Meddelelser: 44
Sprog: Esperanto
amigueo (Vise profilen) 4. sep. 2026 12.47.41
NePorKomencantoj
○
Nubo igx akvo = nubo kiu igas akvo
○
Cxu utilas "dej"?
Ekz:
Sperto dej senti fridan likvajxon guteti tra la gorgxo
Vorto dej "mi"
La kanajlo dej mia najbaro
○
" mirigita de banala sperto
" mira ig banala sperto
○
Parafrazo:
" Esprerante sekvan dolorpinton ne tro alta por ke sxi algrimpu gxin
" Esprerante sekvan dolorpinton ne tro alta grimpin
○
Mi proponas al vi du, ke cxiu tage skribu kelkajn frazojn cxi temfadene por briligi kaj paradigi viajn novajn kapablojn en Esperanto. Hasta la victoria siempre. Gxisvenke plu!
@zhyzn,
Kiel vi fartas? Cxu vi suficxe dormis?
@novlernant,
Kie vi vivas? Cxu en Afriko?
○
Hasta la victoria siempre. Gxisvenke plu!
○
DIS
PIV
📖★dis/. I - Pref. esprimanta malkuniĝon, dividon, foriĝon en diversaj direktoj: dispecigi poton (fari, ke poto rompiĝu en diversajn erojn); dismeti meblojn en ĉambro; dissemi grajnojn; disĵeti flugfoliojn; dispeli birdojn; diskarnigi kadavron; dismembriĝo de ideoj en memstarajn vortojn Z; disde (apartigite for de). Rim. Tiu pref. havas iafoje sencon tre proksiman al tiu de sen aŭ mal: disvolvi (Sin. malvolvi), disfaldi (Sin. malfaldi); disligi Z; disrevigi (Sin. senrevigi); transdoni leteron dissigelitan Z; la presisto povas diskomposti Z; anst. «disharmonia» estas preferinda «misharmonia», same «missonado» anst. «dissonado». II - Samsignifa memstare uzata morfemo: disa 1 Maldensa, dismetita, dissemita: la disaj dometoj de la vilaĝo; la trupoj atakis en disa ordo; la lampegoj lumis dise en la nokto. ☞ sporada. 2 ∆ a) (pp aro en rilato kun alia aro) Enhavanta neniun elementon de alia aro: disaj aroj (disaj unu rilate al la alia). b) (pp familio de aroj) Tia, ke du ajnaj aroj en familio estas disaj. diseco. Malkuneco, aparteco, malproksimeco, diferenco, malamikeco: la intergenta diseco Z; ∆ fokusdiseco. ★disigi. Apartigi, dividi, malkunigi: li disigis la batalantojn; la suno disigis la nubojn; disigi interligon Z; fremdaj elementoj disigis la socion B; oni devas disigi tiujn du proponojn; vi disigis miajn ligilojn X; disigi substancon en ĝiajn komponantojn; disigi la krurojn G; nedisigeblaj amikoj; nur viaj krimoj estas disigilo inter vi k via Dio X. ☞ dismeti, disĵeti, dissemi. ★disiĝi. Iĝi disa: tute disiĝi de la butikisto (pensis la koboldo) mi ne povas, pro la kaĉo! Z; la gentoj kanaanaj disiĝis X; ni disiĝis en diversajn flankojn Z; post alkutimiĝo doloras disiĝo Z; ⚕ epifiza disiĝo (disiĝo inter epifiza kartilago k diafizo pro traŭmato, ĉe infanoj); retina disiĝo (kliviĝo de la retino laŭ la pigmenta tavolo). dise-mise. En plena malordo: liaj verkoj kuŝis dise-mise en la ĉambro.
Cxu DIS estas plursignifa? Cxu gxi povas ambigui ?
○
Kazoj diskutindaj:
1
Disstrui - kunstrui
Distrui - konstrui - diskonstrui
2
Funkcii - disfunkcii
3
Diskuti - ¿? doksi
4
Disimuli - simuli
5
Sr matematikisto,
Disaj aroj (tutdu, tutdiferencaj, tutaliaj, tutmalsamaj, dissamaj, malkoincidaj aroj)
Disdu grupoj, diskelkaj grupoj, diseraj grupoj.
