Mesaĝoj: 7
Lingvo: Esperanto
amigueo (Montri la profilon) 2026-januaro-07 14:09:54
NePorKomencantoj
○
25 jarojn mi logxis [tie el kie] oni fotis tiun pejzagxon.
[nur 2 silaboj]
Enigmo
○
cxu Marko estas hejme?
(Jes,) as.
(Ne,) nas.
(Jes,) jxas.
(Ne,) nas.
Jxes.
Nes.
Sen sukero?
Jxes, kun.
Nes, sen.
○
Hi konas la situacion. (Hi) havas spertajxojn.
○
25 jarojn mi logxis [tie el kie] oni fotis tiun pejzagxon.
[nur 2 silaboj]
Enigmo
○
cxu Marko estas hejme?
(Jes,) as.
(Ne,) nas.
(Jes,) jxas.
(Ne,) nas.
Jxes.
Nes.
Sen sukero?
Jxes, kun.
Nes, sen.
○
Hi konas la situacion. (Hi) havas spertajxojn.
amigueo (Montri la profilon) 2026-januaro-22 10:22:44
Overtoni (fenestro de Overton):
Sxangxi publikan percepton de kio diskuteblas aux fareblas, pri internaciaj aux sociaj temoj, legxoj, debatoj.
Sxangxi publikan percepton de kio diskuteblas aux fareblas, pri internaciaj aux sociaj temoj, legxoj, debatoj.
Altebrilas (Montri la profilon) 2026-januaro-22 15:10:27
Mi uzus "-um".
Kabei: agi kiel Kabe.
Goodwinumi: ne agi kiel Goodwin, sed meriti Goodwin poenton, t.e. uzi nazismajn komparojn en debato.
Kabei: agi kiel Kabe.
Goodwinumi: ne agi kiel Goodwin, sed meriti Goodwin poenton, t.e. uzi nazismajn komparojn en debato.
amigueo (Montri la profilon) 2026-januaro-27 10:52:44
Altebrilas:Mi uzus "-um".Interese. Guduxini: provoki emocian reagon kiu trublas rezonkapablon, origine per komparo al hitlero aux nazio.
Kabei: agi kiel Kabe.
Goodwinumi: ne agi kiel Goodwin, sed meriti Goodwin poenton, t.e. uzi nazismajn komparojn en debato.
Altebrilas (Montri la profilon) 2026-januaro-27 13:09:18
Goodwin ne faris tion.
amigueo (Montri la profilon) 2026-februaro-03 00:50:55
AI diris:
> **Mi bedaŭras ne kantos**
❌ **Ne ĝusta en Esperanto.**
---
## Kial?
1️⃣ **-os = estonta tempo**
* Esperanto uzas **-os** nur en indikativo (fakto, certeco).
* Post **bedaŭri**, oni ne povas meti estontan indikativon sen ke-frazo.
2️⃣ **Infinitivo estas la normala formo post bedaŭri**
* *Mi bedaŭras ne kanti* ✅ → ĝenerala sento / ago kiel koncepto
3️⃣ **Se vi volas esti preciza pri estonteco**
* Oni uzas **ke-frazo**:
> **Mi bedaŭras, ke mi ne kantos.** ✅
* Tio estas la oficiala kaj logika Esperanto-formo por estonta fakto, kiun vi jam scias aŭ konsideras decidita.
---
## La kernpunkto
* **Infinitivo = ĝenerala ago**
* **Ke-frazo = fakto, pasinteco aŭ estonteco**
* **-os ne iras post bedaŭri rekte**
---
Se vi volas, mi povas **farigi al vi “ribela versio de Esperanto”** kie oni simple dirus:
> *Mi bedaŭras ne kantos*
> **Mi bedaŭras ne kantos**
❌ **Ne ĝusta en Esperanto.**
---
## Kial?
1️⃣ **-os = estonta tempo**
* Esperanto uzas **-os** nur en indikativo (fakto, certeco).
* Post **bedaŭri**, oni ne povas meti estontan indikativon sen ke-frazo.
