Mesaĝoj: 21
Lingvo: Esperanto
Leopold65 (Montri la profilon) 2026-septembro-27 22:04:15
Altebrilas:Ĉu vi vere sentas vin tia?Ekzistas scienco nomata etologio. Homa etologio studas homojn kiel biologian specion. Jen citaĵo el la Oftaj Demandoj pri homa etologio:
"4. Denaskaj Ecoj de Homa Konduto
En la humanismaj sciencoj, ekzistis nocio, kiun multaj ankoraŭ tenas: homo naskiĝas kiel blanka tabulo, devante lerni ĉion. Etologio argumentas, ke tio tute ne estas la kazo, kaj konvinke montras, ke homa konduto, inkluzive de la plej kompleksa socia konduto asociita kun kulturaj tradicioj, baziĝas sur denaskaj genetikaj programoj. Ĉi tiuj programoj determinas la plej gravajn kondutajn ecojn, kiuj estas enecaj al homoj kiel biologia specio, sendepende de kulturo. Ĉi tiuj inkluzivas la karakterizaĵojn de nia percepto - ni ankaŭ havas denaskajn ŝlosilajn stimulojn, inkluzive de tiuj asociitaj kun nevorta komunikado. Homoj havas aparte riĉan denaskan motivon. Ni eĉ havas agojn, kies geometria formo estas ankaŭ principe denaska. Ĉiuj niaj mimikoj, kiuj reprezentas decidan parton de nevorta komunikado, estas fluo de denaskaj movoj.
Homa etologio argumentas, ke la kutima opozicio inter biologio kaj kulturo estas malĝusta. Denaskaj ecoj servas kiel fundamento por nia Kompleksa konduto. Sen ĝi, ni devus lerni eĉ simplajn aferojn dum longa tempodaŭro. Krome, la denaska... ecoj de nia konduto ebligas la rapidan aperon de diversaj kulturoj."
Fonto (en la rusa) https://postnauka.org/faq/32457
Leopold65 (Montri la profilon) 2026-septembro-27 22:19:05
Alexander Merkuris sur la jutuba kanalo de Glenn Diesen:
"La eŭropanoj ne povas provizi Ukrainion per aerdefendo je skalo eĉ iomete komparebla al tio, kion ĝi bezonas por ŝanĝi la situacion. Esence, la provizoj de armiloj, kiujn ili povus provizi, estas elĉerpitaj. Kompreneble, asigni pli da mono al Ukrainio verŝajne ankoraŭ eblas. Sed kio utilas mono en si mem, se ĝi ne povas aĉeti armilojn aŭ allogi soldatojn? Mi pensas, ke ĝi povas helpi teni la situacion kune por iom da tempo, sed nenio pli."
https://www.youtube.com/watch?v=x1qwAMRnOUE
https://inosmi.ru/20260927/svo-280366418.html
Leopold65 (Montri la profilon) 2026-septembro-27 22:49:05
"Falinta en sian propran fekon. Kaj kiam li vekiĝos, li komencos kulpigi siajn najbarojn pro tio, ke ili ebriigis lin kaj rabis lin."
©Nadeĵda Savĉenko
https://i.ibb.co/kVrTzp7P/image.jpg
Altebrilas (Montri la profilon) 2026-septembro-28 17:48:11
Mi ne neas, ke nia cerbo havas praan parton, kiun bestoj ankaŭ havas. Sed ili havas pli novecan parton, novkortikon, kiu ebligas kontroli la bestan, kaj uzi racion.
Plie, homaj socioj kreis regulojn, por ke la bestaj instinktoj de iuj ne ĝenu la aliajn homojn. Tiuj du bariloj malhelpas, ke homo kondutu kiel besto.
Al la du aliaj mesaĝoj, mi ne respondos, estante nek militisto nek poeto.
Leopold65 (Montri la profilon) 2026-septembro-28 21:22:11
Altebrilas:Pri etologio.Vi simple ne komprenas, ke ĉe homoj, bestaj instinktoj ne rekte esprimiĝas en socia konduto, sed prefere subestas la motivan bazon de homa socia konduto. La "malfacila aĝo", kiam adoleskantoj komencas esti malĝentilaj al siaj gepatroj, konduti kontraŭsocie kaj formi grupojn de siaj samuloj, estas tre simila al la konduto de la idoj de ĉiuj bestospecioj. Ĝi estas la sama instinkto, kiu igas kokidojn forflugi el la nesto. La deziro de junuloj elstari per juveloj, nekutimaj vestaĵoj, ktp., havas ekvivalenton en la pariĝa konduto de diversaj bestoj kaj birdoj en la besta regno. Kaj la formado de junularaj "bandoj" respondas al la grupigo de junaj bestoj, kiuj poste formas sian propran gregon, dum grupo de samjaraĝaj homoj formas tion, kio nomiĝas nova generacio.
