს უყვარს საკუთარი თავი.

    არ არსებობს ადამიანი, ვისაც ეს არ ეხება.

  • Tiuj ĉi du amikoj promenas ĉiam duope. - ეს ორი მეგობარი ყოველთვის წყვილად სეირნობს.

    Ĉiam (ყოველთვის, მუდამ, სულ) უჩვენებს, რომ არ არსებობს დრო, როცა ცალ-ცალკე დადიან.

  • Ĉie regis ĝojo. - ყველგან მხიარულება სუფევდა.

    ადგილი არ იყო, სადაც მხიარულება არ სუფევდა.

ზოგჯერ კორელატ ĈI-ს წინ ან შემდეგ იწერება ნაწილაკი ĉi: ĉio = ყველაფერი → ĉio ĉi, ĉi ĉio = ყველაფერი ეს.

NENI-სიტყვები

NENI დაბოლოებიანი კორელატები უარყოფას აღნიშნავენ.

  • La tempon venontan neniu ankoraŭ konas. - მომავალი ჯერ კიდევ არავინ იცის.

    Neniu აღნიშნავს, რომ არ არსებობს პიროვნება, რომელმაც მომავალი იცის.

  • Mi neniel povas kompreni, kion vi parolas. - ვერაფრით ვიგებ რას ლაპარაკობ.

    Neniel აღნიშნავს, რომ არ არსებობს გზა, რომლითაც გაგიგებ.

  • Kiam mi ien veturas, mi neniam prenas kun mi multon da pakaĵo. - როცა სადმე მივემგზავრები, თან არასდროს მიმაქვს ბევრი ბარგი.

    Neniam უჩვენებს, რომ არ არსებობს შემთხვევა, როცა სამოგზაუროდ თან ბევრი ბარგი მიმაქვს.

NENI-სიტყვა საკმარისია მთელი წინადადების უარსაყოფად.

U კორელატები

kiu
კითხულობს ნაცნობ პირთა, ნივთთა ან საგანთაგან რომელიმეს ვინაობას, რაობას.
tiu
უჩვენებს მრავალთაგან ერთ კონკრეტულ პირს, ნივთს, საგანს.
iu
უჩვენებს უცნობ ან განუსაზღვრელ პირს, ნივთსა ან საგანს.
ĉiu
უგამონაკლისოდ ცალ-ცალკე უჩვენებს ადამიანთა, ნივთთა ან საგანთა ჯგუფიდან ერთეულებს.
neniu
უარყოფს ადამიანთა, ნივთთა ან საგანთა ჯგუფიდან ერთეულებს.

U სიტყვები უჩვენებს ინდივიდუალობასა და ვინაობას. ისინი ყველა კორელატში ძირითადია.

U კორელატებმა შესაძლოა N და J დაბოლოება დაირთონ. J დაბოლოებით ისინი აღნიშნავენ სხვადასხვა ინდივიდუალურ პირებს, ნივთებსა ან საგნებს.

U კორელატები წარმოადგენს მსაზღვრელებს. მაშასადამე, მათთან la-ს ხმარება არ შეიძლება.

U კორელატები ჩვეულებრივ ქვემდებარის ეპითეტს (მსაზღვრელს) წარმოადგენენ, მაგრამ ქვემდებარე ხშირად ნაგულისხმევია. თუკი კონტექსტში სხვაგვარად არაფერი მიუთითებს, მიიჩნევა, რომ საუბარია სიტყვაზე „persono(j)(n)“ (ადამიანები, ხალხი):

  • Kiu libro estas via?Kiu estas via? - რომელი წიგნია შენი? {1} რომელია შენი?
  • Tiu seĝo ŝajnas bona.Tiu ŝajnas bona. - ის სკამი კარგი ჩანს. {1} ის კარგი ჩანს.
  • Ĉiu homo devas pensi mem.Ĉiu devas pensi mem. - ყველა ადამიანმა დამოუკიდებლად უნდა იფიქროს. {1} ყველამ დამოუკიდებლად უნდა იფიქროს.
  • Kiu persono venis?Kiu venis? - რომელი ადამიანი მოვიდა? {1} ვინ მოვიდა?
  • Ĉu estas iu [persono] en la kuirejo? — Jes, Paŭlo estas tie. - არის ვინმე [ადამიანი] სამზარეულში? - კი, იქ პავლეა.
  • Jen kelkaj bonaj libroj. Kiun [libron] vi volas legi? — Mi volas tiun [libron]. - აი რამდენიმე კარგი წიგნი. რომლის წაკითხვა გინდა? - ის [წიგნი] მინდა.
  • Ĉu vi havas krajonon? — Neniun [krajonon] mi havas. - ფანქარი გაქვს? - არანაირი ფანქარი არ მაქვს.

Ĉiu(j) მნიშვნელობით ყოველთვის მრავლობითშია, მაგრამ მხოლობითი ĉiu და მრავლობითი ĉiuj განსხვავდება.

  • ინდივიდთა ცალ-ცალკე აღსანიშნად იხმარება ĉiu.
  • Ĉiuj იხმარება, როცა საუბარია ერთად მთლიან ჯგუფზე.

