Mesajlar: 19
Dil: Esperanto
amigueo (Profili görüntüle) 1 Kasım 2026 20:24:33
○
Mi trovis tekston en Facebook. Gxi apartenas al entuziasma porukrainiulo (favor Zelenski) kaj ecxfreneza malporrusiulo (malfavor Putin):
○
salivanto:Unue, mi diru, ke troviĝas pluraj malbonaj klarigoj en tiu fadeno. Kredu zorgeme.Dankon Salivanto,
min placxus ke vi indikus la erarajn klarigojn en cxi tiu temfadeno.
(Kuriozajxo: Kredi zorgeme aux kredi kredmaleme?)
...laŭ la monderna kompreno de la Esperanta gramatiko.Mallonge:Tiu kompreno bazas malrekomenditan "kiloo da pomojN" kaj "multe da homojn" cxar "kiloo da" rolas kiel kvanta adverb-/adjektiv-/postpozici- frazo. "Homojn om multe" estus la ekvivalenta prepozici-frazo.
X de Y = X
X da Y = Y
Do:
"La nombro de terpomoj estas granda" = La nombro estas granda.
"Mi havas grandan nombron da terpomoj" = Mi havas terpomojn.
Multe da homoj = Homoj om multe.
Per fantazia prepozicio OM.
Variajxo fantazia: Homoj daz multe.
Kun DA, cxu estas pliaj sxajn-prepozicioj en Esperanto?
Aliflanke, tiuj kiuj perseveras diri "Kiom da? Glaso da." intuicias la postpoziciecon de DA.
Laŭ tiu kompreno de "de" kaj "da", la jena frazo estas erara.1. Kiloo de pomoj eraras.Mi notas, ekzemple, ke la aŭtoro skribis "nivelo **de** komplekseco" do kial li ne skribis "nombro de terminoj"?
- - la nombro da bazaj terminoj korelaciiĝas kun la nivelo de kultura kaj teknika komplekseco en la koncerna socio
2. Kiloo da pomoj eraras.
Kio estas la diferenco?
○
En la auxto vojagxas vi kaj. = Vi ne vojagxas sola en la auxto.
"Venis kuracisto aux vendisto." signifas ke...
Opcioj:
1. Aux inkluziva inter du homoj.
2. homo kiu estis kuracisto aux vendisto.
En resercxo gravas konceptoj kiel iloj.
Jen fantazia "auxs".
"Venis kuracisto auxs vendisto." signifas ke...
Venis neniu aux kuracisto aux vendisto aux ili du aux aliulo/j.
Prians aux superinkluziva (aldonans opcioj nenio kaj alio).
"Venis kuracisto auxs vendisto" = "sercxans Kiu venis, jam estas du kandidatoj, eble ili venis kune, sed la listo de kandidatoj estas malfermita, ecx eblas ke neniu venis".
AUXS estas mola logika operatoro.
"Vi venas auxs?"
"Vi pomon aux?"
"Vi estas ricxa kaj?
"Vi estimas mian kontribuon al la firmao sed?"
○
Ankorauxe pri demando de gabi_eo.
Breve:
ne iu = neniu.,
sed
ne iu ajn = ? neniu aux? neniu ajn aux? iu najn.
Fantazia sed pratika vorto:
najn = ne ajn.
iu ajna =? iu ajn
Cxu io ajn okazis? (Indiku ankaux la plej vanalajn okazojn ekz tri furzoj - aux - ion sxajne malgravan kiun rimarkis vi)
"Jen pomoj. Preni iun/unu ajn." signifas ke...?
Auxoj aux opcioj:
-Estas hazarda elekto.
-Estas subkomprenita elekto sub regulo de gxentilo (preni la plej etan aux egan).
-Estas elekto laux libero/prefero de prenanto.
-Cxiuj pomoj estis kandidatoj.
○
NePorKomencantoj
○
"la amiko kaj ties filoj" ---> "la amiko kajs filoj"
○
Mi pli profunde komprenis tion kio bazas la dubon de gabi_eo.
iu = ne neniu.
sed reale, en Esperanto, IU estas pli ol NE NENIU.
"permesas ne al iu eniri" signifas nur ke "permesas al neniu eniri".
