ไปยังสารบัญ

ตัวอักษร

นี้คือตัวอักษรในภาษาเอสเปรันโต

  • Aa ami รัก
  • Bb bela สวย
  • Cc celo จุดประสงค์
  • Ĉĉ ĉokolado ช็อกโกแลต
  • Dd doni ให้
  • Ee egala เท่ากัน
  • Ff facila ง่าย
  • Gg granda ใหญ่
  • Ĝĝ ĝui สนุกสนาน
  • Hh horo ชั่วโมง
  • Ĥĥ ĥoro คณะนักร้องประสานเสียง
  • Ii infano เด็ก
  • Jj juna เยาว์วัย
  • Ĵĵ ĵurnalo หนังสือพิมพ์
  • Kk kafo กาแฟ
  • Ll lando ประเทศ
  • Mm maro ทะเล
  • Nn nokto กลางคืน
  • Oo oro ทองคำ
  • Pp paco ความสงบสุข
  • Rr rapida เร็ว
  • Ss salti กระโดด
  • Ŝŝ ŝipo เรือ
  • Tt tago วัน
  • Uu urbo เมือง
  • Ŭŭ aŭto รถยนต์
  • Vv vivo ชีวิต
  • Zz zebro ม้าลาย
ตัวพิมพ์ใหญ่: A, B, C, Ĉ, D, E, F, G, Ĝ, H, Ĥ, I, J, Ĵ, K, L, M, N, O, P, R, S, Ŝ, T, U, Ŭ, V, Z
ตัวพิมพ์เล็ก: a, b, c, ĉ, d, e, f, g, ĝ, h, ĥ, i, j, ĵ, k, l, m, n, o, p, r, s, ŝ, t, u, ŭ, v, z
ชื่อตัวอักษร: a, bo, co, ĉo, do, e, fo, go, ĝo, ho, ĥo, i, jo, ĵo, ko, lo, mo, no, o, po, ro, so, ŝo, to, u, ŭo, vo, zo

ตัวพิมพ์ใหญ่และตัวพิมพ์เล็ก

พยัญชนะแต่ละตัวจะมีด้วยกันสองรูปแบบคือ ตัวพิมพ์ใหญ่ และ ตัวพิมพ์เล็ก ตัวพิมพ์เล็กจะเป็นรูปแบบตัวอักษรแบทั่ว ๆ ไป ส่วนตัวพิมพ์ใหญ่มักจะใช้ต่อเมื่อเป็นตัวอักษรแรกของประโยค หรือตัวอักษรเรกของคำนามชี้เฉพาะ

เครื่องหมายพิเศษบนตัวอักษร

ในภาษาเอสเปรันโตมีอักษรหกตัวที่เป็นเอกลักษณ์ คือ Ĉ, Ĝ, Ĥ, Ĵ, Ŝ และ Ŭ ซึ่งเป็นตัวอักษรที่มีเครื่องหมายพิเศษอยู่บนตัวอักษร เราเรียกเครื่องหมาย ^ ว่า cirkumflekso หรืออาจเรียกว่า "หมวก" และเครื่องหมายพิเศษบนตัวอักษร U เรียกว่า hoketo

เมื่อไม่สามารถใช้เครื่องหมายพิเศษที่อยู่บนตัวอักษรได้ เราจะใช้ระบบการเขียน H (H-skribo) ซึ่งเป็นระบบการเขียนทางเลือกที่อยู่ใน Fundamento de Esperanto หลักการของระบบการเขียน H คือจะวางตัวอักษร H หลังจากตัวอักษรที่ต้องมีเครื่องหมาย cirkumflekso หรือ เครื่องหมายหมวก และสำหรับเครื่องหมาย heketo เหนือตัวอักษร Ŭ จะถูกเอาออก (กล่าวคือ เขียนเป็น U ธรรมดา) : ch, gh, hh, jh, sh, u ส่วนในระบบการประมวลคำในคอมพิวเตอร์ จดหมายอิเล็กทรอนิกส์ ฯลฯ ผู้คนจำนวนมากใช้ระบบอักษร X โดยเราจะเขียนตัวอักษร X หลังจากตัวอักษรแทนที่เครื่องหมายพิเศษที่อยู่บนตัวอักษร: cx, gx, hx, jx, sx, ux

การออกเสียง

ตัวอักษร A, E, I, O, และ U เป็น สระ ส่วนที่เหลือเป็น พยัญชนะ ในภาษาเอสเปรันโตไม่มีตัวอักษรที่ไม่ออกเสียง หรืออาจกล่าวได้อีกอย่างหนึ่งว่า เราจะต้องอ่านออกเสียงตัวอักษรทุกตัว

