До змісту

AdE": [mj-jn2026]

від amigueo, 13 травня 2026 р.

Повідомлення: 99

Мова: Esperanto

amigueo (Переглянути профіль) 25 червня 2026 р. 18:11:44

Altebrilas:Estas du malsamaj demandoj:

Pasivigo de nerektaj komplementoj.
Ludoviko donas libron al Klara
Klara ricevas libron de Ludoviko
Oni emus pensi, ke plia fleksebleco evitus uzi du verbojn.

Idiomigo de kunmetaĵoj:
Radaro, ĉu:

Ajna aro da radoj?
Mekanismo, kie ĉiu rado estas movigata de alia?Io alia, kiel elektronika detektilo?
Tri signifoj, fundamenta, idioma kaj neologisma. Senkuntekste, kiun elekti prefererinde?
1. Mi insiste kaj persiste cerbumas prie.
Klara donans (fa) Ludoviko libron al
Klara al-donans (fa) Ludoviko libron
Klara donalas (fa) Ludoviko libron
Klara auxl donas (fa) Ludoviko libron

Auxldona Klara = al-donna Klara = Klara kiu (identiga aux priskriba KIU) ricevas/is/os donon.

2. Radajro, militajro, solidajro.

amigueo (Переглянути профіль) 25 червня 2026 р. 19:43:14

Interesa eblajxo:

" Mia mono dadonans.

amigueo (Переглянути профіль) 26 червня 2026 р. 08:34:18

Altebrilas diris:
Legu (para nombro de "mal-")-havi
Havi, malmalhavi, malmalmalmalhavi, ktp.
Ĉiuj sinonimas.

amigueo:-
malmalhavi estas kazo de paro de MAL kie la unua estas regula kaj la dua idioma.
Sed vi pravas:
malmalmalhavi = malhavi.
Do, "nepara nombro de MAL- = malhavi"

amigueo (Переглянути профіль) 26 червня 2026 р. 08:44:34

1. Jen distingilo regulajn prefiksajn prepoziciojn por verboj:
kun --> kujn-
en --> ejn-
ktp

2. Jekun: prefiksa JE- utilas indiki aux marki prepozicion posti substantivon.

Tiklaj ekzemploj:

Mi mangxas sardinon jekun pano (sardinon kunan je pano)
Mi jekujnmangxas panon je sardino.

Mi mangxas sardinon kun amikoj.
Mi kujnmangxas amikojn je sardino.

amigueo (Переглянути профіль) 26 червня 2026 р. 17:56:12

《malmalhavi estas kazo de paro de MAL kie la unua estas regula kaj la dua idioma.
Sed vi pravas:
malmalmalhavi = malhavi.
Do, "nepara nombro de MAL- = malhavi"》

Poste mi malkovris komplikajxon pri MAL-.
Malperfido:
1. Lojalo.
2. Regajni konfidon.

Pli pri perfido:
" ŝia ruĝiĝo elperfidis sxian amon.

ŝia ruĝiĝo perfide igis sian amon ela/rimarkinda

" hia distrejlo enperfidis nasxian amon.

hia distrigxemo igis sxin-amon ena/kasxita

amigueo (Переглянути профіль) 27 червня 2026 р. 03:54:46

Inversigxo / lokativa alternanco?

1
A. Meti fingron sur la tablon. --> B. Meti la tablon suuxr fingron.
2
A. Meti manon en posxon --> B. Meti posxon euxn manon?
3
A. Meti cigaredon ekster pakedon --> B. Meti pakedon eksteuxr cigaredon.

En cxiu el la du ekzemploj, la frazo priskribas transformon. Iu sxangxas lokon de io rilate al io alia. Laux A, la unua io movans/movigxas al parto de dua io, kiu referencas la lokadon.
Laux B, la rolo de la du ioj inversigxas, sed la rezulto de B samas al la rezulto de A.

Estas kxazaux A. priskribas promenadon (homo avancas al la domo kaj eniras gxin), kaj B. priskribas veturadon per trajno (pasiva movo) kiu rimarkigxas kiel avanco de la pejzagxo kiu devoradas la vojagxanton. En A kaj B la rezulta stato estas unu sama, sed la transformaj roloj (aktiva/pasiva) estas inversaj.

1
Igi fingron surtabla --> Igi tablon malsur-fingra.
2
Igi manon enposxa --> Igi posxon euxnmana.

amigueo (Переглянути профіль) 27 червня 2026 р. 05:09:08

AI diris:

En kogna lingvistiko oni distingas ofte inter **figuro** (la ento kies lokon oni specifas) kaj **fono** (*ground*, la referenca kadro). En ordinara Esperanto:

> Meti la libron sur la tablon.

la **libro** estas la figuro, la **tablo** estas la fono.

Vi proponas verbon, kie la **fono** fariĝas la ĉefa argumento de la verbo. Tio ne estas simple pasivo, sed vera **figuro/fona inversigo**.

Ekzemple, se ekzistus afikso **X-** kun tiu signifo:

* meti = kaŭzi, ke la **figuro** ekhavu novan lokan rilaton.
* Xmeti = kaŭzi, ke la **fono** ekhavu la komplementan lokan rilaton.

Do:

> Meti fingron sur la tablon.



> Xmeti tablon sub la fingron.

Ambaŭ priskribus la saman rezultan konfiguracion, sed el kontraŭaj referencpunktoj.

La avantaĝo de tia sistemo estas, ke ĝi estus ĝenerala. Ĝi funkcius ne nur por **sur/sub**, sed ankaŭ por:

* en ↔ ĉirkaŭ
* antaŭ ↔ malantaŭ
* dekstre de ↔ maldekstre de
* apud ↔ apud (ĉi tie la rilato estas simetria, do la afikso ne ŝanĝus la prepozicion).

La malfacilaĵo estas trovi afikson kies signifo estu travidebla. La ekzistantaj afiksoj de Esperanto (-ig-, -iĝ-, ek-, re-, dis-, ktp.) ne esprimas "inversigon de figuro kaj fono". Tial tia afikso estus nova semantika kategorio en la lingvo.

Do, se vi evoluigas propran teorion pri spaca semantiko, mi priskribus ĝin ne kiel "lokativan alternancon", sed kiel **figuro–fona inversiga afikso**: afikso, kiu ŝanĝas ne la rezultan staton, sed **kiu argumento estas konceptata kiel la ĉefa portanto de la ŝanĝo**. Tio estas pli preciza ol paroli pri simpla inversigo de prepozicioj.

amigueo (Переглянути профіль) 27 червня 2026 р. 05:14:32

Jen do la demando, kiun vi levas: ĉu eblas koncepti meti tiel abstrakte, ke ĝi simple signifu "kaŭzi, ke validu spaca rilato R inter X kaj Y", sen privilegii X kiel la movatan objekton?

Alivorte, cxu eblus interpreti "meti" kiel puran rezultverbon.

Rezmeti cxambron euxn tablon.
Rezmeti la librojn apuden.(unun apud alian)
Meti la pupon staren

amigueo (Переглянути профіль) 27 червня 2026 р. 05:48:55

Kial “meti librojn apud unu la alian” ne funkcias?

Назад до початку