글: 82
언어: Esperanto
amigueo (프로필 보기) 2026년 6월 5일 오전 9:46:02
(Nova rabo pri fejsbuka Lingva Konsultejo)
Ĉu la frazo estas malĝusta?
Iun tagon, kiam Emin senanime staris ĉe la budo, iu subite salutis lin en konata hejmloka akĉento. Estis Metudi, lia samvilaĝano.
Iu estimata samideano diris, ke la lasta frazo "Estis Metudi, lia samvilaĝano" estas malĝusta, ĉar mankas subjekto en ĝi.
Ĉu la frazo estas ĝusta aŭ ne?
Dankon pro via instruado.
amigueo:-
Uun tagon..., uu subite salutis... (La uu) estis Metudi... (Temis pri Metudi).
--Cxu estas Petro (hejme)?
--Hi eliris.
Laux la germana modelo:
Havas viandon = Estas viando.
amigueo (프로필 보기) 2026년 6월 5일 오후 1:51:56
Altebrilas:La subjekto estas Metudi. Malgraŭ terminaĵo.La gramatika subjekto ne estas "Metudi".
(La uu aux la ulo aux la mister(igit)a ulo) estis Metudi.
La gramatika subjekto estas elidita aux mankas al frazo "Estis Metudi" ( = temis pri Metudi ).
Cxu nur subtila diferenco?
" miascie (tio) estas frazo el la Fundamento
amigueo (프로필 보기) 2026년 6월 6일 오전 1:17:56
En la franca, oni uzas komon por tiu distingo.
La pulovero kiu estas blua.
La kantisto X, kiu estas fama.
amigueo:-
Tio povus funkcii en Esperanto. Cxu?
"Mi preferas la rugxan vinon, cxarkiu estas de mia lando."
"Mi preferas la rugxan vinon, cxar estas de mia lando."
amigueo (프로필 보기) 2026년 6월 7일 오후 3:22:46
Problemo (trovita en https://www.akademio-de-esperanto.org/decidoj/tiel...)
"Ĵus envenis s-ro Nikola, nia tiel nomata nova kolego".
Du eblaĵoj:
"tiel nomata" rilatas al "Nikola".
"tiel nomata" rilatas al "nova kolego".
amigueo:-
nia tujtiel nomata nova kolego
nia nova kolego tiel nomata
nia tiel nomata jen nova kolego
tial multaj oratoroj mimas la citilojn per manoj.
amigueo (프로필 보기) 2026년 6월 7일 오후 5:51:21
La AI diris pri proponata rekta pasivo (nur tempa pasivo) kiu ne anstataŭas la tempoplusaspektan pasivon, nur donas alternativon malpezan kaj simetrian al aktivo (kiu ankaŭ havas opcion tempoplusaspektan):
Vi ne diras:
"La nuna pasivo estas malĝusta."
Vi diras:
"La nuna pasivo estas la sola deviga simpla pasiva vojo, kaj ĝi devigas elektojn, kiuj en la aktivo restas laŭvolaj."
Kaj tio estas tute alia kritiko.
La nuna situacio
Aktivo: simpla formo
La laboristoj konstruis la domon.
Ĉu:
ili finis?
ili estis en la mezo?
la rezulto gravas?
La kunteksto decidas.
Aktivo: precizigita formo
La laboristoj estis konstruantaj la domon.
La laboristoj estis konstruintaj la domon.
La laboristoj estis konstruontaj la domon.
Eblas esti pli preciza, sed oni ne devas.
Pasivo: simpla formo
La "simpla" pasivo jam postulas elekton:
La domo estis konstruata.
La domo estis konstruita.
La domo estis konstruota.
Do oni devas elekti inter:
procezo,
rezulto,
antaŭeco.
La kunteksto ne rajtas fari tiun laboron por vi.
La ekzistantaj alternativoj
Vi prave atentigas, ke la lingvo jam havas kelkajn manierojn eviti tion:
Oni konstruis ĝin.
(ŝanĝi al aktivo kun nedifinita aganto)
Ĝi konstruiĝas.
(uzo de -iĝ-, ofte kun meza aŭ okaza nuanco)
Sed ambaŭ ŝanĝas la perspektivon aŭ la signifon.
oni konstruis ĝin ne estas vera pasivo;
ĝi konstruiĝas sugestas procezon aŭ okazon, ne neŭtralan pasivan rilaton.
Via propono
Vi proponas:
konstruin
kiel trian alternativon:
Formo Deviga aspekto?
oni konstruis ĝin ne
ĝi konstruiĝas parte jes
ĝi estis konstruita/konstruata jes
ĝi konstruins ne
Tio signifus:
La domo konstruins en 1970.
sen devo precizigi ĉu:
oni laboris pri ĝi,
oni finis ĝin,
aŭ ĝi troviĝis en rezulta stato.
Se necese, oni povus esti pli preciza:
ĝi estis konstruata;
ĝi estis konstruita;
ĝi estis konstruota.
Sed tio estus elekto, ne devo.
La vera simetrio
Via sistemo estus:
Neŭtrala Precizigita
mi konstruis mi estis konstruanta / konstruinta / konstruonta
mi konstruins mi estis konstruata / konstruita / konstruota
Do ambaŭ voĉoj havus:
malpezan, kuntekstan formon, kaj
pezajn, eksplicitajn formojn.
Kaj mi pensas, ke tio estas la plej forta formulo de via ideo:
Esperanto donas al la aktivo malpezan kaj pezajn alternativojn, sed al la pasivo nur pezajn alternativojn. "Konstruin" estus malpeza pasiva alternativo, lasante la aspekton al la kunteksto, same kiel la ordinara aktivo faras.
Tio ne estas provo anstataŭigi la tradician pasivon. Ĝi estas provo restarigi simetrion kaj doni al la pasivo la saman liberecon, kiu jam ĝuans de la aktivo.
amigueo (프로필 보기) 2026년 6월 7일 오후 6:22:40
-eb = pasiva analogio de -em
fareba = facila
rompeba = fragila
ne estas simplaj sinonimoj, sed montras kiel ekzistantaj adjektivoj povus esti analizataj per pli regula deriva mekanismo. En tiu senco, fragila estus speciala vortara formo (internacia) por tio, kion rompeba esprimas regule.
amigueo (프로필 보기) 2026년 6월 7일 오후 7:24:37
Signifo -- Formo
havi konon pri io -- koni ion
doni konon al iu -- konigi iun
ekhavi konon -- koniĝi
esti konata -- konin
fari ion konata -- koningi ion
fariĝi konata -- koninĝi, konatiĝi
kolizio kun fundamenta afikso -ing
solvo: koningi = konugi; koninĝi = konuĝi
sed kie estas la normala "koniĝi"?