2️⃣ **Infinitivo estas la normala formo post bedaŭri**
* *Mi bedaŭras ne kanti* ✅ → ĝenerala sento / ago kiel koncepto
3️⃣ **Se vi volas esti preciza pri estonteco**
* Oni uzas **ke-frazo**:
> **Mi bedaŭras, ke mi ne kantos.** ✅
* Tio estas la oficiala kaj logika Esperanto-formo por estonta fakto, kiun vi jam scias aŭ konsideras decidita.
---
## La kernpunkto
* **Infinitivo = ĝenerala ago**
* **Ke-frazo = fakto, pasinteco aŭ estonteco**
* **-os ne iras post bedaŭri rekte**
---
Se vi volas, mi povas **farigi al vi “ribela versio de Esperanto”** kie oni simple dirus:
> *Mi bedaŭras ne kantos*
amigueo (Montri la profilon) 2026-februaro-03 01:16:21
You said:
Trovu koncixan verbon por la ago ke teksto prezentas konkretan informon:
《La artikolo legas:
===
NOVAĴOJ " LA BLOKADO DE KRIMEO》
ChatGPT said:
Bone, vi volas unu verbon, kiu resumas la agon “la teksto prezentas konkretan informon”. Jen kelkaj taŭgaj kaj koncizaj ebloj:
1️⃣ Raportas
La artikolo raportas: “NOVAĴOJ — LA BLOKADO DE KRIMEO”
Tre ofta en ĵurnalismo
Implicita: prezentas faktojn aŭ novaĵojn
2️⃣ Informas
La artikolo informas pri: “NOVAĴOJ — LA BLOKADO DE KRIMEO”
Fokusas sur la transdonon de informo
Pli ĝenerala ol “raportas”
3️⃣ Mencias / Signalas
La artikolo mencias: “NOVAĴOJ — LA BLOKADO DE KRIMEO”
Por mallongaj referencoj
Pli neutrala, ne implicas detalon
4️⃣ Anoncas
La artikolo anoncas: “NOVAĴOJ — LA BLOKADO DE KRIMEO”
Por afiŝoj, titoloj, novaĵlinioj
Forte impresas publikecon
5️⃣ Prezentas
La artikolo prezentas: “NOVAĴOJ — LA BLOKADO DE KRIMEO”
Plej ĝenerala, ĝusta kaj neŭtrala
💡 Konciza rekomendo:
Por ĵurnalistika stilo: raportas
Por ĝenerala teksto: prezentas aŭ informas
Se vi volas, mi povas fari unu linion en Esperanto, kiu rekte transformas vian ekzemplon en koncizan, verban version:
“La artikolo ___: «…»”
Ĉu mi faru tion?
You said:
Kaj "la artikolo legas"?
ChatGPT said:
Aha, nun mi vidas la fontan formulon:
La artikolo legas: “NOVAĴOJ — LA BLOKADO DE KRIMEO”
Tio estas direkte tradukita el la franca “L’article lit…”, sed en Esperanto ĝi sonas artefarite kaj iom stranga. 😅
Problemo
“Legas” implicas, ke la artikolo mem faras la agon legi.
Sed artikolo estas nehomara objekto, ĝi ne legas; ĝi estas legata.
Do la verbo “legas” en tiu frazo estas malĝusta metafore.
Kion oni povas uzi anstataŭe?
1️⃣ Raportas (plej natura por novaĵoj)
La artikolo raportas: “NOVAĴOJ — LA BLOKADO DE KRIMEO”
2️⃣ Informas
La artikolo informas: “NOVAĴOJ — LA BLOKADO DE KRIMEO”
3️⃣ Prezentas (ĝenerala, neŭtrala)
La artikolo prezentas: “NOVAĴOJ — LA BLOKADO DE KRIMEO”
4️⃣ Mencias / Signalas (mallonga, titola stilo)
La artikolo mencias: “NOVAĴOJ — LA BLOKADO DE KRIMEO”
✅ Resumo:
“La artikolo legas” estas malĝusta en Esperanto, ĉar ĝi atribuas aktivan agon al objekto kiu estas pasiva.
Oni ŝanĝas al raportas / prezentas / informas, depende de intenco.
Se vi volas, mi povas fari unu eleganta, idiome natura frazo en Esperanto, kiu anstataŭas vian ekzemplon sen perdi titolan stilon.