ზოგჯერ განსხვავება უმნიშვნელოა, მაგრამ სხვა შემთხვევაში იგი დიდია:

  • Por ĉiu tago mi ricevas kvin eŭrojn. = Por ĉiu aparta tago... - ყოველდღე ხუთ ევროს ვიღებ. = ყოველ ცალკეულ დღეს...
  • Ĉiu amas ordinare personon, kiu estas simila al li. = Ĉiu aparta homo amas... - ჩვეულებრივ ყველას მოსწონს თავიანთნაირი ადამიანი. = ყველა ცალკეულ ადამიანს მოსწონს...
  • Kvinope ili sin ĵetis sur min, sed mi venkis ĉiujn kvin atakantojn. = ...mi venkis la tutan grupon. - ხუთივე დამეტაკა, მაგრამ ხუთივე თავდამსხმელს მოვერიე. = ...მთელ ჯგუფს მოვერიე.

    აქ J საჭიროა, რადგან ნახსენებია რიცხვი ხუთი. თუმცა შესაძლებელია სანაცვლოდ ვთქვათ: ...mi venkis ĉiun el la kvin atakantoj. მაგრამ ამ შემთხვევაში ჩვენ ვსაუბრობთ არა მთელი ჯგუფის წინააღმდეგ ჩხუბზე, არამედ ხუთ მეტნაკლებად სხვადასხვა ჩხუბზე.

  • Post la kurado ĉiuj estis terure lacaj. - სირბილის შემდეგ ყველა საშინლად დაღლილი იყო.

    საუბარია მორბენალთა მთელ გუნდზე. შესაძლებელია ასევე: ...ĉiu estis terure laca. (ყველა მათგანი საშინლად დაიღალა)

  • El ĉiuj miaj infanoj Ernesto estas la plej juna. = El la tuta grupo de miaj infanoj... - ჩემს ყველა ბავშვს შორის ერნესტო ყველაზე უმცროსია. = ჩემი ბავშვების მთელ ჯგუფში...
  • Nun mi legas, vi legas kaj li legas; ni ĉiuj legas. - ახლა ვკითხულობ, კითხულობ და კითხულობს; ყველა ვკითხულობთ.

    Ni მრავლობითის გამომხატველი სიტყვაა. ამიტომაც ĉiuj-ს აუცილებლად დაერთვის J.

დამოუკიდებლად მდგომ neniu-ს ჩვეულებრივ J დაბოლოება არ დაერთვის.

  • La tempon venontan neniu ankoraŭ konas. Neniu = neniu persono. - მომავალი ჯერ კიდევ არავინ იცის. არავინ = არცერთმა ადამიანმა.
  • Mi konas neniun en tiu ĉi urbo. - ამ ქალაქში არავის ვიცნობ.

ასევე შემდგომ არსებით სახელთან ჩვეულებრივ იხმარება neniu J-ს გარეშე:

  • Ŝi ne vidis eĉ la ĉielon, ĉar ĝi estis kovrita de nuboj kaj neniu stelo en ĝi brilis. - მან ცაც კი ვერ დაინახა, რადგან იგი ღრუბლებით იყო დაფარული და არცერთი ვარსკვლავი არ ანათებდა.

თუმცა შესაძლოა ვიხმაროთ neniuj, თუკი როგორღაც სურთ აჩვენონ განსხვავება „ორზე მეტ“-თან, მაგრამ ეს ჩვეულებრივ ხდება მაშინ, როცა სიტყვას არსებითი სახელი მოსდევს.

  • Ĉe la fenestro restis plu neniuj floroj. - ფანჯარასთან აღარცერთი ყვავილი აღარ დარჩა.

    ადრე იქ ბევრი ყვავილი იყო.

O კორელატები

kio
„რომელი საკითხი, როგორი საკითხი“
tio
„ის საკითხი“
io
„რომელიმე საკითხი, რაიმენაირი საკითხი“
ĉio
„ყველა საკითხი, ყველანაირი საკითხი“
nenio
„არცერთი საკითხი, არანაირი საკითხი“

O კორელატები აღნიშნავს საგანს, რომელიც არსებითი სახელით კონკრეტულად ვერ გამოისახება. აქ ზოგადი სიტყვა „საგანი“ ნახმარია როგორც განმარტება, მაგრამ მნიშვნელობა კიდევ უფრო ზოგადია. O კორელატები აგრეთვე იხმარება იმის წარმოსადგენად, რაც მთელი წინადადებით გამოიხატება.

O კორელატებმა შესაძლოა N დაბოლოება მიიღონ, მაგრამ ჩვეულებრივ მათ J დაბოლოება დაერთვის, რადგან ზოგად მთელს გამოხატავენ.

O კორელატთა ეპითეტები ყოველთვის მათ შემდეგ დგას: io bona, kion novan, ĉio grava და სხვ.

