Meddelanden: 9
Språk: Esperanto
ora knabo (Visa profilen) 8 december 2007 13:36:22
Mi konas vortojn: enlitiĝi, ellitiĝi, sed ili estas neregulaj vortoj.
Kiel vi dirus?
Terurĉjo (Visa profilen) 8 december 2007 13:48:41
Ĝi signifas aliri en tiun lokon, kie oni forestis dum longa (aŭ ne) tempo.
Revenigi tiukaze signifas alporti aŭ alveturigi nomatan objekton en bezonatan lokon aŭ eĉ ordoni al iu persono igi sin reen, en lokon, kie la persono troviĝis pli frue.
Jes, la vorto revenigi estas bona komprenebla laŭregula vorto.
ora knabo (Visa profilen) 8 december 2007 15:11:49
![rido.gif](/images/smileys/rido.gif)
Terurĉjo (Visa profilen) 8 december 2007 21:21:14
Min interesas uzado de la sufikso -iĝ-.
Mi tre atente tralegis l'artikolon en PMEG pri la sufikso -iĝ-, sed restis kelkaj demandoj.
Kiam oni diras - malpuriĝi, mi komprenas, ke objekto iĝis malpura.
Kiam oni diras - sekiĝi, mi komprenas, ke objekto iĝis seka.
Sed uzadon de la sufikso kun verboj mi ofte ne komprenas.
Jen simplaj ekzemploj:
Mi interesiĝas... Ĉu mi iĝas interesa, interesanta, interesata?
La vorto uziĝas... Ĉu la vorto estas uza, uzanta, uzata?
Ĝenerale, kion signifas vortoj kun la sufikso -iĝ- kaj verboj kiel vortradikoj? Ĉu "iĝi -ata/-ita" aŭ "-iĝi -anta/-inta"?
Antaŭ nelonge en rusa E-forumo estis mokita la vorto atakiĝi, kiun oni uzis kiel "esti atakita". Mi mem opinias, ke atakiĝi tamen estas "iĝi atakanta".
Mi atendas viajn opiniojn, dankema anticipe Terurĉjo.
Filu (Visa profilen) 8 december 2007 23:26:17
Ŝajnas, ke ĉiam tre malfacilas viaj demandoj, kaj mi verŝajne proponos nek kompletan, nek eĉ tute ĝustan respondon al ĉi tiu, sed almenaŭ iom da akvo mi provos alporti al la muelilo.
Do... Iru mi!
Se mi malpuriĝas, mi ne estas malpuranta, sed malpuriĝanta... Aŭ alivorte, mi estas la malpurato, ĉar al mi (ne necese pro aŭ de mi) okazas la malpurado. Do laŭ mi ĉikaze estas la pasiva versio de la participo kiu aplikas al la subjekto.
Iĝante seka oni ja devas esti sekata, eĉ se per sia propra blovado oni iĝas seka (en tiu kazo oni estas kaj la sekanto, kaj la sekato, sed la sekanto estas maldifinita per la verbo mem, kaj oni ja devas mencii aliloke la sekantan procezon aŭ personon, se deziras oni konigi ĝin).
Ambaŭkaze, do, pli taŭgas kompreni, ke la subjekto de "-iĝ"igita verbo spertas la agon, kaj ne necese provokas ĝin.
Jen alian ekzemplo komuna: mi nomiĝas Filu. La nomato mi estas, kaj certe ne la nomanto.
Mi konskvente dirus ke oni...
...iĝas interesata, kiam oni interesiĝas;
...iĝas uzata, kiam oni uziĝas; ktp.
kaj ankaŭ: iĝante atakata, oni atakiĝas.
Aliflanke, mi kredas ke uzeblas "mi atakantiĝis" por "mi iĝis atakanta".
Ĉu tio sencis aŭ sensencis?
awake (Visa profilen) 9 december 2007 14:44:14
Filu:Filu,
Ĉu tio sencis aŭ sensencis?
Laŭ mi, vi donis bonegan klarigon. Mi konsentas kun via ekspliko.
Amike
![ridulo.gif](/images/smileys/ridulo.gif)
Filu (Visa profilen) 9 december 2007 16:04:46
![ekstertemo.gif](/images/smileys/ekstertemo.gif)
Kota kat' atakatas.
Kiel aĉas ĉi frazo!
Pripensante pri tiu ĉi langrompilo, mi interesiĝis pri eblaj aliaj ekzemploj Esperantaj. En Vikipedio trovis mi la sekvontajn:
•Petro, vi la permeson de la patro nepre prenu por partopreni entreprenon.
•Ĉu ŝi ĉiam ĉe ĉio ruĝiĝas?
•La scivolema sciuro sekvis la scienciston, ĉu tion ĉi scias vi?
•La oleoj el ajlo jam je junio junas.
•Ĉu ŝi scias ĉu ĉi-scene la sklavo ŝtelos la sceptron?
•Tri tre drinkemaj fratoj trafis truon de l'trotuaro.
•Frivolaj friponoj fervore priridas perfortajn fervojojn.
•Eĥoŝanĝo ĉiu-ĵaŭde.
•Ĥaoso regis en monaĥspirite, kiam eĥis ĉeĥa ĥoro.
•Ne plu ploru, plorulino, pro propra plezuro.
•Ŝi, ŝue starante, senŝeligas ŝosojn.
•Ŝi havis ŝancon serĉi ŝercon.
•Al la apartamento parte apartenas aparta portaparato. (portaparato = lifto)
•Ĝuu, la heroo opiniis ke li spontanee balaas.
Ĉu iu konas pliajn?
![lango.gif](/images/smileys/lango.gif)
Filu (Visa profilen) 9 december 2007 20:38:53
![senkulpa.gif](/images/smileys/senkulpa.gif)
Malindiĝis Volapuka lernado.
Volapuka lernado ja iĝis malinda, sed ĉar malindi estas netransitiva verbo, tute ne eblas uzi la participon "malindata", kaj do la lernado ja ne estis malindata, sed malindanta, dum sia "iĝado" al malindeco...
Ĉu estas, ke transitivaj kaj netransitivaj verboj malsame reagas al "-iĝ"igado? Mi ne scias...
Ŝi ĉarmiĝis... > ĉu ŝi iĝis ĉarma (post afabla komplimento), aŭ ĉarmata (per ĉarma knabo)? Mi ankaŭ ne scias... (kion do scias mi?????)
黄鸡蛋 (Visa profilen) 10 december 2007 13:19:44
Filu:Ĉu estas, ke transitivaj kaj netransitivaj verboj malsame reagas al "-iĝ"igado? Mi ne scias...Por adjektivoj, "-iĝi" signifas, post proceso, iĝi tia, kiel la adjektivo priskribas. Ekz. Ŝi ĉarmiĝas = Ŝi iĝas ĉarma.
Ŝi ĉarmiĝis... > ĉu ŝi iĝis ĉarma (post afabla komplimento), aŭ ĉarmata (per ĉarma knabo)? Mi ankaŭ ne scias... (kion do scias mi?????)
Por transitivaj verboj, "-iĝi" iom similas al la pasivo, sed pli simplas, kaj iom malsamas. Ekz. "Mi leviĝas je la sesa horo." ne signifas ke iu levas min je tiu tempo. Sed "Mi interesiĝas pri Esperanto." preskaŭ egalas al "Mi estas interesata de Esperanto." (NB. "interes" estas verbeca radiko.)
Por netransitivaj verboj, "-iĝi" ŝajnas al mi signifi "iĝi -inta". Ekz. sidiĝi, stariĝi, k.a.
Tio estas mia opinio.