Irano, Israelo, Usono: civitana enketo cel vero
ca, kivuye
Ubutumwa 22
ururimi: Esperanto
amigueo (Kwerekana umwidondoro) 20 Ndamukiza 2026 07:58:58
Trump iluziismas per deliraj komikaj deklaracioj, negocipetoj kaj ultimatumoj. Hi multfoje gajnis la militon, kiu ne estas milito pro usonlegxaj detaloj. Tio cxar komence la militaventuro estis unuuxikenda, sed lrano ne kapitulaciis, la populara pucxo fiaskis, la gvidistmurdado ne efikis. Irano estis tro pli pova ol gxi sxajnis. Usraelo igxis sen misiloj defendaj, kaj tial Trump urgxis militpauxzon. Kaj poste la iluziismo fa Trump dum Israelo trankvile atakas Hezbolaon kaj la armiloj, soldatoj kaj militajraj resursoj akumuligxas por nova fausraela atako, eble pli longdauxra. La ruzoj, perfidoj, militkrimoj povus aperi. Se Israelo gvidas, tio estas supremacimarko.
"La internacia komunumo" estas nur Ukrainio kaj Argentino kaj la Irannajbaraj naftaj familiaj diktaturoj, neniu pli apogas la kontrauxlegxan magnicidan plioluxikendan militon kiu seroze damnas tutmondan ekonomion. Ecx la usona benzino duobligxis prece. Spekulantoj multe gajnas.
Sed neniu armeo kunigxis por haltigi la usraelan krimon, nur deklaroj kaj aliancoj por garantiunti sxiptrairon la markolon Ormuz.
Propagandoj, lukto de narativoj. Cxu Irano igxos nova regiona povo kaj Usono lasos la regionon? Gxi ne kapablis defendi siajn militbazojn.
La vera celo estas detrui Iranon kiel sendependan landon. La pretekstoj cxiuj estas utilaj. Inter la plej gxenaj trajtoj de Irano: uzi alternativon al banksistemo SWIFT, tiu estas, erodi usonan naftdolaran tutpovon. Trump volas protekti naftdolaron dum pretigante alternativon aux reformon kiu dauxrigu usonan unuaecon.
dzheyru (Kwerekana umwidondoro) 26 Ndamukiza 2026 05:17:22
dzheyru (Kwerekana umwidondoro) 26 Ndamukiza 2026 05:26:49
SlavikDze:terurega-barbarega najbara imperio.tie vi nomigas viajn "feko-kaj- bastonoj"? Ol fasti sensencaĵon, pli bone iru al Tuapse kaj spiru freŝan aeron.
amigueo (Kwerekana umwidondoro) 2 Rusama 2026 07:05:09
La plejmulto de usonaj politikistoj, en cxiuj partioj, estas por-Israelaj. AIPAC apogas mone kaj influence la kandidatojn kiuj poste, per balotoj en kongreso aux senato, aux per deklaracioj, montras dankemon al por-Israelega lobio. Kaj la prezidentoj preskaux cxiam estas por-Israelegaj. En Usono religio gravas. Estas multaj kristismaj kiuj atendas revenon de Jesukristo post granda katastrofo fa Israelo. Estas multaj judaismaj (la plejmulto de Israelanoj kaj judoj ne estas semitoj) kiuj atendas Mesion post grandaj katastrofoj fa Israelo. Kiuj statistikoj? Estas sinergio. Katastrofoj aux gloraj venkoj, tio dependas de vidpunktoj.
Usono devus amnistii kaj grandioze gastigi Netanjahu 'n, por pacigi Israelon. Dum Netanjahu minacun prizonon, Israelo ne cxesigos multmilitan marcxon alal la Granda Israelo. Lebano, Sirio, Irako, Irano, Turkio povus fali antaux Usraelo.
Laux John Mearsheimer la senskrupuleco kaj fanatikeco de nuna israela estraro probabligas atombombadon den Iranon, cxar Usraelo malfortas pri konvenciaj armiloj, kiel Irano montris al la tuta mondo.