O კორელატები წინადადების დამოუკიდებელ წევრებს წარმაოდგენენ. ისინი არსებით სახელებს არ აღწერენ, პასუხობენ U-სიტყვაზე + საგანი:

  • Kio estas tio? = Kiu afero estas tiu afero? - ეს რა არის? = ეს რა ნივთია?
  • Tio estas speco de meblo. = Tiu afero estas speco de meblo. - ის ავეჯის სახეობაა. = ის ნივთი ავეჯის სახეობაა.
  • Ĉio restis kiel antaŭe. = Ĉiu afero restis kiel antaŭe. - ყველაფერი წინანდელივით დარჩა. = ყველაფერი ისე დარჩა, როგორც უწინ.
  • Kion bonan vi trovis tie? = Kiujn bonajn aferojn vi trovis tie? - რა ნახე იქ კარგი? = რა კარგი რამეები ნახე იქ?
  • Nenion interesan mi trovis. = Neniun interesan aferon mi trovis. - საინტერესო ვერაფერი ვნახე. = ვერაფერი საინტერესო ვერ ვნახე.

ზოგჯერ tio-სა და ĝi-ს შორის ყოყმანობენ ხოლმე. ჩვეულებრივ tio იხმარება რაიმე განუსაზღვრელის აღსანიშნად, რაც ზუსტი არსებითი სახელით ვერ გამოიხატება ან არ სურთ გამოხატონ. აუცილებლად გამოიყენეთ tio იმის აღსანიშნად, რაც მთელი წინადადებით გამოიხატა. Ĝi რაიმე განსაზღვრულს აღნიშნავს, რაც აქამდე არსებითი სახელით გამოიხატა და რისი გამეორებაც შესაძლებელია იგივე არსებითი სახელით la-სთან ან სხვა მსაზღვრელთან ერთად:

  • Ŝi rakontis belan fabelon. Tio estis tre amuza. - მან ლამაზი ზღაპარი მოყვა. ის ძალიან სახალისო იყო.

    სახალისო იყო, რომ მან ზღაპარი მოყვა. Tio წარმოადგენს წინა მთლიან წინადადებას.

  • Ŝi rakontis belan fabelon. Ĝi estis tre amuza. - მან ლამაზი ზღაპარი მოყვა. ის ძალიან სახალისო იყო.

    სასაცილო იყო ზღაპარი. Ĝi წარმოადგენს წინადადების წევრს la (bela) fabelo.

A კორელატები

kia
„როგორი, რანაირი, რაგვარი“
tia
„ისეთი, იმნაირი, იმგვარი“
ia
„რაღაცნაირი, რაღაცგვარი“
ĉia
„ყველანაირი, ყოველგვარი“
nenia
„არანაირი, არაფრისმაგვარი“

A კორელატებს ზედსართავი სახელის დატვირთვა აქვთ. ისინი J და N დაბოლოებებს იღებენ იგივე წესით, როგორც ზედსართავი სახელები. მაგრამ ასეთი კორელატები ყოველთვის ნიშან-თვისებებს უჩვენებენ, ხოლო ნამდვილ ზედსართავებს (რეალური ზედსართავური A დაბოლოებით) ბევრად უფრო მრავალი მნიშვნელობა გააჩნიათ.

A კორელატები მსაზღვრელებ წარმოადგენს. ამიტომაც მათთან la არ იხმარება.

  • Kia li estas? Ĉu li estas maljuna aŭ juna? - როგორია ის? მოხუცია თუ ახალგაზრდა?
  • Kian aĝon vi havas? - რამდენი წლისაა?
  • Kia estas via nomo? - რა გქვია?

    ან: Kiu [el ĉiuj nomoj] estas via nomo? ან უფრო ხშირად: Kio estas via nomo? ზამენჰოფი აგრეთვე ხმარობდა: Kiel estas via nomo? თუმცა ყველაზე ხშირად ამბობენ: Kiel vi nomiĝas?

  • Be! li staris senhelpe, tian respondon li ne atendis. - აჰ! უმწეოდ იდგა, ისეთ პასუხს არ ელოდა.
  • Estis tia ventego, ke la tegoloj deflugis de la tegmentoj. - ისეთი ქარბუქი იყო, რომ სახურავიდან კრამიტები ჩამოცვივდა.
  • Restu ĉiam tia, kia vi estas! - მუდამ ისეთი დარჩი, როგორიც ხარ!

    Tia მიუთითებს შემდგომ kia-წინადადებაზე. თუკი tia-ს შემდეგ მოდის არა მთელი წინადადება (შემასმენლით), არამედ წინადადების მხოლოდ გარკვეული წევრი, ამ შემთხვევაში kia-ს მაგივრად იხმარება შედარებითი kiel: Li estas tia kiel mi.

  • Mi ne volis trinki la vinon, ĉar ĝi enhavis en si ian suspektan malklaraĵon. - ღვინის დალევა არ მინდოდა, რადგან ის რაღაც საეჭვო გაურკვევლობას შეიცავდა.
  • Maldiligenteco estas la radiko de ĉia malbono. - სიზარმაცეა ყველა სიავის ძირი.
  • Nenia konstruo povas esti sen bruo. - უხმაუროდ არაფერი შენდება.