Diseraj/malegalaj grupoj - disaraj/neegalaj grupoj
Diseroj - disaroj
6
Disfaldi (malfaldi)
Disvolvi (malvolvi)
Disordo (malordo)
7
Disharmonio
Disrupcio
Disordo
Dis=Hxaos-
8
Diskontinua, distinua
Bastardaj/serendipiaj ideoj:
1
Egalaj (tute/cxiere, parte/iere, neniere egalaj)
Disaro
○
Mi strange neniam trovis jenan distingon:
Ne-venkebla vs Nevenk-ebla.
"Nevenkebla" estas ambigua, samkiel cxiu vorto kun prefikso kaj sufikso.
Kaze de vorto konstanta el prefikso + sufikso, kiel "neebli", ankaux ambiguas sed pli komplekse.
○
La tri jenaj ekzemploj kunigas DA kaj PLEN, sed alia interpreto eblus: IOM DA = DA. Restas disvolvi la ideon.
daigi la tason teon (aŭ je teo) =
plenigi la tason je teo
daingi teon al taso de kafo =
plenigi je teo tason de kafo
la taso dakafas, kvankam de/eŭnil teo =
la taso estas plena je kafo, kvankam estas de teo
○
No! Pardonu min. Mi mem trovis solvon! Klaku la daton de lasta mesaĝo, kaj magie jeniĝos la lasta mesaĝo.
○
1
"akcidente eŭna tiomon aŭ preskaŭ tiomon"
2
Ĉiu trovas inspiron laŭ sia maniero (ĉiu inspiriĝas sitiel).
3
Averaĝa ekzemplo, por mi, estas ne nur utila por klarigi temon, sed por produkti na kaj atentigi pri venonta temo (produkti kaj atentingi venontan temon).
4
antaŭega epoko, ĉar nuntempe la lernejanoj absolute malmajstras permanan notaĵprenarton
5
la nuntempaj lernejanoj malestimas manskribarton obsoleta.
(Malestimo obsoletigis).
6
la averaĝa lernejano pli gravans fa propraj kreaĵoj ol fa manifakturitaj lecionoj.
7
tiu enĉenigo ekzemplas normalan serendipion de ĉia serĉo: oni trovas tiun kiun oni ne serĉis (trovans neserĉato).
8
Ŝtrumpeto antaŭege forgesita, saltas sur onian vizaĝon, el sub ŝvitige peza meblo.
○
Harfendaĵoj kaj klarigo:
Kiam mi elpensas ekzemplon, ofte aliaj interesaj defiaj gramatikaĵoj aperas, ĉi-kaze "akcidente eŭna tiomon aŭ preskaŭ tiomon", la taso de gramatikaj strangaĵoj tropleniĝas (troiĝas pleni). Resume, ofte, hazarda ekzemplo pri temo A fundamentas venontan mesaĝon pri temo B en subsekcion AdE" kaj, ofte, hazarda lego den teksto en Esperanto kaŭzas serion de ribeloj kontraŭ la hazarde trovitaj esprimmanieroj. Ĉiu trovas inspiron laŭ sia maniero (ĉiu inspiriĝas sitiel). Averaĝa ekzemplo, por mi, estas ne nur utila por klarigi temon, sed por produkti na kaj atentigi pri venonta temo* (produkti kaj atentingi venontan temon). Tiurilate, amigueo faras iaĝenran literaturon, ĉar estas dinamika tensio inter formo kaj celo. Kaj samo okazas en diverstemaj tekstoj fa amigueo. Kaj ne nur en Esperanto. Mi agnoskas lernon Esperanton influi tiun mian tendencon en aliajn lingvojn. Sed la origina tendenco aperis pri sistemoj de mallongigoj por sencigi la mezlernejajn enuigajn notaĵojn dum la klasoj (antaŭega epoko, ĉar nuntempe la lernejanoj absolute malmajstras permanan notaĵprenarton; pli didaktikscience, la antaŭegaj lernejanoj ne bone notaĵprenis, sed ili multe manskribis ĉiuklase, dum la nuntempaj lernejanoj malestimas manskribarton obsoleta). La notacia sistemo iĝis pli grava al mi ol la enhavo de la notaĵoj. Trovi alternativajn simbolojn por matematikaj operacioj estis pli interese ol la matematikaj operacioj, aŭ trovi alternativajn operaciojn kiuj bezonus plian notacion. Kaj tio ne estas trajto unika de amigueo, la averaĝa lernejano pli gravans fa propraj kreaĵoj ol fa manifakturitaj lecionoj.