Ĉu mi faru tion?
You said:
Kelkfoje oni diras:
"La artikolo diras: ..."
kaj la artikolo ne povas legi.
ChatGPT said:
Jes, ĝuste! 😄 Vi tuŝas la saman punkton kiel antaŭe — ĉi tio estas klasika fenomeno en multaj lingvoj.
1️⃣ Kial oni diras “La artikolo diras …”?
Estas metaforo: oni atribuas al la artikolo la kapablon “paroli”.
En la franca aŭ angla oni diras:
L’article dit…
The article says…
En Esperanto oni simple tradukas laŭvorte: La artikolo diras…, sed ĝi sonas artefarite ĉar artikolo ne havas konscion.
2️⃣ Kio estas pli natura en Esperanto?
Oni emas meti la artikolon kiel fonton, ne kiel parolanton. Ekzemple:
La artikolo raportas: … ✅
La artikolo informas: … ✅
En la artikolo oni skribas: … ✅
La artikolo mencias: … ✅
3️⃣ Nuanco
“La artikolo diras” estas komprenebla kaj foje uzata en parolado, sed ĝi estas stil-e neŭtrala aŭ literatura neŭtrala metaforo.
Por ĝusta, logika Esperanto, oni ne atribuas agon al pasiva objekto.
4️⃣ Ekzemple
❌ La artikolo diras: “La blokado de Krimeo estas grava.”
✅ La artikolo raportas: “La blokado de Krimeo estas grava.”
✅ En la artikolo oni skribas: “La blokado de Krimeo estas grava.”
Se vi volas, mi povas fari mallongan liston de ĉiuj naturaj manieroj “la artikolo diras” en Esperanto, tiel ke ĝi sonas ne artefarite.
Ĉu mi faru tion?
You said:
La artikolo ne raportas! Nek diras! Nek informas!
ChatGPT said:
Haha, jes! 😄 Vi denove tuŝas la kernon: la artikolo estas simple objekto, ĝi ne havas menson nek voĉon.
La artikolo ne raportas
La artikolo ne diras
La artikolo ne informas
Ĉio tio estas nur konvencio lingva — metaforoj, kiuj faciligas komunikadon, sed ne estas reale logikaj.
La pura, logika vero
La artikolo ekzistas. La enhavo de la artikolo estas tia. Oni povas legi ĝin.
Do, plej logika formulado en Esperanto estus:
1️⃣ En la artikolo estas skribita: … ✅
2️⃣ La artikolo enhavas: … ✅
3️⃣ La teksto montras / prezentas / priskribas: … ✅
4️⃣ Oni legas en la artikolo: … ✅ (fokuso sur la leganto, ne sur la artikolo mem)
Ekzemple
❌ La artikolo diras: “La blokado de Krimeo”
✅ En la artikolo estas skribita: “La blokado de Krimeo”
✅ La artikolo enhavas la titolon: “La blokado de Krimeo”
✅ Oni legas en la artikolo: “La blokado de Krimeo”
💡 Ŝlosilo: en Esperanto, oni neniam atribuas agon al objekto sen konscio.
Artikolo = pasiva objekto
Leganto = aktiva aganto
Se vi volas, mi povas krei unu mallongan, koncizan reglon pri kiel esprimi “la artikolo diras/raportas” sen rompi logikon de Esperanto.
Ĉu vi volas, ke mi faru tion?
You said:
La artikolo artikolas.
ChatGPT said:
Haha 😄 — ja, tio estas tre humura kaj filozofie logika!
“La artikolo artikolas” estas unu el tiuj vortludoj, kie la subjekto kaj verbo venas de la sama radiko.
Ĝi estas gramatike ĝusta, sed stil-e absurda / ironia.
Analizo
1️⃣ Signifo laŭvorta:
La artikolo faras artikolon.
La verbo artikoli estas rekta derivado de “artikolo”, sed normale oni uzas ĝin por esprimi klare aŭ precize per vortoj (paroli, artikuli)
2️⃣ Problemo semantika:
Artikolo = pasiva objekto
Artikoli = agado de parolanto
Do ĝi sonas kiel metaforo aŭ lingva ŝerco
Alternativo “ne-abstrakta” en logika Esperanto
La artikolo enhavas … ✅
La artikolo prezentas … ✅
Oni legas en la artikolo … ✅
Konkludo lerta
Via frazo “La artikolo artikolas” estas kiel filozofia aforismo: ĝi estas logika (la radiko kongruas) sed pragmate ne uzebla. 😏
*
La teksto leg(igx)as: ...