"permesas ne al iu ajn (ne gravas la identeco) eniri" signifas ke ...?
ne iu ajn =
neniu ajn (sen esceptoj) / neniu najn
aŭ?
iu ne ajn (selektita, speciala)
aŭ?
ne ajniu (neajnulo)
iu najn = neniu ajn
○
gabi_eo diris:
Mi provas kompreni la precizan signifon de la jena frazo:
"Li ne permesas al iu ajn eniri."
Ĉu tio signifas, ke neniu rajtas eniri? Aŭ ĉu ĝi povas signifi, ke li estas elektema kaj ne permesas eniri al ordinarulo?
amigueo:
mi pensas ke la selektema opcio gajnas la konkurson. Eble ne estas tre selektema, sed simple ne malselektema. Estas almenaŭ unu kun certa eco aŭ identeco kiu ne ricevas tiun permeson. Aŭ eble, la selektemo estas grava, nur la elektitoj permesans eliri.
Mi tute ŝokans fa la respondo de sr Brosch: hi diras ke "ne permesas al iu ajn" = "permesas al neniu".
○
56789ya:Ĉio estas eraro: er-ar-oNePorKomencantoj
Tial oni diru "erajro" aŭ "eroro"?
○
Letero (punkto1) kaj respondo (punkto2), pri gramatika diskuto prenita de forumo de Lernu.
1
Saluton Akademio de Esperanto,
Mi prezentas dubojn pri bazaj elementoj de gramatiko.
Gxi aperis en forumo, sed baldaux la diskuto mortis sen trovi klarigon.
gabi_eo diris:
Mi provas kompreni la precizan signifon de la jena frazo:
"Li ne permesas al iu ajn eniri."
Ĉu tio signifas, ke neniu rajtas eniri? Aŭ ĉu ĝi povas signifi, ke li estas elektema kaj ne permesas eniri al ordinarulo?
Altebrilas diris:
Pripensinda demando.
Pro tia ne tuj komprenebla signifo, mi evitus tiun frazon kaj prefere uzus:
"li permesas al neniu ajn eniri"
en la unua kazo, kaj :
"li ne permesas al ĉiu ajn eniri"
en la dua.
Por komprenado, mi uzus kuntekston:
ĉu temas ekz. pri fortikaĵo aŭ privata dancejo?
amigueo diris:
gabi_eo malkobris bizarajxon de Esperanto.
En negativa frazo, cxiu kaj cxiuj ne donas saman signifon.
Ekz:
Mi ne lasis ĉiun. → mi lasis neniun.
Mi ne lasis ĉiujn. → mi lasis almenaŭ unun.
Dankon pro viaj klarigoj
amigueo
2
Estimata samideano,
bv. pardoni la malfruan reagon kaj permesu, ke mi reagu rekte al viaj demandoj, do sen oficiala respondo de la Lingva Konsultejo.
> "Li ne permesas al iu ajn eniri."
> Ĉu tio signifas, ke neniu rajtas eniri? Aŭ ĉu ĝi povas signifi, ke li estas elektema kaj ne permesas eniri al ordinarulo?
"ne" antaŭ la verbo neas la tutan frazon, tial la unua signifo estas ĝusta. Por la dua taŭgas ekz. "Li permesas eniri ne al (ĉ)iu ajn".
> En negativa frazo, cxiu kaj cxiuj ne donas saman signifon.
> Ekz:
> Mi ne lasis ĉiun. → mi lasis neniun.
> Mi ne lasis ĉiujn. → mi lasis almenaŭ unun.
La sama klarigo kiel supre aplikiĝas ankaŭ ĉi tie. La duan sencon esprimu ekz. per "Mi lasis ne ĉiujn".
Kun afablaj salutoj,
Kirilo Brosch
---
Dr. phil. Cyril Robert Brosch
Direktoro de la Lingva Konsultejo de la Akademio de Esperanto
○
Mia reago al respondo de sr Brosch:
La komento de Altebrilas restis sen respondo.
Estas unu sama klarigo de sr Brosch por la komentoj - de gabi_eo kaj de amigueo:
NE antaŭ la verbo neas la tutan frazon.
Ĉu mi komprenas la aplikon de ĉi tiu regulo al ambaŭ kazoj?:
a. gabi_eo
En "Li ne permesas al iu ajn eliri" NE aplikiĝas sur "Li ne permesas al iu ajn eliri", tio estas rezulta frazo ekvivalenta:
"Ne (veras) ke li permesas al iu ajn eliri"
Aŭ, alivorte, "Ĉu li permesas al iu ajn eliri? Ne!" (Kompreneble, ĈU aplikiĝas sur la kompleta frazo: "Ĉu ke li permesas al iu ajn eliri?