Cxu
Altebrilas (Kwerekana umwidondoro) 2 Rusama 2026 09:42:35
amigueo (Kwerekana umwidondoro) 2 Rusama 2026 17:50:35
Balota Influo: La lobiado, precipe per filiigitaj grupoj kiel la Unuiĝinta Demokratia Projekto (UDP), elspezas dekojn da milionoj da dolaroj en antaŭbalotaj kampanjoj por subteni por-Israelajn kandidatojn kaj kontraŭstari tiujn konsideratajn malamikaj. Lobiaj Celoj: Aktivismo celas certigi daŭran usonan militistan helpon, diplomatian subtenon (kiel ekzemple vetooj de UN), kaj sankciojn kontraŭ regionaj minacoj kiel Irano. Lastatempaj Tendencoj: Ŝanĝo de 2024–2026: AIPAC ŝanĝiĝis de pure dupartia lobiado al agado kiel alt-riska balota ludanto, kun 100 milionoj da dolaroj da fonduso desegnita por protekti oficantojn akordigitajn kun senkondiĉa helpo al Israelo. Demokrataj Streĉiĝoj: Por-Israela financado kondukis al internaj Demokrataj Partiaj dividoj, kun progresemaj membroj alfrontantaj antaŭbalotajn defiojn financitajn... de por-Israelaj PAC-oj, ekbruligante debaton pri politiko rilate al Israelo. La lobio alfrontas kritikon de grupoj argumentantaj, ke ĝia influo premas elektitajn oficialulojn subteni poziciojn, kiuj ne ĉiam kongruas kun usonaj naciaj interesoj, laŭ iuj analizoj.
The pro-Israel lobby in the U.S. is a powerful, bipartisan coalition—led by AIPAC and CUFI—aimed at fostering strong U.S.-Israel ties, securing military aid, and influencing foreign policy. AIPAC, the most prominent group, utilizes heavy campaign contributions and lobbying to support pro-Israel candidates.Key Organizations and Tactics:AIPAC (American Israel Public Affairs Committee): Known as the most influential, AIPAC works to ensure elected officials support the U.S.-Israel alliance. AIPAC PAC is a major donor, backing hundreds of candidates in both parties.CUFI (Christians United for Israel): A massive pro-Israel organization with over seven million members, mobilizing evangelical support.J Street: A liberal lobbying group that advocates for a two-state solution and describes itself as "pro-Israel, pro-peace," often supporting candidates within the Democratic party.Electoral Influence: The lobby, particularly through affiliated groups like the United Democracy Project (UDP), spends tens of millions of dollars in primary campaigns to support pro-Israel candidates and oppose those deemed hostile.Lobbying Targets: Activism is aimed at ensuring continued U.S. military aid, diplomatic support (such as UN vetoes), and sanctions against regional threats like Iran.Recent Trends:2024–2026 Shift: AIPAC has shifted from purely bipartisan lobbying toward acting as a high-stakes electoral player, with a $100 million fund designed to protect incumbents aligned with unconditional aid to Israel.Democratic Tensions: Pro-Israel funding has led to internal Democratic Party divisions, with progressive members facing primary challenges funded by pro-Israel PACs, sparking debate over policy toward Israel.The lobby faces criticism from groups arguing that its influence pressures elected officials to support positions that do not always align with U.S. national interests, according to some analyses
Altebrilas (Kwerekana umwidondoro) 2 Rusama 2026 22:12:58
amigueo (Kwerekana umwidondoro) 15 Rusama 2026 11:18:33
Jes, ekzistas grupoj kaj retoj en Usono kiuj estas ofte priskribataj kiel “por-Iranaj” aŭ favoraj al pli bonaj rilatoj kun Irano. La plej ofte citata organizo estas la (NIAC).
NIAC prezentas sin kiel organizaĵon por reprezenti iran-usonanojn kaj por antaŭenigi diplomation inter Usono kaj Irano. Ĝi subtenis la nuklean interkonsenton de 2015 (JCPOA), kontraŭis militon kontraŭ Irano, kaj ofte kritikis severajn sankciojn kontraŭ Irano.