*tiu enĉenigo ekzemplas normalan serendipion de ĉia serĉo: oni trovas tiun kiun oni ne serĉis (trovans neserĉato). Ŝtrumpeto antaŭege forgesita, saltas sur onian vizaĝon, el sub ŝvitige peza meblo.
○
Ekzemplo de Altebrilas, retuŝita:
La kelnero fuŝis plenigi la tason eŭnil teo je teo, tial mi trinkis duontason da teo el la telereto akcidente eŭna tiomon aŭ preskaŭ tiomon, ĉar mia pantalono ricevis tri makulojn de teo.
la kelnero fuŝis dakafigi la tason eŭnil (por eŭn) teo = la kelnero fuŝis plenigi la tason de teo je kafo
daigi la tason teon (aŭ je teo) = plenigi la tason je teo
daingi teon al taso de kafo = plenigi je teo tason de kafo
la taso dakafas, kvankam de teo = la taso estas plena je kafo, kvankam estas de teo
la ebloj de DA kiel prefikso, ĉu esplorins?
○
Altebrilas:
Bukedo da floroj signifas nenion, ĉar oni ne scias kiom da floroj estas en bukedo.
La esprimo povas tamen esti uzata ironie pri floroj disfuŝe aranĝitaj de mallerta koramiko: "li donacis al mi bukedon da rozoj".
amigueo:-
1
Certe, ironio eblas per DA aux DE, en via sxerca ekzemplo.
2
Bukedo da rozoj estas tiom ekzakta kvante kiom taso da teo. Kioma estas la grando de la taso?
1
Ironio eblas, se la teo servans en telero: "Bongusta taso da teo!" aux "Bongusta taso de teo!" (Ironie ecx se teo servita en taso).
3
Havi klaran distingon inter DA kaj DE ebligas koncizan - humuron aux kritikon.
4
" Taso de teo.
" Bukedo de rozoj.
" Miliono de dolaroj.
Ne pri sama DE. Kiuj kiaj DE?
○
Pilgrimajdo den mil kilometroj da paŝoj po dek paŝoj por sep metroj aŭ po sep metroj por dek paŝoj.
Pilgrimajdo den paŝoj om mil kilometroj...
Utilo de DA en matematiko.
○
Mi detektis signifon/funkcion malsaman sed rilatan al tiu de DA.
Kio estas diferenco inter duo de pajacoj kaj duo da pajacoj?
DA. La duo konsiderans kiel kvanto pli ol kiel strukturo.
DE. La duo konsiderans kiel strukturo kiu konstas el pajacoj. Tamen, la signifo de DE estas tiom varia ke tiu DE ĉe duo de pajacoj meritas propran prepozicion.
Certe, ke multfoje la signifo de DA ne estas nur kvanta; samtempe estas strukturo: Ŝi trinkis tason da teo. La signifo implicas pli ol 50% ke la fina ujo de la teo estis taso. DA ne estas pure kvanta sed iagrade ankaŭ struktura.
Ŝi trinkis tason da teo, el telero. Tiu estas embarasa frazo. Kial ne "teleron da teo"?
Hi donacis bukedon da rozoj, disal tri femoj. Hi ne donacis bukedon, hi nur donacis florojn sen tiu strukturo bukedo, sed la mencion den tiu strukturo bukedo gravis por kompreni la originon de la floroj, kaj/aŭ la kvanto proksimuma.
Hi donacis rozojn al tri femoj, rozojn tutel/kunel/konel bukedo (la bukedo konstis el tiuj rozoj donacitaj).
KUNEL/KONEL estas tre utila vorto. Ĝi estas familiano de KONSTI EL.
la floroj el kiuj konstas la bukedo = la floroj kunel la bukedo.
○
""La kvantesprimo montras, kiom estas de (da!) la substanceca afero.
unu kilogramo da pano
Alivorte la unua substantivo agas kiel kvantoesprimo al la dua.
Se la kvantoesprimo estas nombro, oni uzas nenion:
Tie loĝas du esperantistoj.
En la mondo loĝas pli ol (unu) miliono da esperantistoj...""
