У садржају

Kio estas la diferenco inter "de" kaj "el"?

од Morcey, 23. септембар 2017.

Поруке: 4

Језик: Esperanto

Morcey (Погледати профил) 23. септембар 2017. 23.15.32

Mi estas lerni Esperanton kaj ĝi fartas bone, sed mi ne komprenas se estas distingo inter la vortoj "de" kaj "el".
Mi parolas angla sed se vi povas eksplikar en esperanta ĝi estos pli bona.

Metsis (Погледати профил) 24. септембар 2017. 16.06.27

Pardonu, ke mi respondas en la angla.

I have myself also been puzzled about this, although English is not my native language.

I've waded through PIV and Reta Vortaro and according to my notes:

The preposition de has 10 meanings:

1) an "open" starting point of real movement: fali de tablo (fall off of a table)
2) starting point of metaphoric movement: Mi ricevis libron de mia patro (I received a book from my father.)
3) reason, cause: tremi de febro (tremble from fever)
4) agent: la amo de la gepatroj al siaj idoj (*) (the love of the parents towards their off-springs)
5) object: Mortigo de homo estas krimo (**) (Killing a human is a crime)
6) start point of time: de mateno ĝis vespero (from morning to evening)
7) possession or being part of something: la dentoj de leono (the teeth of a lion)
8) feature: ĉevalo de blanka koloro (a horse with white colour)
9) relationship between two substantives where the other gives a measure to the first one: En la daŭro de kelkaj minutoj mi aŭdis du pafojn (Within two minutes I heard two shots)
10) imprecise dependency: profeso de botaniko (a professor of botanics) (***)

(*) In passive voice sentences de always denotes the agent. To avoid misunderstandings one should always use some other expressions than de if it doesn't denote the agent. E.g. Ŝi troviĝis ŝirmata for de liaj entreprenojŜi troviĝis ŝirmata kontraŭ liaj entreprenoj (She found herself shielded against his approaches). Here even for de could be misunderstood so kontraŭ is better.

(**) Use of de in object expression can be ambitious so it is often better to use another preposition (enkonduko de fisikoenkonduko al fisiko; introduction to physics) or accusative (ekspluatado de malsuperaj klasojekspluatado malsuperajn klasojn; exploitation of lower classes).

(***) In many cases another preposition can be used: profeso de botanikoprofeso pri botaniko.

The preposition el has 6 meanings:

1) a "closed" starting point of movement: eliri el urbo (exit from a town)
2) starting state: veki el dormo (wake from sleep)
3) abstract, metaphoric origin: bedaŭri el sia tuta koro (be sorry from one's whole heart)
4) cause of a reason, base of reasoning: el principo (in principle)
5) one or more of a group: unu el ili (one of them); Restis iom el la viando (There is some meat left. Note, there is some specific piece of meat.)
6) material, parts of whole: statuo el marmoro (statue of marmor); miksaĵo el timo kaj respekto (a mix of fear and respect)

I agree that there are some cases where you can easily get confused – at least I do. I have explained it to me that in those cases el denotes something more concrete than the more abstract de.

Morcey (Погледати профил) 24. септембар 2017. 23.54.45

Tio estas tre helpa, dankon!! Mi komprenas ke eksplikar ĝin en esperanto estus malfacile, tiel dankon por helpanta en angla.

Mi savos ĝin tiel mi povas referi al ĝin por futuro.

Metsis (Погледати профил) 25. септембар 2017. 07.47.49

Nedankinde.

Mi plibonigis la klarigeton ** per interŝanĝi la ekzemplojn.

Вратите се горе