Mi ne neas, ke nia cerbo havas praan parton, kiun bestoj ankaŭ havas. Sed ili havas pli novecan parton, novkortikon, kiu ebligas kontroli la bestan, kaj uzi racion.
Plie, homaj socioj kreis regulojn, por ke la bestaj instinktoj de iuj ne ĝenu la aliajn homojn. Tiuj du bariloj malhelpas, ke homo kondutu kiel besto.
Homoj instinkte (t.e., surbaze de denaskaj instinktoj) strebas okupi certan lokon en la socia hierarkio. Kaj ĝenerale, konsideru kiom da spaco en psikologio estas dediĉita al sendormecaj reagoj, kio signifas, ke difektitaj instinktoj tie agas.
Mi konsilas vin trovi materialojn pri etologio en via lingvo kaj legi ilin - vi lernos multajn interesajn aferojn.
Altebrilas (Montri la profilon) 2026-septembro-28 22:18:39
Ĉu, pretekste ke homoj havas subkonsciajn bestajn motivojn, tio signifas, ke oni rajtas trakti ilin kiel bestoj?
Ĉu tio signifas, ke Esperanto kaj aliaj provoj konstrui pli bonan mondon estas vanaj perdoj de tempo? Ĉu nur validas leĝo de la plej forta- aŭ de la plej ruza? Ĉu ne estas alternativo, kiel pri kapitalismego de Thatcher ?
Ĉu la civitanoj devas sin murdi reciproke, profite al diktatoroj kaj miliarduloj kiuj - anstataŭ sin kroĉigi al siaj povo aŭ profitoj - gajnus dankemon de la posteularo se ili anstataŭe interkonsentus por konstrui pacan, prosperan kaj vivoplenan planedon? Kial tiaj praluktoj? Ĉu pro eterna besteco?
Leopold65 (Montri la profilon) 2026-septembro-29 10:47:09
Altebrilas:Mi volonte aldonus tiun temon al mia listo de studindaj temoj, sed tio, kio gravas en ĉi-debato, estas la demando kion konkludi el tiu fakto.Vi klare nenion komprenas, pardonu. Ĉiu kompetenta psikologo diros al vi, ke homoj vivas laŭ bestaj principoj. Tio jam estas la kazo. Kaj vi demandas kiel forigi tion aŭ kiel vivi kun ĝi?
Ĉu, pretekste ke homoj havas subkonsciajn bestajn motivojn, tio signifas, ke oni rajtas trakti ilin kiel bestoj?
Ĉu tio signifas, ke Esperanto kaj aliaj provoj konstrui pli bonan mondon estas vanaj perdoj de tempo? Ĉu nur validas leĝo de la plej forta- aŭ de la plej ruza? Ĉu ne estas alternativo, kiel pri kapitalismego de Thatcher ?
Ĉu la civitanoj devas sin murdi reciproke, profite al diktatoroj kaj miliarduloj kiuj - anstataŭ sin kroĉigi al siaj povo aŭ profitoj - gajnus dankemon de la posteularo se ili anstataŭe interkonsentus por konstrui pacan, prosperan kaj vivoplenan planedon? Kial tiaj praluktoj? Ĉu pro eterna besteco?
Ni povas provi forigi ĝin per malpermesitaj eŭgenikaj metodoj, kreskigante novajn generaciojn sen bestaj instinktoj. Ĉu tio estos pli bona por la socio, estas nekonate.
Kaj la socio jam delonge kapablas vivi kun tio (militemaj montaraj triboj ne simple vivas aparte en la malbonaj montaraj kondiĉoj senkaŭze - ili estis pelitaj tien de triboj pro la nekongrueco de la montaraj triboj). Kaj reguloj por kunvivado jam delonge estas formulitaj. Sed la nunaj "regantoj de la mondo" planas ŝanĝi ĉi tiujn regulojn. GLAT kaj BLM antaŭe estis "ĉe la periferio" de la socio, kaj nun ili estas "tiritaj" al la avangardo.