Tamen, ĝiaj kontraŭuloj — precipe kelkaj kontraŭreĝimaj irananoj, konservativaj usonanoj, kaj por-israelaj analizistoj — akuzas ĝin esti fakta lobio por la Islama Respubliko de Irano aŭ almenaŭ tro proksima al la interesoj de Teherano.
Estas grave distingi inter:
“por-Irana” (favora al diplomatio aŭ malpli da konflikto kun Irano),
kaj “por la irana registaro” (aktive laboranta por la reĝimo en Teherano).
Pri NIAC, tiu demando estas tre kontestata:
NIAC ne estas oficiale registrita kiel fremda agento de Irano.
Sed kritikantoj atentigas pri kontaktoj inter ĝiaj gvidantoj kaj iranaj oficialuloj, same kiel pri juraj konfliktoj kaj politikaj kampanjoj rilataj al sankcioj kaj usona politiko.
Kompare kun la influo de (AIPAC), la supozata “Irana lobio” en Usono estas ĝenerale konsiderata multe pli malgranda kaj malpli potenca. Eĉ multaj analizistoj skeptikaj pri NIAC agnoskas tion.
Inter iran-usonanoj mem ankaŭ ekzistas forta dividiteco:
iuj vidas NIAC kiel legitiman civitanan organizaĵon kontraŭ militismo,
aliaj vidas ĝin kiel organizon kiu tro mildigas aŭ protektas la iranajn aŭtoritatojn.
Jen ekzemplo de tiu debato inter ordinaraj uzantoj en Reddit:
•
r/iranian
›
It’s not surprising that as an organization NIAC was pushing for the end of these hostilities. That’s not the same thing as an “Iran Lobby”.
•
r/NewIran
›
This has been NIAC’s objective since its founding by Trita Parsi: preserve the Islamic Republic by recycling power through so-called reformists.
Laisser un commentaire
kaj kia estas la diferenco inter israela lobio kaj por-nuna-israela-regximo lobio?
La diferenco estas grava, ĉar “Israelo” ne estas la sama afero kiel “la nuna israela registaro”.
Israela lobio kutime signifas organizojn aŭ retojn kiuj subtenas:
la ekziston kaj sekurecon de Israel,
fortajn rilatojn inter Usono kaj Israelo,
kunlaboron armeajn, ekonomiajn aŭ diplomatiajn.
Tio povas inkluzivi homojn kun tre malsamaj politikaj opinioj pri:
kolonioj en Cisjordanio,
traktado de palestinanoj,
la milito en Gazao,
aŭ la registaro de Benjamin Netanyahu.
Ekzemple:
(AIPAC) ĝenerale subtenas fortan uson-israelan aliancon kaj ofte laboras kun dekstraj israelaj registaroj.
Sed aliaj por-israelaj grupoj, kiel , subtenas Israelon dum samtempe kritikante partojn de la nuna registara politiko kaj subtenante duŝtatan solvon.
Do eblas esti:
por-Israela,
sed kontraŭ la nuna israela registaro aŭ kontraŭ specifaj politikoj.
“Por-nuna-israela-registara lobio” estus pli mallarĝa afero:
subteni specife la aktualan koalicion aŭ gvidantojn,
defendi iliajn konkretajn politikojn,
kaj foje kontraŭbatali kritikojn kontraŭ tiu registaro.
Ekzemple, subteno por:
vastigo de kolonioj,
malpliigo de la povo de la israela supera kortumo,
aŭ la nuna strategio en Gazao,
ofte rilatas pli al subteno de specifa registaro ol al “Israelo ĝenerale”.
Simila distingo ekzistas ankaŭ por aliaj landoj:
oni povas esti por-Ukrainio sed kontraŭ specifa ukraina registaro,
por-Irano kiel lando kaj kulturo sed kontraŭ la Islama Respubliko,
aŭ por-Usono sed kontraŭ specifa usona prezidanto.
En politika debato, homoj ofte miksas tiujn nivelojn, kio kreas konfuzon aŭ akuzojn pri malbonfido.
Tio estas defendebla politika pozicio, kaj iuj fakuloj kaj aktivuloj efektive argumentas ion similan: ke jardekoj da severaj sankcioj kontraŭ Iran damaĝis ordinarajn civitanojn pli ol la ŝtatan eliton, kaj ke estus pli efike kaj pli juste normaligi ekonomiajn rilatojn.