สระ

สระ คำอธิบาย สัญลักษณ์ IPA
I อี [i]
U อู [u]
E เอ [e]
O โอ [o]
A อา [a]

การเน้นเสียง

คำที่มีสระตั้งแต่สองตัวขึ้นไปจะมีเสียงสระหนึ่งตัวที่จะถูกเน้นเสียงหนักมากกว่าสระตัวอื่น ซึ่งเสียงเน้นหนักจะเป็นเสียงสระตัวรองสุดท้ายเสมอ (อักษรตัวพิมพ์ใหญ่จะแสดงตำแหน่งเสียงเน้นหนัก) : tAblo, nenIam, rapIda, taksIo, familIo, revolvEro, krokodIloj, eskImo, diskUtas, mEtro, metrOo, Apud, anstAtaŭ, trIcent, mAlpli, Ekde, kElkmil เป็นต้น

การลงท้ายคำด้วยตัวอักษร O สามารถแทนที่ได้ด้วย เครื่องหมายอะโปสโตรโฟ (Apostrofo) โดยที่จะถือว่าเครื่องหมายนี้เป็นเหมือนสระตัวหนึ่งแต่ที่ไม่ออกเสียง ซึ่งพยางค์ที่เน้นเสียงหนักก็จะไม่เปลี่ยนแปลง ดังตัวอย่างต่อไปนี้ taksI', familI', revolvEr', metrO'

การแปรผันของเสียงสระ

การออกเสียงสระนั้นสามารถออกเสียงแปรผันได้อย่างอิสระภายใต้เงื่อนไขบางอย่าง โดยเงื่อนไขที่สำคัญนั้นก็คือการออกเสียงสระแต่ละตัว จะต้องไม่ออกเสียงไปเหมือนกับเสียงสระในห้าตัวจนมากเกินไป

ความยาวของการออกเสียงสระในภาษาเอสเปรันโตไม่มีผลต่อความหมายของคำแต่อย่างใด ฉะนั้นผู้พูดสามารถออกเสียงสระได้สั้นยาวได้ตามต้องการ

การออกเสียงสระในภาษาเอสเปรันโตจะออกเสียง "แบบไม่มีการเคลื่อนที่" ซึ่งหมายถึงในขณะออกเสียงลิ้นจะไม่เคลื่อนที่ภายในปาก ตังอย่างเช่น เสียงตัว E จะไม่ออกเสียงเป็น /เอย์/ หรือ O จะไม่ออกเสียงเป็น /โอว์/

พยัญชนะ

พยัญชนะ คำอธิบาย สัญลักษณ์ IPA
B โบ [b]
P โพ [p]
D โด [d]
T โท [t]
G โก [g]
K โค [k]
V โว (ภาษาไทยไม่มีเสียงนี้) [v]
F โฟ [f]
Z โซ (ภาษาไทยไม่มีเสียงนี้) [z]
S โซ [s]
Ĵ โจ (ภาษาไทยไม่มีเสียงนี้) [ʒ]
Ŝ โฌ (ภาษาไทยไม่มีเสียงนี้) [ʃ]
Ĥ โฆ (ภาษาไทยไม่มีเสียงนี้) [x]
H โฮ [h]
C ทโซ (ภาษาไทยไม่มีเสียงนี้) [ts]
Ĝ โจ [dʒ]
Ĉ โช [tʃ]
M โม [m]
N โน [n]
L โล [l]
R โร (กระดกลิ้น) [r]
J โย [j]
Ŭ อู [w]

สระประสม

ตัวอักษร J และ Ŭ เป็นสระประสม มีวิธีการออกเสียงเหมือนกับการออกเสียงของสระ แต่ในภาษาเอสเปรันโต ตัวอักษรนี้ถูกเรียกว่าเป็นพยัญชนะ ในการออกเสียงจะออกเสียงสั้นอยู่เสมอ และไม่สามารถออกเสียงเน้นได้ โดยปกติสระประสมจะวางต่อจากสระจริง สระประสม Ŭ โดยปกติจะปรากฏอยู่ในรูปแบบ "aŭ" และ "eŭ" เท่านั้น