0
En la mondo loĝas pli ol (unu) milion' esperantistoj...
Prenu sis barel' vinon.
1
du glasoj da vino <> kruĉo da vino
2
du bareloj da olivoj <> du milionoj da olivoj
3
Mi neniam prenas kun mi grandon da pakaĵo (multon da pakaĵo)
Mi ŝatas eleganton da juveloj
Mi elektis malpezon da tomatoj
Altebrilas donas ekzemplojn:-
La fajro bruligis dek futbolejojn da arbaro.
La direktoro enspezas dek laboristojn da salajro.
○
Misteroj de DA.
Tipon da panoj manĝis hi.
(Hi manĝis ĉiujn panojn ekz grizajn).
Tiajn da panojn manĝis hi.
Kiujn manĝis hi? Tiajn da.
○
la kato kiun vi vidis --> la kato ,vi vidis
la kato kiu vidis vin --> la kato ,vin vidis
○
La parko troviens kadavron.
La parko kieis kadavron trovin.
La parko eŭnis kadavron trovin.
La parko eŭn la kadavro = La parko la kadavro en(is).
Mi vi -kaj heredis ŝa trajtojn. = ank vi (ankaŭ) mi heredis...
○
Min ankaux vi heredis...
Vin alia homo...
○
Kvaro de violinistoj kaj Kvaro da violinistoj
ne samas.
Glaso de vino kaj Glaso da vino
ne samas.
Glaso da vino kaj Kvaro da violinistoj
analogas (glaso kaj kvaro havas saman funkcion).
Glaso de vino kaj Kvaro de violinistoj
analogas (glaso kaj kvaro havas saman funkcion).
Pli facilas observi glason de vino malplenan ol kvaron de violinistoj sen violisnistoj.
La kvaro de violisnisto ekzistas kiel koncepto kaj profesio, sed, ĉi-kaze, ĝi ne enhavas violinistojn.
Eĉ okazas ke kvaro de violinistoj ekzistas kvankam provizore ĝi enhavas nur du violinistojn.
○
Retejo por lerni praktike vortaron pli bazan laŭ la preferoj de movado La Bona Lingvo.
https://labonalingvo.org/
amigueo:-
multaj sinonimoj surprizas, ekz enklavi = tajpi.
tiuj vortoj freŝigas la lingvon.
○
《Oni ne povas rompi glason da vino》
Sxajne, "glaso de vino sen vino" kaj "glaso da vino sen glaso" malsamas.
Estas du pliaj familianoj:
"glaso de vino kun vino" kaj "glaso da vino kun glaso" .
Mi pensas ke tiu kvaro helpas kompreni:
Bukedo de/da rozoj.
Miliono de/da amikoj.
Cxu?
Glaso senda/kunda vino vs
Glaso kunde/sende vino.
Glaso por/euxn vino.
○
《Kuracisto al paciento: Vi nepre devas ĉesi fumi, drinki alkoholon kaj tro multe manĝi. Bona konsilo reagis la paciento kaj mi tiel certe fariĝos 100 jarojn aĝa. Ne certe respondis la kuracisto, sed la vivo tiam ŝajnas al vi tiom longa.》
amigueo parafrazus lastan partonk:-
-Tiel certe mik centjaragxa.
-Ne, sed tiel vivok sxajnlonga tielm.
○
1. la nombro de la X (nombro de specifa grupo)
La prepozicio de uzatas, kiam ni parolas pri specifa, difinita grupo aŭ aparteno. La akcento estas sur la grupo mem, ne nur sur abstrakta kalkulo.
• la nombro de la loĝantoj (la nombro de la loĝantoj [de specifa urbo])
• la nombro de la partoprenantoj (la nombro de la partoprenantoj [de specifa evento])
2. nombro da Y (kvanto de io)
La prepozicio da uzatas post vortoj, kiuj indikas mezuron, kvanton aŭ volumenon (nombro, multo, kilo, glaso), por montri, kio precize estas mezurata. La akcento estas sur nedifinita amaso aŭ kalkulo.
• ia nombro da homoj (ia kvanto da homoj)
• grandaj nombroj da steloj
Se temas pri specifa, difinita grupo ("nombro de kiu precize?") → de.
Se oni povas demandi "kiom?" (mezuro) → da.