A კორელატები აღნიშნავენ ნიშან-თვისებას, ხოლო U კორელატები უჩვენებენ რაობას, იდენტობას. Kia/kiu-სა და tia/tiu-სთან განსხვავება ჩვეულებრივ ნათელია. Ia/iu-ს, ĉia/ĉiu-სა და nenia/neniu-სთან ზოგჯერ მცირედი განსხვავებაა:

  • Kia homo li estas? - როგორი ადამიანია?

    მათ ადამიანის დახასიათება სურთ.

  • Kiu homo li estas? - ვინ არის ის?

    სურთ ადამიანის სახელი მისი ვინაობის დასადგენად.

  • Tia opinio estas tute erara. - ასეთი მოსაზრება სრულიად მცდარია.

    ყველა ამგვარი მოსაზრება მცდარია.

  • Tiu opinio estas tute erara. - ის მოსაზრება სრულიად მცდარია.

    განხილული მოსაზრება მცდარია. ალბათ სხვა მსგავსი მოსაზრებები მართებულია.

  • Ni devas enloĝiĝi en ia hotelo. = ...en hotelo de iu el la diversaj specoj de hoteloj. - რომელიმე სასტუმროში უნდა დავბინავდეთ. = სხვადასხვა ტიპის სასტუმროთაგან რომელიმეში ...
  • Ni devas enloĝiĝi en iu hotelo. = ...en iu el la diversaj individuaj hoteloj, kiuj troviĝas ĉi tie. - რომელიმე სასტუმროში უნდა დავბინავდეთ. = აქ არსებულ სხვადასხვა ცალკეულ სასტუმროთაგან რომელიმეში.

    ასეთ წინადადებაში ჩვეულებრივ iu უბრალოდ გამოტოვებულია ხოლმე.

ES კორელატები

kies
„ვისი“
ties
„იმისი“
ies
„ვიღაცის“
ĉies
ყველასი
nenies
„არავისი“

ES-ნაწილაკს, რომელიც ქვემდებარის ეპითეტს წარმოადგენს, დამატებითი მნიშვნელობა შემოაქვს. ES-ნაწილაკები არიან მსაზღვრელები – ისევე როგორც კუთვნილებითი ნაცვალსახელები – და დაუშვებელია მათთან ვიხმაროთ la. თუკი ES-ნაწილაკს de-გამოთქმით ჩავანაცვლებთ, ჩვეულებრივ la უნდა დავამატოთ ხოლმე.

კუთვნილებითი ნაცვალსახელების მსგავსად ES-ნაწილაკებიც ქვემდებარის წინ დგანან, მაშინ როცა იგივემნიშვნელობიანი de-გამოთქმა უნდა იდგეს მხოლოდ შემდეგ: ties libro = la libro de tiu (persono).

ES-სიტყვებს J ან N დაბოლოებები არ დაერთვის.

  • Kies filino vi estas? - ვისი ქალიშვილი ხარ?
  • Mi efektive ne scias, kies kulpo ĝi estas. - საბოლოოდ არ ვიცი ეს ვისი ბრალია.
  • Ili ekvidis virinon, kies vizaĝon ili en la krepusko ne rekonis. - მათ ქალი შენიშნეს, რომლის სახეც ბინდში ვერ გაარჩიეს.
  • Kies gasto mi estas, ties feston mi festas. - ვისი სტუმარიც ვარ, მის წვეულებას ვზეიმობ.

    Ties არცთუ ისე ხშირად გამოიყენება. ჩვეულებრივ, კუთვნილებით ნაცვალსახელებს ამჯობინებენ ხოლმე (lia, ŝia, ĝia ან ilia).

  • La infano ludis kun sia pupo, kiam subite ties kapo frakasiĝis. - ბავშვი თავის თოჯინასთან ერთად თამაშობდა, როდესაც უცებ მას თავი მოძვრა.

    Ties უჩვენებს, რომ საუბარია თოჯინის თავზე. ბავშვის თავი რომ ყოფილიყო, მაშინ ვიტყოდით ĝia kapo.

  • Kiu ĝojas pri ies malfeliĉo, tiu ne restos sen puno. = ...pri la malfeliĉo de iu persono... - ვისაც ვინმეს უბედურება ახარებს, დაუსჯელი არ დარჩება. = ... ვინმე ადამიანის უბედურება ...

    Ies (ვინმესი, რომელიმესი, ვიღაცის) ჩვეულებრივ იხმარება რომელიმე უცნობ პიროვნებაზე (და არა ნივთებზე ან ერთზე მეტ საგანსა და ხალხზე).

  • Tio estis la koro de riĉa fama viro, kies nomo estis sur ĉies lipoj. = ...sur la lipoj de ĉiuj personoj. - ეს იყო ცნობილი მდიდარი კაცის გული, რომლის სახელიც ყველას ტუჩებზე ეწერა. = ... ყველა ადამიანს ტუჩებზე ეწერა.

    Ĉies ჩვეულებრივ გამოიყენება ადამიანებთან, და არა უსულო საგნებთან.

  • Memoru, ke Esperanto estas nenies propraĵo. - დაიხსომე, რომ ესპერანტო არავის საკუთრება არაა.