La dua interpreto de gabi_eo estus: "Li permesas al iu Ĉu ajn eliri?" (Tio ne implikas ke li permesas al ĉiuj (kolektive) eliri).
ĉiu ajn ne samas al iu ajn.
Ĉu mi komprenas IU AJN?
A
iu ajn = iu individuo sen limigo laŭ tipo de individuo aŭ identeco, IU AJN estas ĝenerala reprezentanto de la grupo koncernata (multfoje, en Esperanto, IU havas konkretan identecon, kaj IU similas al duondifinita artikolo). Oni povas elekti unu ajn inter aŭ el ĉiuj, sed oni ne elektas ĉiun, nur unu ajn inter ĉiuj, sed ne "unu ajn" ĉar neniu konas ankoraŭ la identecon de tiu unu, "iu ajn"
B
Ĉu "IU AJN = ĈIU AJN"?
ĉiu ajn = ĉiu (la tuto de la individuoj sen ekskludo), la nura kondiĉo estas aparteno al la koncernita grupo.
Laŭ mi, ne ke iu ajn kaj ĉiu ajn samas.
C
NE PERMESI kaj MALPERMESI ne estas strikte sinonimaj.
- Ne permesi: ne doni permeson. Temas pri la foresto de permeso.
- Malpermesi: eksplicite malpermesi ion. Temas pri malpermesa decido aŭ regulo.
Ekzemple:
1. La direktoro ne permesas al Petro eliri.
Li ne donas al Petro permeson. Eble Petro eĉ ne petis ĝin.
2. La direktoro malpermesas al Petro eliri.
La direktoro eksplicite malpermesas al Petro eliri.
3. La direktoro ne permesas al iu ajn eliri.
Neniu ricevas permeson eliri.
4. La direktoro malpermesas al ĉiu ajn eliri.
Ekzistas eksplicita malpermeso, kiu koncernas ĉiujn.
Estas do du sendependaj semantikaj dimensioj:
- NE / MAL-: foresto de permeso kontraŭ eksplicita malpermeso.
- IU AJN / ĈIU AJN: ebla individuo kontraŭ tuta grupo.
Tio estas grava, ĉar oni povas konfuzi la logikan amplekson de la neado kun la pragmatika interpreto de la ago.
D
Mi proponas unu aparte interesan provon:
- Ĉiu laboristo ne subtenas la strikon. (individue)
- Ĉiuj laboristoj ne subtenas la strikon. (kolektive)
Kiel marki tiun semantikan diferencon?
Aldone, la realo estas pli komplika, ĉar estas mikso inter kolektivo kaj individuo, la subteno de la striko ne estas nur individua aŭ kolektiva sed miksaĵo.
Unu individuo el ĉiu familio signifas unu individuon elektitan aparte en ĉiu familio.
Unu individuo inter ĉiuj familioj signifas unu elektitan el la tuta aro de familioj.
Unu individuo el ĉiuj familioj, Kion signifas?
Pliaj temoj:
1
unu inter ĉiu - vs - unu inter ĉiuj
Verŝajne prepozicio INTER postulas kolektivan vidpunkton.
La kerna demando estas: ĉu vi volas, ke INTER ĈIU signifu «inter la diversaj elementoj ene de ĉiu individuo», kontraste kun INTER ĈIUJ, «inter la individuoj de la grupo»? Tio estus kohera distingo, kvankam ĝi postulus novan konvencion.
Aldonaĵo: "Ŝi parolis kun si mem" = "Ŝi interparolis" (eble pensis per prononci frazojn), Ĉu plibonus "Ŝi enparolis"?
Kiu estas inter mi kaj mi?
2
Per AI:
La diferenco estas fundamenta inter INKLUZIVA kaj PORĈIUAJNA:
- Edukado por ĉiu ajn: ĉiu rajtas aliri la edukadon. Neniu estas ekskludita de la aliro.
- Inkluziva edukado: la eduka sistemo adaptiĝas al la bezonoj kaj diverseco de la lernantoj, por ke neniu estu izolita aŭ marĝenigita.
Do ni havas du malsamajn dimensiojn:
1. AJN → senekskludo ĉe la elekto aŭ alireblo.
2. INKLUZIVECO → integriĝo de la diverseco ene de la sistemo.
Tio estas interesa limo de la semantiko de ajn: ĝi povas emfazi la foreston de limigoj, sed ne aŭtomate esprimas la aktivan adaptadon necesan por inkluziveco.