Nia civilizo nun baziĝas sur bankoj. Tial, bankistoj ĉiam klopodas pliigi siajn profitojn, kio signifas, ke militoj daŭros. La agoj de Trump havas pure ekonomiajn kialojn, la disfalo de USSR, la puĉo en Ukrainio kaj la nuna milito alportis kaj daŭre alportas profitojn al bankoj.
Altebrilas (Montri la profilon) 2026-septembro-29 12:19:57
Pri glat kaj blm, mi ne komprenis la rilaton kun la temo. Male, niaj instinkto instigas nin timi kaj malfidi ĉiun, kiu malsamas al ni. Estas racio kaj edukado kiu igas al ni kompreni, ke, kvankam malsamaj, ili estas homoj kiel ni, kaj al tiuj malsamuloj, ke ni estas homoj kiel ili.
Tiel ni povas vivi en sociegoj, tolerante niajn malsamecojn.
Povo kaj profito estas la sama afero: rimedo por obeigi aliajn homojn. Tion, kion kapitalistoj faras per mono, diktatoroj faras per povo. Iĝas danĝere, kiam ili rekte nerekte oferas homajn vivojn.
Ambaŭ rimedoj devus esti nur por homoj konsciaj pri siaj "bestaj" instinktoj, kaj kapablaj mastri ilin.
Leopold65 (Montri la profilon) 2026-septembro-29 23:13:56
Altebrilas:Tiu, kiu volas uzi eŭgenikajn metodojn pri bestaj instiktoj devas unue esti certaj, ke ili mem ne volas tion pro siaj propraj bestaj instinktoj. Sed tiaj uloj ĝenerale estas tiel memfidaj, ke ili ne sentas bezonon konsulti psikologiston.Ĉiu sciencisto agas laŭ bestaj instinktoj, ĉar ilia invento aŭ malkovro alportos al ili iun utilon kaj tiel levos ilin pli alten en la socia hierarkio. Tial, ne povas ekzisti eŭgenikisto, kiu konsentus kun via konkludo.
Altebrilas:Tial, tiuj, kiuj levis la "forpelitojn" de la socio al la supro de la hierarkio, intencis interrompi la pacon de la socio, provoki internan streĉiĝon kaj konflikton. Kial, laŭ via opinio?
Pri glat kaj blm, mi ne komprenis la rilaton kun la temo. Male, niaj instinkto instigas nin timi kaj malfidi ĉiun, kiu malsamas al ni. Estas racio kaj edukado kiu igas al ni kompreni, ke, kvankam malsamaj, ili estas homoj kiel ni, kaj al tiuj malsamuloj, ke ni estas homoj kiel ili.
Tiel ni povas vivi en sociegoj, tolerante niajn malsamecojn.
Altebrilas:Ĉiu sciencisto agas laŭ bestaj instinktoj. Ĉar ilia invento aŭ malkovro alportos al ili iun profiton kaj tiel levos ilin pli alten en la socia hierarkio. Tial, eŭgeniko, kiu respondus al via konkludo, ne povas ekzisti.
Povo kaj profito estas la sama afero: rimedo por obeigi aliajn homojn. Tion, kion kapitalistoj faras per mono, diktatoroj faras per povo. Iĝas danĝere, kiam ili rekte nerekte oferas homajn vivojn.
Ambaŭ rimedoj devus esti nur por homoj konsciaj pri siaj "bestaj" instinktoj, kaj kapablaj mastri ilin.
La tuta historio de la homaro estas historio de militoj. Ĉiu scienca malkovro servis la celon de milito. La lastatempa disvolviĝo de AI povus fini nian civilizon. Ekzemple, iu "freneza" sciencisto eble taskus AI disvolvi binaran viruson enhavantan "batalan" komponenton kaj "resanigan" komponenton. La "resaniga" komponento riparus la "batalan" komponenton de la viruso post kiam ĝi estas atakita de la antivirusiloj aŭ medikamentoj de la korpo.
Altebrilas (Montri la profilon) 2026-septembro-30 12:45:42
Tial, tiuj, kiuj levis la "forpelitojn" de la socio al la supro de la hierarkio, intencis interrompi la pacon de la socio, provoki internan streĉiĝon kaj konflikton. Kial, laŭ via opinio?Pri kiu hierarkio temas? Ĉu spaco en informiloj? Estas normale, ĉar la temo estas nova kaj evoluiĝanta.
La tuta historio de la homaro estas historio de militoj. Ĉiu scienca malkovro servis la celon de milito.Post Sapiens Sapiens, hastu Sapiens trifoje!
Pri virusoj, mi ne komprenis ĉu temas pri biologiaj aŭ komputikaj.