การแปรผันของเสียงพยัญชนะ

พยัญชนะเสียงไม่ก้องเมื่ออยู่หลังจากพยัญชนะเสียงก้อง พยัญชนะนั้นมักจะกลายเป็นเสียงก้อง ตัวอย่างเช่น akvo → "agvo", okdek → "ogdek" และในทางกลับกัน หากพยัญชนะเสียงก้องอยู่หลังจากพยัญชนะเสียงไม่ก้อง พยัญชนะนั้นมักจะกลายเป็นเสียงไม่ก้อง ตัวอย่างเช่น subtaso → "suptaso", absolute → "apsolute" การเปลี่ยนแปลงเช่นนี้ไม่ถือว่าเป็นสิ่งที่ถูกต้อง แต่ในทางปฏิบัติสามารถอนุโลมได้ หากไม่ก่อให้เกิดความเข้าใจผิดของความหมายของคำ ส่วนในกรณีที่ต้องระวังคือ พยัญชนะเสียงก้องที่เป็นพยัญชนะตัวสุดท้ายของคำมักจะออกเสียงกลายเป็นพยัญชนะไม่ก้อง ตัวอย่างเช่น apud → "aput", sed → "set", hund' → "hunt", naz' → "nas" การเปลี่ยนแปลงเช่นนี้ถือว่าไม่เป็นที่ยอมรับ

ผู้พูดภาษาเอสเปรันโตบางชาติมักจะออกเสียง KV และ GV เป็น "kŭ" และ "gŭ" ตามลำดับ ตัวอย่างเช่น akvo → "akŭo", kvin → "kŭin", gvidi → "gŭidi" สำหรับคำศัพท์ในภาษาเอสเปรันโต ตัวอักษร Ŭ จะไม่วางต่อท้ายพยัญชนะใด ๆ และความเข้าที่ขลาดเคลื่อนอย่างนี้แทบจะไม่เกิดขึ้นได้ หากแต่การออกเสียงในลักษณะนั้นโดยทั่วไปถือว่าไม่ถูกต้อง

ในบางภาษาอาจะจะมีการออกเสียงตัว P, T, K, C และ Ĉ แบบมีลม ซึ่งเป็นการออกเสียงราวกับมีเสียง H เบา ๆ ร่วมอยู่ด้วย สำหรับในภาษาเอสเปรันโต ตัวอักษรที่กล่าวมานั้นจะออกเสียงแบบไม่มีลม แต่ไม่มีกฎเกณฑ์สำหรับเรื่องนี้ นั้นหมายความว่าสามารถที่จะออกเสียงแบบมีลมได้เช่นกัน แต่ควรระวังการออกเสียงแบบมีลมไม่ให้เหมือนเสียง H แบบเต็ม

L estas farata per parta baro ĉe la dentoj. Se oni baras nur tie, la L sonas "hele". Se oni samtempe levas la malantaŭon de la lango kontraŭ la velo, la L sonas "malhele" (u-ece). Tia malhela L estas tute bona alternativo, sed oni atentu, ke ĝi ne sonu kiel Ŭ. Tio okazas, se la ĉefa baro ĉe la dentoj malaperas.

Kiam N staras antaŭ gingiva aŭ vela sono, oni emas ŝanĝi N en gingivan sonon (malgranda diferenco), aŭ velan sonon (granda diferenco), por faciligi la elparolon: tranĉi, manĝi, longa, banko k.a. Tio estas senproblema, ĉar ne ekzistas en Esperanto gingiva aŭ vela nazaloj, kun kiuj N povus konfuziĝi. Simile oni emas elparoli M lipdente antaŭ alia lipdenta sono: amforo, ŝaŭmvino k.a. Ankaŭ tio estas senproblema. Sed oni atentu, ke oni ne elparolu N lipdente: infero, enveni k.a., ĉar tiam oni konfuzus N kaj M, kio ne estas akceptebla. Kompreneble oni povas ĉiam uzi la bazan elparolon de N kaj M.

R normale estas denta, sed fakte ne gravas, kie en la buŝo oni faras la sonon. Ekz. vela R estas tute bona alternativo. La grava afero pri R estas, ke ĝi estu vibranto. Do ankaŭ vela R prefere estu vibranto (ĝi estu "rulata"), kio signifas, ke la uvulo tremas kontraŭ la lango. R estu same tremanta, kie ajn ĝi staras en vorto. En ekz. rivero la du R estu same elparolataj. Oni uzas ankaŭ diversajn aliajn specojn de R-sonoj, kaj tio estas sufiĉe akceptita en la praktiko. Oni tamen zorgu, ke la R-sono ne konfuziĝu kun alia konsonanto, aŭ kun iu el la kvin vokaloj.

ความยาวของการออกเสียงพยัญชนะในภาษาเอสเปรันโตไม่มีผลต่อความหมายของคำแต่อย่างใด ฉะนั้นผู้พูดสามารถออกเสียงพยัญชนะได้สั้นยาวได้ตามต้องการ

กลับไปด้านบน