[/b]
○
Dankon Altebrilas,
Ili fortegas pro kapabli...
Taŭge, kun PRO kaj taŭge sen prepozicio:
Ili fortegas kapabli...
Sed la plej taŭga prepozicio ne estas unu sola, estas kelkaj kiuj donas diversajn nuancojn.
pro/de/kiel/en/pri/per/da
Mi pensas ke PRO ne estas taŭga aŭ ĝusta, ĉar ili ne estas fortaj pro kapablo, sed ili estas forte/multe/abunde/brave kapablaj komuniki kaj kunlabori.
de/kiel/en/pri/per/da/rilat
○
Dum legeto libron, mi havis kelkajn dubojn aŭ inspirojn:
ŝi permesas/lasas emociojn videbliĝi/vidin.
ŝi lasas vidin emociek/emocioj.
elturniĝi sen la edzo.
plado da tinuso.
veladi suden dum la tajdo fluas laŭe.
laŭ [tio] kion mi aŭdis.
elĉe piĝi
lanĉis sin al patre
kiam ĝi estos finkonstruita = tiam de konstruita = am konstruita
nis helpi/helpon (ricevis helpon)
nis sciingon (estis sciigita) vs nis sciigon (ricevis sciigon)
rezisti = malcedi
cedi = ĉesrezisti/malrezisti
malkiel = alikiel
lis donon = ricevis donon
nis donon = doniĝis aŭ estis donita
○
Dankon Altebrilas.
""Krokodili: paroli sian propran lingvon en esperanta medio.
Aligatori : same, per la lingvo de alparolato.
Kajmani : ... per alia nacia lingvo
Lacerti : ... per artefarita lingvo, escepte Esperanton.
Gaviali : paroli Esperanton al aŭ antaŭ homoj, kiuj ne komprenas ĝin.""
○
" Ilia grandega forto estas en tio, Kiel ili kapablas komuniki kaj kunlabori.
" Ilia grandega forto estas en Kiel ili kapablas komuniki kaj kunlabori.
○
quote=Altebrilas]Ilia grandega forto estas en ilia kapablo komuniki kaj kunlabori.
La unua frazo estas eĉ pli malbela ol la dua.[/quote]Dankon Altebrilas
Bela frazo, pli rekta.
Kaj:
Ili fortegas de/kiel/en/pri/per/da kapabli/kapablo komuniki kaj kunlabori.
?
○
La motoro irumas.
Mia nova komputilo bone irumas.
Ĉu via metodo irumas?
La plano ne irumas.
Ĉio irumas laŭplane.
La solvo ŝajnas irumi.
La ponto farumas.
○
Por la plurala vi, mi uzas vij.
○
Ĉu vi provis konsulti la Akademion de Esperanto?
Pri kiuj temoj? Kun kiu rezulto?
Ĉu vi turnis vin al aliaj Esperanto-konsultejoj?
○
1
Longdaŭre, longdiste.
" La avio flugis longdaŭre/longdiste aŭ multdaŭre/multdiste aŭ daŭrege/distege.
2
Movlinio/trajektorio.
" La avio flugis longan movlinion.
3
Kiamej/Kiejam. (Tempo kaj spaco kunlaboras en okazaĵo). Ĉu estas longo (temp+dista) inter du kiejamoj?
○
Nordo N.
Sudo S.
Ejsto E.
Uxesto W.
Hazarda koincido kun anglalingvaj konvencioj.
○
studento/studisto : what's -ent for?
○
Mi havis gravajn dubojn pri uzo de la akuzativa markilo kun adverbo, kaj ne nur direkta aŭ cela adverbo.
"
Viroj edziĝas al pli malriĉaj kaj malpli edukitaj femoj.
Femoj havas la inversan tendencon.
Rezulto estas ke multe da edukitaj kaj riĉaj - femoj ne trovas konvenan edzon, kaj ke la socio entute produktas malmulten da infanoj.
Ĉu pli larĝa uzo de la akuzativa markilo kun adverbo ne konvenus?
Mi lavis manen ĉe matene.
Mi vokis fraten por organizi ekskurson.
Observu vortojn multe kaj malmulten.
Kion vi opinias?