La argumento favore al aktiva ekonomia engaĝiĝo kutime estas:
sankcioj malfortigas la mezklason kaj civilan socion,
ekonomia izoliteco fortigas malmolajn frakciojn de la reĝimo,
komerco kaj interŝanĝoj povas malfermi socion longtempe,
kaj konstanta malamikeco inter Usono kaj Irano pliigas regionan malstabilecon.
Tia pensado ekzistis ankaŭ dum la periodo de la nuklea interkonsento (JCPOA) sub Barack Obama, kiam parto de la strategio estis:
se Irano reintegriĝas en la mondan ekonomion, ĝi eble fariĝos pli modera kaj pli interdependa kun aliaj landoj.
Kontraŭuloj tamen argumentas:
ke ekonomia malfermo povus doni pli da rimedoj al la irana ŝtato,
ke la registaro subtenas armitajn grupojn en la regiono,
kaj ke sen politikaj reformoj, investoj povus plifortigi aŭtoritateman sistemon.
Do la malkonsento ne estas nur pri ekonomio, sed pri pli profunda demando:
ĉu engaĝiĝo moderigas ŝtatojn,
aŭ ĉu premo estas necesa por ŝanĝi ilian konduton.
Historie oni vidas ambaŭ strategiojn uzataj de Usono kontraŭ diversaj landoj — ekzemple kontraŭ China, Cuba, aŭ Vietnam — kun miksitaj rezultoj.
La antauxa politika prefero de Usono rilate al Irano (kruelega diktaturo de Shah; fidela al Usono) ne donas bonan antecedencon pri konstruemaj rilatoj de Usono alal Irano.
Multaj historiistoj kaj politikaj analizistoj konsentus ke la historio de uson-iraniaj rilatoj forte influas la nunan malfidon en Iran kontraŭ United States.
Precipe grava estas la 1953 Iranian coup d'état, kiam la registaro de ĉefministro Mohammad Mosaddegh estis renversita kun helpo de la CIA kaj britaj servoj. Mosaddegh estis demokratie elektita kaj konfliktis kun okcidentaj interesoj post ŝtatigo de la irana naftindustrio.
Post tio, Mohammad Reza Pahlavi (la Ŝaho) firmigis aŭtoritatan reĝimon:
kun forta usona subteno,
sekureca kunlaboro,
armilvendoj,
kaj subpremado fare de la sekreta polico SAVAK.
Por multaj irananoj — ne nur subtenantoj de la Islama Respubliko — tio fariĝis simbolo de:
fremda interveno,
humiligo de irana suvereneco,
kaj usona subteno al diktatoreco kiam tio servis strategiajn interesojn.
En Usono oni ofte memoras ĉefe:
la Iran hostage crisis,
kontraŭ-usonan retorikon,
kaj regionajn konfliktojn.
Sed en Irano multaj homoj vidas la antaŭan historion kiel komencan punkton de la nuna malamikeco.
Tio ne signifas ke ĉiuj agoj de la post-1979 irana registaro estas pravigataj; prefere, ĝi klarigas kial multaj irananoj skeptikas kiam Usono parolas pri:
demokratio,
homaj rajtoj,
aŭ “liberigo”.
La historia memoro pri la Ŝaho kaj 1953 restas centra elemento en tiu percepto.
oni povas kompari la kvantojn de dolaroj por pusxi la poriranan kaj la porislaelan lobiojn.
Jes — kaj la diferenco estas tre granda.
La tiel nomata “por-Irana lobio” en Usono estas finance eta kompare kun la reto de por-israelaj organizaĵoj, donacantoj kaj PAC-oj.
Ekzemple:
kaj rilataj PAC-oj kolektis kaj distribuis dekojn aŭ centojn da milionoj da dolaroj en lastatempaj elektocikloj.
La reto ligita al AIPAC fariĝis unu el la plej influaj eksterlandpolitikaj premgrupoj en Vaŝingtono.
Kontraste:
estas relative malgranda organizaĵo kun multe pli modestaj buĝetoj.