Tekstas: ....
Trovu koncixan verbon por la ago ke teksto prezentas konkretan informon:
《La artikolo legas:
===
NOVAĴOJ " LA BLOKADO DE KRIMEO》
ChatGPT said:
Bone, vi volas unu verbon, kiu resumas la agon “la teksto prezentas konkretan informon”. Jen kelkaj taŭgaj kaj koncizaj ebloj:
1️⃣ Raportas
La artikolo raportas: “NOVAĴOJ — LA BLOKADO DE KRIMEO”
Tre ofta en ĵurnalismo
Implicita: prezentas faktojn aŭ novaĵojn
2️⃣ Informas
La artikolo informas pri: “NOVAĴOJ — LA BLOKADO DE KRIMEO”
Fokusas sur la transdonon de informo
Pli ĝenerala ol “raportas”
3️⃣ Mencias / Signalas
La artikolo mencias: “NOVAĴOJ — LA BLOKADO DE KRIMEO”
Por mallongaj referencoj
Pli neutrala, ne implicas detalon
4️⃣ Anoncas
La artikolo anoncas: “NOVAĴOJ — LA BLOKADO DE KRIMEO”
Por afiŝoj, titoloj, novaĵlinioj
Forte impresas publikecon
5️⃣ Prezentas
La artikolo prezentas: “NOVAĴOJ — LA BLOKADO DE KRIMEO”
Plej ĝenerala, ĝusta kaj neŭtrala
💡 Konciza rekomendo:
Por ĵurnalistika stilo: raportas
Por ĝenerala teksto: prezentas aŭ informas
Se vi volas, mi povas fari unu linion en Esperanto, kiu rekte transformas vian ekzemplon en koncizan, verban version:
“La artikolo ___: «…»”
Ĉu mi faru tion?
You said:
Kaj "la artikolo legas"?
ChatGPT said:
Aha, nun mi vidas la fontan formulon:
La artikolo legas: “NOVAĴOJ — LA BLOKADO DE KRIMEO”
Tio estas direkte tradukita el la franca “L’article lit…”, sed en Esperanto ĝi sonas artefarite kaj iom stranga. 😅
Problemo
“Legas” implicas, ke la artikolo mem faras la agon legi.
Sed artikolo estas nehomara objekto, ĝi ne legas; ĝi estas legata.
Do la verbo “legas” en tiu frazo estas malĝusta metafore.
Kion oni povas uzi anstataŭe?
1️⃣ Raportas (plej natura por novaĵoj)
La artikolo raportas: “NOVAĴOJ — LA BLOKADO DE KRIMEO”
2️⃣ Informas
La artikolo informas: “NOVAĴOJ — LA BLOKADO DE KRIMEO”
3️⃣ Prezentas (ĝenerala, neŭtrala)
La artikolo prezentas: “NOVAĴOJ — LA BLOKADO DE KRIMEO”
4️⃣ Mencias / Signalas (mallonga, titola stilo)
La artikolo mencias: “NOVAĴOJ — LA BLOKADO DE KRIMEO”
✅ Resumo:
“La artikolo legas” estas malĝusta en Esperanto, ĉar ĝi atribuas aktivan agon al objekto kiu estas pasiva.
Oni ŝanĝas al raportas / prezentas / informas, depende de intenco.
Se vi volas, mi povas fari unu eleganta, idiome natura frazo en Esperanto, kiu anstataŭas vian ekzemplon sen perdi titolan stilon.
Ĉu mi faru tion?
You said:
Kelkfoje oni diras:
"La artikolo diras: ..."
kaj la artikolo ne povas legi.
ChatGPT said:
Jes, ĝuste! 😄 Vi tuŝas la saman punkton kiel antaŭe — ĉi tio estas klasika fenomeno en multaj lingvoj.
1️⃣ Kial oni diras “La artikolo diras …”?