    Nenies (არავისი) ჩვეულებრივ იხმარება მხოლოდ ადამიანებზე და არა ნივთებზე.

E კორელატები

kie
„რომელ ადგილას“
tie
„იმ ადგილას“
ie
„რომელიმე ადგილას“
ĉie
„ყოველ ადგილას“
nenie
„არცერთ ადგილას“

E-კორელატები J-დაბოლოებას არ დაირთავენ, მაგრამ შესაძლებელია მიმართულების აღსანიშნად N-ის დართვა:

kien
„საით, რომელი მიმართულებით“
tien
„იქეთ, იმ მიმართულებით“
ien
„სადღაც, რომელიღაც მიმართულებით“
ĉien
„ყველგან, ყველა მიმართულებით“
nenien
„არსად, არსაით“
  • Kie estas la libro kaj la krajono? - სადაა წიგნი და ფანქარი?
  • Mi montris al la infano, kie kuŝas ĝia pupo. - ბავშვს ვაჩვენე სად იდო თავისი თოჯინა.
  • Sonorado al li venas, sed de kie — li ne komprenas. - მასთან ზარი მოდის, მაგრამ საიდან — ის ვერ იგებს.
  • Mi volis resti tie, kie mi estis. - სადაც ვიყავი, იქ მინდოდა დარჩენა.
  • Se li scius, ke mi estas tie ĉi, li tuj venus al mi. - მას რომ სცოდნოდა აქ ვარ, ჩემთან მაშინვე მოვიდოდა.
  • Ĉu vi loĝas ie? = Ĉu vi loĝas en iu loko? - ცხოვრობ სადმე? = რომელიმე ადგილას ცხოვრობ?
  • Malsaĝulo ĉie sian nomon skribas. - ბრიყვი ყველგან თავის სახელს წერს.
  • Pli bela reĝidino ol ŝi troviĝis nenie en la mondo. - მასზე ლამაზი მეფისასული მსოფლიოში არსად იყო.
  • Kien vi iras? — Mi iras en la ĝardenon. - სად მიდიხარ? - ბაღში მივდივარ.
  • Rigardu tien ĉi. - აქეთ იყურე.
  • Mi nenien plu iros hodiaŭ. - დღეს აღარსად წავალ.

AM კორელატები

kiam
„როდის“
tiam
„მაშინ“
iam
„ოდესღაც“
ĉiam
„ყოველთვის, მუდამ, ყველა შემთხვევაში“
neniam
„არასდროს, არც ერთ შემთხვევაში“

AM კორელატები J და N დაბოლოებებს არ დაირთავენ.

  • Sed kiam tio okazis? - მაგრამ როდის მოხდა ეგ?

    დროის (საათის) კითხვისას იხმარება არა kiam (რამდენი), არამედ რიგობითი კითხვითი სიტყვა kioma (მერამდენე).

  • Li skribis al mi, ke li intencas ĝin eldoni, sed li ne skribis ankoraŭ kiam li ĝin eldonos. - მან მომწერა, რომ მისი გამოცემა აქვს განზრახული, მაგრამ ჯერ არ მოუწერია როდის გამოსცემს.
  • En unu tago, kiam ŝi estis apud tiu fonto, venis al ŝi malriĉa virino. - ერთ დღეს, როცა ის იმ წყაროსთან იდგა, მასთან ღარიბი ქალი მოვიდა.
  • Tubeto, en kiun oni metas cigaron, kiam oni ĝin fumas, estas cigaringo. - პატარა მილი, რომელშიც მოწევისას სიგარას დებენ, არის სიგარის დამჭერი.
  • De kiam vi loĝas ĉi tie? - როდიდან ცხოვრობ აქ?
  • Li vekiĝis nur tiam, kiam la suno leviĝis. - მან მხოლოდ მაშინ გაიღვიძა, როცა მზე ამოვიდა.
  • Ŝajnas al mi, ke ĉi tiun vizaĝon mi jam iam vidis. - მგონი ეს სახე უკვე ვნახე.
  • Ŝi estis ja la plej bela knabino, kiun li iam vidis. - ის ყველაზე ლამაზი გოგონა იყო, ვინც მას აქამდე ენახა.

    Iam წარმოადგენს რომელიღაც დროს წარსულში.

  • Oni diras, ke la vero ĉiam venkas. - ამბობენ, რომ სიმართლე ყოველთვის იმარჯვებს.
  • Bona koro neniam fariĝas fiera. - კეთილი გული არასდროს ამაყდება.
  • La maljunulo fermos por ĉiam siajn okulojn. - მოხუცი სამუდამოდ დახუჭავს თვალებს.

    გამოთქმა por ĉiam უჩვენებს, რომ შედეგი სამუდამოდ დარჩება. თვალების დახუჭვა მხოლოდ დროებითია, მაგრამ შედეგი, ის რომ თვალები იხუჭება, სამუდამოა.

AL კორელატები

kial
„რატომ, რისთვის, რის გამო“
tial
„იმიტომ, იმისთვის, იმის გამო“
ial
„რატომღაც, რაღაცის გამო“
ĉial
„ყველაფრის გამო, ყველაფრისთვის“
nenial
„არაფრის გამო, არაფრისთვის“

AL კორელატები J და N დაბოლოებებს არ დაირთავენ.

