İçerik Görüntüleme

Sıfatlar özellik, nitelik, aidiyet, ilgi ve benzeri durumları gösterirler. Esperanto'daki sıfatlar A-bitişi alırlar.

  • longa - uzun = longo'su (uzunluğu) çok olan
  • ruĝa - kırmızı = ruĝo (kırmızı renk) niteliğine sahip olan
  • bona - iyi = bono (iyilik) ile özdeşleşmiş
  • inteligenta - akıllı = istihbaratı olmak
  • homa - insani, insanla ilgili, insana ait = insanlara ilişkin
  • malaperinta - ortadan kaybolmuş = zaten kaybolmuş gibi

İyelik zamirleri ve sıradaki rakamlar da sıfatlardır, ancak bu kelimelerde A-bitişinin özel bir anlamı vardır.

A bitiminden sonra J biten ve bir suçlayıcı N bitişi kullanılabilir. Her ikisi de, her zaman N'den önce J ile birlikte de kullanılabilir:

longaj longan longajn
ruĝaj ruĝan ruĝajn
miaj mian miajn
sesaj sesan sesajn

karşılaştırmaları için, sıfatlar pli (daha fazla) ve plej (en fazla) parçacıklarıyla birlikte kullanılabilir.

Sıfatların kullanımı

Sıfatlar esas olarak isimleri tanımlamak için kullanılır.

Epitetik sıfatlar

Sıfatlar, isimler için sıfatlar (doğrudan bir şeyi açıklayan sıfatlar) gibi davranabilir. Epitetik sıfatlar, en çok isim öncesinde bulunurlar, fakat sonradan da kullanılabilirler. Sıfatlar aynı ismin öncesinde ve sonrasında bile kullanılabilir:

  • granda domo - büyük bir ev
  • domo granda - büyük bir ev
  • la tago longa - uzun gün
  • la longa tago - uzun gün
  • fama Franca verkisto - ünlü Fransız yazar
  • fama verkisto Franca - ünlü Fransız yazar
  • Lingvo Internacia (la origina nomo de Esperanto) - Uluslararası Dil (Esperanto'nun asıl adı)

İsimlerinden sonra kullanılan bir örtüşen sıfat, ağırlıklı olarak vurgu için kullanılır:

Predicate adjectives

N sıfat fiil ile, öngören bir şeyi de tarif edebilir:

  • La domo estas granda. - Ev büyük.

    Granda (büyük), estas fiiliyle domo (ev) ismini tanımlıyor.

  • Tiuj ĉi verkistoj iam iĝos famaj. Bu yazarlar zamanın birinde ünlü durumuna gelecek. / Bu yazarlar bir gün ünlü olacak.

    Famaj (ünlü), verkistoj (yazarlar) ismini iĝos (durumuna gelecek) yüklemi vasıtasıyla niteliyor.

  • Mi farbis mian domon blanka. Evimi beyaza boyadım.

    Blanka (beyaz), domo (ev) ismini farbis (boyadı) yüklemi ile niteliyor.

Başka kelimelerin açıklamaları

Sıfatlar aynı zamanda normalde öngörülen şekilde özdeş parçacıkları, örneğin şahıs zamirlerini tanımlamak için kullanılır:

  • Mi estas feliĉa. - Mutluyum.
  • Tiu estas mia. - Bu benim.
  • Tio estas bona. - Bu iyi.
  • Ili fariĝis koleraj. - Sinirli oldular. / Sinirlendiler.
  • Ambaŭ ŝajnis dormantaj. Her ikisi de uyuyordu.

Sıfatlar ad olarak kullanılmıştır

Bir sıfat bir ismin takma adı olarak kullanıldığında, isim bazen bırakılmıştır. Bu durumlarda, sıfatın kendisi bir ismin rol alıyor. Bu, bağlam hangi ismin anlaşılması gerektiğini açıkça gösterdiğinde mümkündür:

  • La palaco de la imperiestro estis la plej belega [palaco] en la mondo.

    İmperator'un sarayı, dünyadaki en güzel [saray] idi.

  • Mi ne volas tiun ĉi supon, donu al mi alian [supon].

    Bu çorbayı istemiyorum, bana başka [çorba] ver.

  • Tro malmultaj [homoj/aŭskultantoj] venis.

    Aşırı derecede az [insan/dinleyici] geldi.

  • Kelkaj [personoj] el ni alvenis malfrue.

    Bizden bazıları [kişiler] geç ulaştı.

  • Ni ambaŭ volas la saman [aferon]. (Aŭ: Ni ambaŭ volas la samon.)

    İkimiz de aynı şeyi istiyoruz. (Ya da ikimiz de aynı şeyi istiyoruz.)

  • Vi estas la unuaj [personoj], kiujn mi vidas hodiaŭ matene.

    Bu sabah gördüğüm ilk insanlar sizsiniz.

  • Via pano estas malpli freŝa, ol mia [pano].

    Ekmeğin benimkinden[benim ekmeğimden] daha az taze.

  • Estas nun la dua [horo].

    Şuan ikinci [saat] = Şuan saat iki.

  • Mi parolas la Francan [lingvon].

    Ben Fransızca [dili] konuşuyorum.

Sıfatsı kelimecikler

Esperanto kelimeciklerden bazıları sıfat görevinde bulunabilir ama A-bitişi almazlar. Bunlar A, U ve ES ile biten tablo kelimeleri, ambaŭ kelimeciği ve sayılardır. Özellikle, A ile biten tablo kelimelerinin sonundaki A, A-bitişi değildir. Buradaki A sözcüğün kökünden sayılır.

  • Tiun straton mi neniam vidis antaŭe.

    O caddeyi daha önce hiç görmedim.

  • Mi korektis ambaŭ erarojn.

    Her iki hatayı düzelttim.

  • Tie loĝas du Hungaroj kaj tri Kanadanoj.

    İki Macar ve üç Kanadalı orada yaşıyor.

Başa geri dön