Metsis (Profili görüntüle) 2 Kasım 2026 09:21:28
La unua fojo okazis tiel, ke en unu forumo mi demandis, ĉu en la esprimo "la pilko flungis longe" la vorto "longe" rilatas al tempo aŭ al distanco. Alia persono interesiĝis pri la demando kaj konsultis la Lingvan Konsultejon de AdE. Ri ricevis neoficialan respondon, ke tiaj esprimoj "longe" rilatas al tempo kaj tio estas nur tradicio.
Antaŭ kelkaj semajnoj mi mem rekte demandis la Lingvan Konsultejon pri tio, kiel oni Esperante indiki geografiajn koordinatojn laŭ la internacia normo ISO 6709. Mi ankoraŭ atendas la respondon.
amigueo (Profili görüntüle) 2 Kasım 2026 19:35:39
Metsis:Jes, mi konsultis minimume du fojojn. Mi ne ekzakte memoras.Ĉu vi povus disvolvi iom pli? Ili ŝajnas interesaj temoj.
La unua fojo okazis tiel, ke en unu forumo mi demandis, ĉu en la esprimo "la pilko flungis longe" la vorto "longe" rilatas al tempo aŭ al distanco. Alia persono interesiĝis pri la demando kaj konsultis la Lingvan Konsultejon de AdE. Ri ricevis neoficialan respondon, ke tiaj esprimoj "longe" rilatas al tempo kaj tio estas nur tradicio.
Antaŭ kelkaj semajnoj mi mem rekte demandis la Lingvan Konsultejon pri tio, kiel oni Esperante indiki geografiajn koordinatojn laŭ la internacia normo ISO 6709. Mi ankoraŭ atendas la respondon.
amigueo (Profili görüntüle) 5 Kasım 2026 12:38:52
Cxu vi konas instruistojn aux lernintojn de Esperanto aux alia lingvo, kiu spertis la hxoran metodon? Kiom da lernantoj estas tro da hxorantoj?
amigueo (Profili görüntüle) 5 Kasım 2026 12:46:07
" Ilia grandega forto estas en Kiel ili kapablas komuniki kaj kunlabori.
https://esperantaretradio.blogspot.com/2026/11/for...
Kio estas diferenco inter la du frazoj?
Altebrilas (Profili görüntüle) 5 Kasım 2026 14:48:58
La unua frazo estas eĉ pli malbela ol la dua.
amigueo (Profili görüntüle) 6 Kasım 2026 09:47:21
Altebrilas:Ilia grandega forto estas en ilia kapablo komuniki kaj kunlabori.Dankon Altebrilas
La unua frazo estas eĉ pli malbela ol la dua.
Bela frazo, pli rekta.
Kaj:
Ili fortegas de/kiel/en/pri/per/da kapabli/kapablo komuniki kaj kunlabori.
?
Altebrilas (Profili görüntüle) 6 Kasım 2026 15:55:44
amigueo (Profili görüntüle) 6 Kasım 2026 16:17:03
Ili fortegas pro kapabli...
Taŭge, kun PRO kaj taŭge sen prepozicio:
Ili fortegas kapabli...
Sed la plej taŭga prepozicio ne estas unu sola, estas kelkaj kiuj donas diversajn nuancojn.
pro/de/kiel/en/pri/per/da
Mi pensas ke PRO ne estas taŭga aŭ ĝusta, ĉar ili ne estas fortaj pro kapablo, sed ili estas forte/multe/abunde/brave kapablaj komuniki kaj kunlabori.
de/kiel/en/pri/per/da/rilat
amigueo (Profili görüntüle) 6 Kasım 2026 16:40:16
Dum legeto libron, jen kelkaj duboj aŭ inspiroj:
ŝi permesas/lasas emociojn videbliĝi/vidin.
ŝi lasas vidin emociek/emocioj.
elturniĝi sen la edzo.
plado da tinuso.
veladi suden dum la tajdo fluas laŭe.
laŭ [tio] kion mi aŭdis.
elĉe piĝi
lanĉis sin al patre
kiam ĝi estos finkonstruita = tiam de konstruita = am konstruita
nis helpi/helpon (ricevis helpon)
nis sciingon (estis sciigita) vs nis sciigon (ricevis sciigon)
rezisti = malcedi
cedi = ĉesrezisti/malrezisti
malkiel = alikiel
lis donon = ricevis donon
nis donon = doniĝis aŭ estis donita