Ĉu vi legis la klarigojn en la vortaro de Kondratiev?
" Por determini la (tutan) nombron da viaj rompitaj dentoj, bv malfermi la busxon.
Tri da piroj vs Tri de piroj
Mi mangxis unun de.
Mi mangxis unun da.
Torto. Kiu prenis iom(on) da?
vs Kiu prenis iom(on) de?
Milionoj de - suferis la militon.
Milionoj da - suferis la militon.
-->
Deaj milionoj suferis la militon.
Daaj milionoj suferis la militon.
○
Prenun la respondoj, nur selektita grupo, kiel bazo aŭ inspiro por diskutoj.
https://www.akademio-de-esperanto.org/akademio/ind...
Kie komenci?
https://www.akademio-de-esperanto.org/akademio/ind...
kiam vi alvenis, mi estis manĝinta. --> kiam vi alvenis, mi manĝis'.
dum vi alvenis, mi manĝis. --> dum vi alvenis, mi manĝas'/manĝis.
○
@Altebrilas, @Leopold,
"Vi ne estas devigata respondi." estas ekzemplo de interesa retorika resurso.
Ĉu ni nomu tion kontraŭdirekta ĝentileco, implicita defio aŭ retoriko de ŝajna libereco? La tri esprimoj kaptas malsamajn aspektojn de la sama fenomeno.
Alia interpreto:
Mi proponus nomi tiun rimedon retoriko de reciproka silenta interkonsento. La interkonsento ne estas eksplicite formulita, sed ĝi fariĝas komprenebla per la situacio.
La kerna ideo estas: mi ne postulas de vi pli grandan malkaŝemon ol tiun, kiun mi mem pretas oferi.
Ne ĉiuj demandoj havas respondon aŭ facilan respondon, kaj tio devus agnoskin, sen interrompi la dialogon. Tio aŭ inventi mensogon glatigan.
Kiam demando estas malkomforta, embarasa aŭ malfacile respondebla, ekzistas almenaŭ tri ebloj:
Respondi sincere, se oni kapablas kaj volas.
Silenti aŭ rezervi sian respondon, sen devi pravigi sin.
Inventi glatigan mensogon, por eviti la malkomforton kaj konservi la ŝajnan fluecon de la konversacio.
○
Tiu nombro estas tia ki nomans entjero.
○
Validus ankaŭ:
Tiu nombro estas tia, kion oni nomas "entjero".
Ni kunvenis tie, kion vi malpurigis hieraŭ.
Kaj ankaŭ:
Ili malaperis tial, kiu(j)n/kion ni tiom timis.
Ĉio okazis tiam, kiu(j)n neniu antaŭvidis.
Mi amas vin tiom, kiu(j)n Einstein ne kapablis enekvaciigi.
Aĉetu ĉiam, kiu(j)n mi notis (mi notis kelkajn datojn por aĉeti).
Vestaĵoj ĉiaj, kiu(j)n vi kapricos.
Neniel, kiu(j) malpermesins (malpermesitneniel, nenimalpermesitel)
Kiel, ki fascinas? Fascinkiel? Kifascinel?
Laŭ mi, la regulo estas logika kaj konsilinda.
Almenaŭ meritas eksperimentin, kaj ĝis nun ĝi ne trublas.
○
Tiu nombro estas tia, kiun oni nomas "entjero".
Tiu nombro estas tia, ke oni nomas gxin "entjero".
Altebrilas:-
La unua strangas. Ĉu "tia" anstataŭigas "de tiu speco" ?
Se tio validus,
"Tie" anstataŭaigante "en tiu loko",
ankaŭ validus:
Ni kunvenis tie, kiun vi malpurigis hieraŭ
amigueo:-
Validus ankaŭ:
Tiu nombro estas tia, kion oni nomas "entjero".
Ni kunvenis tie, kion vi malpurigis hieraŭ
○
Tiu nombro estas tia, kiun oni nomas "entjero".
Tiu nombro estas tia, ke oni nomas gxin "entjero".
○
"Akcepto da kondicxojn"
"Pakto da klauxzojn"
Puzlo pri "da"
○
"Por resumi la nairanan militon" povas legin en mesaĝo mia en la forumsekcio Vidpunktoj.