  • Kial vi ploras? - რა გატირებს? (რატომ ტირი?)
  • Mi komprenas, kial vi faris tion. - მესმის ეს რატო გააკეთე.
  • Hodiaŭ estas bela frosta vetero, tial mi prenos miajn glitilojn kaj iros gliti. - დღეს ლამაზი სუსხიანი ამინდია, ამიტომაც ჩემს ციგურებს ავიღებ და საციგურაოდ წავალ.

    დააკვირდით სხვაობას tial-სა (ამიტომ) და ĉar-ს (რადგან) შორის. Tial წარმოადგენს მიზეზს, მაგრამ ĉar-ს შემოყავს დამოკიდებული წინადადება, რომელიც უჩვენებს მიზეზს: Mi prenos miajn glitilojn kaj iros gliti, ĉar hodiaŭ estas bela frosta vetero.

  • Mi vin ial ankoraŭ ne konas. - რატომღაც ჯერ ისევ არ გიცნობ(თ).
  • Vi demandas, kial mi amas vin. Mi respondas: ĉial! - შენ მეკითხები თუ რატომ მიყვარხარ. მე გპასუხობ: იმიტომ!

სიტყვა nenial პრაქტიკაში ძალიან იშვიათად იხმარება, მაგრამ როდესაც ხმარობენ, იგი მთელს წინადადებას უარყოფს (ისევე როგორც ყველა სხვა NENI-სიტყვა):

  • Tian Regularon por nia Ligo mi nenial povus aprobi. = ...mi pro neniuj motivoj povus aprobi. - ჩვენი ლიგისთვის ასეთ წესდებას ვერანაირად ვერ მივიღებ.
  • Vi povus inciti lin kiom ajn. Li nenial kolerus. = ...li pro neniu kaŭzo kolerus. - შეგიძლია როგორც გინდა ისე წააქეზო. არანაირად არ გაბრაზდება.

თუკი გსურთ დადებითი აზრის გამოხატვა, გამოიყენეთ sen kaŭzo, senkaŭze, senmotive და სხვ.: Ŝi ridis senkaŭze. (იგი უმიზეზოდ იცინოდა) = Ŝi ja ridis, sed sen motivo. (იგი იცინოდა, მაგრამ ყოველგვარი მოტივის გარეშე).

EL კორელატები

kiel
„როგორ, რანაირად“
tiel
„ისე, ისეთნაირად“
iel
„როგორღაც, რამენაირად“
ĉiel
„ყოველგვარად“
neniel
„არაფრით, არანაირად, ვერანაირად“

EL-ნაწილაკები ზოგად ზმნიზედურ კორელატებს წარმოადგენენ, რომლებიც მაშინ იხმარება, როდესაც საუბარი არაა დროზე (AM-ნაწილაკები), ადგილზე (E-ნაწილაკები), მიზეზზე (AL-ნაწილაკები) ან რაოდენობაზე/რიცხვზე (OM-ნაწილაკები). EL-ნაწილაკები მეტნაკლებად ყველა სხვა მნიშვნელობას მოიცავენ, რომლებიც ზმნიზედურმა სიტყვამ შეიძლება გამოხატოს. განსაკუთრებით ეს ეხება ხარიხს ან მოქმედების გზას.

EL კორელატები J და N დაბოლოებებს არ დაირთავენ.

  • Kiel li aspektas? - როგორ გამოიყურება?
  • Kiel vi fartas? - როგორ ხარ?
  • Rakontu al mi per malmulte da vortoj, kiel tio okazis. - მოკლედ მომიყევი ეგ როგორ მოხდა.
  • Mi zorgas pri ŝi tiel, kiel mi zorgas pri mi mem. - მასზე ისე ვზრუნავ, როგორც საკუთარ თავზე.
  • Kiel alta estas tiu turo? - რამხელაა ის კოშკი?
  • Kiel longe tio ankoraŭ daŭros? - რამდენი ხნით გაგრძელდება ეს?
  • Tiu ĉi malfreŝa pano estas malmola, kiel ŝtono. - ეს ძველი პური ქვასავით მაგარია.
  • Bojas hundido, ĉar tiel faras la hundo. - ლეკვი ყეფს, რადგან ძაღლის ასე აკეთებს.
  • Ne faru tiel, faru tiel ĉi! - ეგრე არ ქნა, ასე ქენი!
  • Ili ambaŭ estis tiel malagrablaj kaj tiel fieraj, ke oni ne povis vivi kun ili. - ორივენი ისე უსიამოვნონი და ამაყები იყვნენ, რომ მათთან ცხოვრება შეუძლებელი იყო.
  • Mi estas tiel forta, kiel vi. - მე შენსავით ძლიერი ვარ.
  • Iel ni sukcesos. - როგორმე წარმატებას მივაღწევთ.
  • Ili ĉiel helpis al mi. - ისინი ყველანაირად დამეხმარნენ.
  • Mi neniel esperis sukceson. - წარმატების არანაირი იმედი არ მქონდა.