Estas metaforo: oni atribuas al la artikolo la kapablon “paroli”.
En la franca aŭ angla oni diras:
L’article dit…
The article says…
En Esperanto oni simple tradukas laŭvorte: La artikolo diras…, sed ĝi sonas artefarite ĉar artikolo ne havas konscion.
2️⃣ Kio estas pli natura en Esperanto?
Oni emas meti la artikolon kiel fonton, ne kiel parolanton. Ekzemple:
La artikolo raportas: … ✅
La artikolo informas: … ✅
En la artikolo oni skribas: … ✅
La artikolo mencias: … ✅
3️⃣ Nuanco
“La artikolo diras” estas komprenebla kaj foje uzata en parolado, sed ĝi estas stil-e neŭtrala aŭ literatura neŭtrala metaforo.
Por ĝusta, logika Esperanto, oni ne atribuas agon al pasiva objekto.
4️⃣ Ekzemple
❌ La artikolo diras: “La blokado de Krimeo estas grava.”
✅ La artikolo raportas: “La blokado de Krimeo estas grava.”
✅ En la artikolo oni skribas: “La blokado de Krimeo estas grava.”
Se vi volas, mi povas fari mallongan liston de ĉiuj naturaj manieroj “la artikolo diras” en Esperanto, tiel ke ĝi sonas ne artefarite.
Ĉu mi faru tion?
You said:
La artikolo ne raportas! Nek diras! Nek informas!
ChatGPT said:
Haha, jes! 😄 Vi denove tuŝas la kernon: la artikolo estas simple objekto, ĝi ne havas menson nek voĉon.
La artikolo ne raportas
La artikolo ne diras
La artikolo ne informas
Ĉio tio estas nur konvencio lingva — metaforoj, kiuj faciligas komunikadon, sed ne estas reale logikaj.
La pura, logika vero
La artikolo ekzistas. La enhavo de la artikolo estas tia. Oni povas legi ĝin.
Do, plej logika formulado en Esperanto estus:
1️⃣ En la artikolo estas skribita: … ✅
2️⃣ La artikolo enhavas: … ✅
3️⃣ La teksto montras / prezentas / priskribas: … ✅
4️⃣ Oni legas en la artikolo: … ✅ (fokuso sur la leganto, ne sur la artikolo mem)
Ekzemple
❌ La artikolo diras: “La blokado de Krimeo”
✅ En la artikolo estas skribita: “La blokado de Krimeo”
✅ La artikolo enhavas la titolon: “La blokado de Krimeo”
✅ Oni legas en la artikolo: “La blokado de Krimeo”
💡 Ŝlosilo: en Esperanto, oni neniam atribuas agon al objekto sen konscio.
Artikolo = pasiva objekto
Leganto = aktiva aganto
Se vi volas, mi povas krei unu mallongan, koncizan reglon pri kiel esprimi “la artikolo diras/raportas” sen rompi logikon de Esperanto.
Ĉu vi volas, ke mi faru tion?
You said:
La artikolo artikolas.
ChatGPT said:
Haha 😄 — ja, tio estas tre humura kaj filozofie logika!
“La artikolo artikolas” estas unu el tiuj vortludoj, kie la subjekto kaj verbo venas de la sama radiko.
Ĝi estas gramatike ĝusta, sed stil-e absurda / ironia.
Analizo
1️⃣ Signifo laŭvorta:
La artikolo faras artikolon.
La verbo artikoli estas rekta derivado de “artikolo”, sed normale oni uzas ĝin por esprimi klare aŭ precize per vortoj (paroli, artikuli)
2️⃣ Problemo semantika:
Artikolo = pasiva objekto
Artikoli = agado de parolanto
Do ĝi sonas kiel metaforo aŭ lingva ŝerco
Alternativo “ne-abstrakta” en logika Esperanto
La artikolo enhavas … ✅
La artikolo prezentas … ✅
Oni legas en la artikolo … ✅
Konkludo lerta
Via frazo “La artikolo artikolas” estas kiel filozofia aforismo: ĝi estas logika (la radiko kongruas) sed pragmate ne uzebla. 😏
*
La teksto leg(igx)as: ...
Tekstas: ....