Ĝi ne havas kompareblan elektan maŝinaron, donac-reton aŭ kongresan influon.
Ankaŭ gravas struktura diferenco:
Usono havas profundan arme-strategian aliancon kun Israel,
sed ne kun Iran — kiu estas oficiale konsiderata kontraŭulo de Usono dum jardekoj.
Tio signifas ke:
por-israelaj grupoj laboras ene de jam ekzistanta por-israela institucia konsento,
dum por-Iranaj aŭ por-diplomatiaj grupoj plej ofte provas malpliigi malamikecon kontraŭ jam forte malamata ŝtato.
Do la politika pejzaĝo ne estas simetria.
Kelkaj kritikantoj de AIPAC argumentas ke ĝia influo sur usona mezorienta politiko estas eksterordinare granda. Defendantoj respondas ke tio simple reflektas:
larĝan usonan subtenon al Israelo,
komunajn strategiajn interesojn,
kaj efikan demokratian organizado-laboron.
Sed laŭ kruda mono, aliro al politikistoj, kaj institucia influo, la por-israela reto estas ĝenerale konsiderata multe pli potenca ol io ajn priskribata kiel “Irana lobio”.
Cxu Usono akceptas ke aliaj landoj lobiumu en Usono por eksterlandaj interesoj? Aliflanke, Usono fakte lobias ĉie kaj ĉiel (eĉ milite) premas aliajn landojn por sxangxi iliajn registarojn aŭ kondutojn laux konveno usona. Tio prezentans kiel pozitiva aux morala. La vivo de eĥemono estas tre malmola kaj komplikita.
amigueo (Kwerekana umwidondoro) 15 Rusama 2026 11:34:22
Ekzemploj el Track AIPAC/OpenSecrets-rilataj datumoj:
Politikisto Takso de por-israela subteno
Adam Schiff ~$9.6M
Haley Stevens ~$9.1M
Elissa Slotkin ~$4.5M
Greg Landsman ~$1.73M
Jim Jordan ~$711k
Rashida Tlaib $0 laŭ multaj spuriloj
M = milionoj
Inter la plej ofte menciataj aktualaj membroj kun $0 el por-israela lobio laŭ tiuj spuriloj:
Politikisto Ĉambro Partio Takso
Rashida Tlaib Ĉambro de Reprezentantoj D $0
Ilhan Omar Ĉambro D proksime al $0 aŭ rifuzoj de AIPAC-subteno
Thomas Massie Ĉambro R ofte citata kiel sola Respublikano kun $0
Cori Bush eksa membro D publike kontraŭ-AIPAC
Sed:
la preciza difino de “por-israela mono” varias laŭ metodologio;
kelkaj ricevas monon de J Street sed ne de AIPAC;
aliaj rifuzas AIPAC-subtenon sed ankoraŭ ricevas individuajn donacojn de por-israelaj donantoj.
Kompleta listo de ĉiuj 535+ membroj kun ĉiuj kvantoj estus tre longa, sed la plej utilaj publikaj fontoj estas:
Track AIPAC Congress Database
OpenSecrets AIPAC recipients
Tie vi povas serĉi:
ĉiun senatanon aŭ reprezentanton,
PAC-donacojn,
sendependajn elspezojn,
kaj totalojn laŭ elektociklo.
Gravas memori:
“por-israela” ne signifas “ricevas monon de la israela registaro”;
plej multaj kontribuoj estas laŭleĝaj usonaj kampanjodonacoj de usonaj civitanoj aŭ PAC-oj;
multaj taksoj kombinas rektajn donacojn kun “independent expenditures”, do ciferoj varias laŭ metodologio.
amigueo (Kwerekana umwidondoro) 15 Rusama 2026 20:58:35
Estas tie listo de usonaj politikistoj de cxiuj partioj (cxefe de 2 partioj, kaj sendependuloj), kandidatoj al kongreso kaj senato, kaj la entutoj de donacoj ricevita de individuoj kaj de PAC-oj por instigi la kandidaton apogi Israelon.
Cxu estas listo simila pri euxropuniaj politikistoj, aux naciaj politikistoj en Euxropo kaj diversaj lobioj?