OM კორელატები

kiom
„რამდენი, რა რაოდენობის“
tiom
„იმდენი“
iom
„არც ბევრი და არც ცოტა“
ĉiom
„სრული რაოდენობა“
neniom
„არც ერთი, არანაირი რაოდენობის, არანაირი ზომის“

OM კორელატები J და N დაბოლოებებს არ დაირთავენ.

  • Kiom vi volas, ĉu du aŭ tri? = Kiel multajn vi volas... - რამდენი გინდა? ორი თუ სამი? = რამდენად ბევრი გინდა...
  • Ŝi pripensis, kiom kostos al ŝi la nokta restado. - მან მოიფიქრა რამდენი დაუჯდება ღამის გათევა.
  • Ho, kiom pli bona estas via amo, ol vino! - ვაჰ, შენი სიყვარული ღვინოზე როგორ უკეთესია!
  • Kiom mi vidas, vi havas nur unu filon. = Laŭ tio, kion mi vidas, vi havas... - რამდენადაც ვხედავ, ერთი ვაჟი გყავთ. = იმის მიხედვით, თუ როგორც ვხედავ...

    ალბათ უფრო მეტი ვაჟი გყავს, მაგრამ მეტს ვერ ვხედავ.

  • Sendi 100 ekzemplerojn mi ne povis, ĉar mi nun tiom ne havas. - 100 ეგზემპლარს ვერ გავაგზავნი, რადგან ახლა ამდენი არ მაქვს.
  • Mi havas tiom multe, ke mi ne bezonas ŝpari! - იმდენი მაქვს, რომ დაზოგვა არ მჭირდება.

    ხშირად kiom და tiom multe-სთან (ან multaj-სთან) ერთად იხმარება. Multe-ს გამოტოვება დასაშვებია, მაგრამ იგი მცირედით ხაზს უსვამს მნიშვნელობას. შესაძლებელია ასევე გამოვიყენოთ kiel multe, tiel multe, მაგრამ ამ შემთხვევაში ხაზგასმა არ ხდება.

  • Ŝi aĉetis iom da butero. = ...kvanton da butero ne tre grandan sed tamen konsiderindan. - მან ცოტაოდენი კარაქი იყიდა. = არც ისე დიდი, თუმცა გასათვალისწინებელი ოდენობის, კარაქი

    თეორიულად iom უნდა აღნიშნავდეს „განუსაზღვრელ რაოდენობას“, მაგრამ პრაქტიკაში იგი თითქმის ყოველთვის მცირედ რაოდენობას აღნიშნავს. მნიშვნელობა რეალურად უფრო მეტად სპეციფიურია, სახელდობრ: „არც ისე ბევრი, თუმცა ამავდროულად საკმარისი იმისთვის, რომ მნიშვნელოვნად ჩაითვალოს“. არ აგერიოთ iom (რამდენიმე) malmulte-ში (ცოტა): Li faris iom da eraroj. (მან რამდენიმე შეცდომა დაუშვა) ბევრი შეცდომა არ ყოფილა, მაგრამ საკმარისი იმისთვის, რომ იგი (ქმედების სუბიექტი) არ შევაქოთ. Li faris malmulte da eraroj. (მან ცოტა შეცდომა დაუშვა) იმდენად ცოტა შეცდომა იყო, რომ იგი შექებას იმსახურებს.

  • Mi pensas, ke mi ĝin ankoraŭ iom memoras. = ...ne tre multe memoras, sed ankoraŭ ja memoras. - მგონი ეს ჯერ კიდევ მახსოვს.
  • Tie supre estingiĝis la ruĝaj koloroj, dum la suno iom post iom malaperis. - იქ მაღლა წითელი ფერები გაქრნენ, როცა მზე თანდათან გაუჩინარდა.

    გამოთქმა iom post iom უჩვენებს, რომ მოხდა რაღაც მხოლოდ მცირ-მცირე ცვლილებებით.

  • Kiom da benzino vi volas? — Mi volas ĉiom, kiom vi havas. = ...Mi volas la tutan kvanton da benzino, kiun vi havas. - — რამდენი ბენზინი გნებავთ? — ყველა მინდა, რაც გაქვთ. = ...რაც გაქვთ, იმ ბენზინის მთლიანი ოდენობა მინდა.

    Ĉiom-ის მნიშვნელობა პრაქტიკაში ხშირად ĉio-ს მნიშვნელობას ემსგავსება, რომელიც უფრო ხშირად გამოიყენება.

  • Sur la mezo de la strato estas multe da radoj kaj da ĉevalaj hufoj, sed da homoj piedirantaj estas malpli, preskaŭ neniom. - ქუჩის შუაში უამრავი ბორბალი და ცხენის ჩლიქია, მაგრამ ქვეითები - გაცილებით ნაკლები, თითქმის არც ერთი.

OM-იანი სიტყვები იხმარება როგორც ზმნიზედებად, ისე არსებით სახელებად.

ჩვეულებრივ, ხარისხის საჩვენებლად იხმარება kiel და tiel. მაგრამ ძლიერი ხაზგასმისთვის, სანაცვლოდ შესაძლებელია kiom-ისა და tiom-ის ხმარებაც: Ĝi estis tiom bela, ke mi svenis. La Esperantistoj tute ne pretendas, ke ilia lingvo prezentas ion tiom perfektan, ke nenio pli alta jam povus ekzisti.

შესაძლებელია ALI-ანი სიტყვებიც კორელატები იყოს?

ბევრჯერ წამოუყენებიათ იდეა ALI-ს კორელატებში დამატებისა და ახალი სერიის შექმნისა aliu, alio, alia, alies, alie, aliam, alial, aliel, aliom*. ზოგმა მისი პრაქტიკაში გამოყენებაც კი დაიწყო სიტყვების aliel და alies ხმარებით.

ოფიციალურ ესპერანტოში ALI ჩვეულებრივი ძირია, რომლისგანაც შესაბამისი დაბოლოებებით სიტყვები იწარმოება.

  • alia = „არამსგავსი, განსხვავებული“
  • alio = „რაღაც სხვა“
  • alie = „სხვა შემთხვევაში, სხვაგვარად“
  • alii = „განსხვავებულობა“ (იშვიათად ხმარებადი)

ახალ კორელატივთა გამოყენება ენაში მკვეთრ ცვლილებებს გამოიწვევს. აი რამდენიმე მაგალითი:

ჩვეულებრივი სიტყვა alie მეტწილად ნიშნავს „სხვა დროს, სხვა შემთხვევაში“, მაგარა შესაძლოა ასევე ნიშნავდეს „სხვანაირად“-ს. თუმცა კორელატ alie-ს მნიშვნელობაა „სხვაგან“. ჩვეულებრივმა ფრაზებმა, როგორიცაა ni devas alie agi, სრულიად შეიცვალა მნიშვნელობა.

Alia ჩვეულებრივ ესპერანტოში არის არა კორელატი, არამედ უბრალოდ ზედსართავი სახელი და ნიშნავს „სხვას“, „სხვანაირს“, „სხვაგვარს“. ALI კორელატების არსებობის შემთხვევაში ახალი კორელატი alia აღნიშნავდა მხოლოდ „სხვაგვარს“ და ამიტომაც საჭირო აღარ იქნებოდა გვეთქვა მაგ. la alia ĉambro estas pli granda, ვიტყოდით: la aliu ĉambro estas pli granda. აგრეთვე: ili amas unu la aliun ნაცვლად ჩვეულებრივი წინადადებისა: ili amas unu la alian.

ხშირად კომბინირებული სიტყვები შემდეგნაირად იწარმოება: de alia specoalispeca. მაგრამ ALI კორელატების მომხმარებლებმა სანაცვლოდ უნდა თქვან: aliuspeca, რადგან კორელატთა დაბოლოების ჩამოშორება არ შეიძლება. შეადარეთ: de tiu specotiuspeca (არასწორია: tispeca).

ჯერ ALI-ზე დაწყებულ კორელატთა პრაქტიკაში დამკვიდრება სერიოზულად არავის უცდია. არსებობს მხოლოდ გაუაზრებელი და სრულიად ალოგიკური ხმარება ფორმებისა, როგორებიცაა aliel, alies და ხანდახან აგრეთვე aliu. ზოგნი კლასიკურ ავთენტურ ესპერანტოს იყენებენ, ზოგნი კიდე - რეფორმირებულ „დიალექტს“. როდესაც ვამბობთ მაგ: alie ან alia, არ ვიცით Fundamento-ს ენის მიხედვით გავიგოთ თუ ახალი „რეფორმირებული“ ესპერანტოსი. თუმცა საბედნიეროდ უმრავლესობა ენას ჯერ კიდევ ენობრივი წესების დაცვითა და ლოგიკურად იყენებს.

ამგვარად, გამოიყენეთ მხოლოდ უკვე არსებული კორელატები და სხვა გამოთქმები ესპერანტოს საფუძვლების თანახმად აწ უკვე დამკვიდრებული წესებით აწარმოეთ.

თავიდან ასაცილებელი რეფორმა ოფიციალური ესპერანტო
aliu alia
alia alia, alispeca, alieca
alies de alia (persono), aliula
alie aliloke
alien aliloken
aliam alifoje, aliokaze
alial alikaŭze
aliel alimaniere, alie
aliom alikvante

შენიშვნა: შემოთავაზებულ იქნა ფორმები aliio, aliiu, aliia, aliie, aliiel და ა.შ. (ფესვ ALI-სა და I-კორელატების კომბინაციები). ასეთი სიტყვები თეორიულად მართლაც ყოველგვარ წესებს ემორჩილება, თუმცა პრაქტიკულად სამწუხაროდ მათი ხმარება სრულიად გამოუდეგარია. გამოთქმისას aliie-სა და alie-ს, aliia-სა და alia-ს და ა.შ. ერთმანეთისგან განსხვავება რთულია. საკმარისი არაა, რომ სიტყვები წესების დაცვითაა კომბინირებული. ისინი პრაქტიკულ კომუნიკაციაშიც უნდა მუშაობდეს.

ზემოთ დაბრუნება