Mi pensas ke Marteno Mihiĥ, kiam lanĉis naismon, ne pensis ke vorteto na (ĥo na) estis apenaŭ utila por anstataŭi akuzativan markilon -n.
Balasta nenecesa novigaĵo povas doni utilajn fruktojn. Do, nur jarojn poste, povas decidin ĉu tiu nenecesaĵo rezultis vere nenecesa.
Mia tezo estas ke NA
1/ malmulte helpas nian lingvon kiam uzans jene:
"Na Facebook mi ne sekvas".
2/ iom pli helpas kiam uzans jene:
"Aprobo na Facebook atendans de la Rusia publiko".
3/ eĉ pli helpas kiam uzans jene:
"Por resumi la nairanan militon"
Tio kio povus ĵetin kiel rubaĵo nur pri punkto 1, nun devas konsiderin serioze pri punktoj 2 kaj 3.
○
https://lernu.net/forumo/temo/107
trojo:-
""Lernu's Eo-English Dictionary defines devi as "ought to, have to, must, should", and in the Eo-Eo Dictionary it is defined thus: "ne povi ne fari, pro neceseco aŭ forta volo, aŭ pro ordono", which I read as "to be unable to avoid doing [an action], due to necessity or strong desire, or due to a command". This is close enough to the American Heritage College Dictionary's definition of should1 as "Used to express obligation or duty: You should call her". You should call her = Vi devas telefoni ŝin. On the other hand, should3, which is "Used to express conditionality or contingency: If you should fall, then so would I", would be translated more accurately with the -us suffix. Se vi falus, mi falus (note that both clauses get -us). This post is getting pretty long already, so we'll leave discussion of should2 and should4 for another day.
The rules for using should, would, could, can, etc, in English are quite complicated and arbitrary (check the definitions and usage notes under each of those words in a good dictionary) and as a result, these rules are frequently disregarded even by native English speakers in informal speech and writing. There is, obviously, something to be said for a simpler system.""
amigueo:-
you should come = vi devetas/devus veni = vi ŝudas veni
○
Duobla funkcio de ĥ: dispeciga kaj pronoma.
Poezia resurso. Ankaŭ por eksterEsperantaj vortoj.
" Facebook belas; mi ŝatas ĥon kaj ĥajn imitojn. Ĥe mi ĝuas.
ĥo = pronomo de vorto ekstera Esperanton (povus uzin gxi, hi, sxi, ri, laux konteksto)
Ĥoj, ĥoja.
" mi ĥas ŝat' ĥojn hund'
" ĥiĝas nom' ĥo Ana
" ĝi vidĥas iĝ' (vidigxas)
" ĥel ki'?
" antaŭĥi dank' (antaŭdanki)
" malalta? jes, malĥa. (oni ne bezonas ripeti la tutan vorton).
" Maria-on oni vidis = Ĥon Maria oni vidis.
○
gabi_eo malkobris bizaraĵon de Esperanto.
En negativa frazo, ĉiu kaj cxiuj ne donas saman signifon.
Ekz:
Mi ne lasis ĉiun. → mi lasis neniun.
Mi ne lasis ĉiujn. → mi prenis almenaŭ unun.
Aŭ eble la afero estas jen:
Mi ne {lasis ĉiun}. → mi lasis neniun.
Mi {ne lasis} ĉiujn. → mi prenis almenaŭ unun.
○
Miĥ da lakto (mi gardas da lakton esti)
Mig da lakto (mi igas da lakton esti)
○
" Mi metas manon enir posxo
" Vi metas ganton surir tablo
" Hi igas manon eni posxon / Hi eningas posxon al mano
" Ni igas gantojn suri tablon / Ni suringas tablon al gantoj
" Ili suringas tablon al boteloj
○
Ekzistas ŝerco en Rusio: "Se vi pensas vin malmerite punin, saŭ reiru kaj meritu."
○
Mia unua ideo estis krei varianton de pinjino: pinvino.
Ĝi celas esti pli regula kaj simpla ol pinjino.
Pinvino ne estas Esperanto, sed varianto de pinjino, per samaj literoj plus v. Kelkaj literoj povas ŝangi rolon.
La celo de pinvino estas kapabligi onin skribi la ĉinan fonetike kun eksplicite la kvin tonoj sed sen grafikaj akcentoj, kaj prononceble.
Aldone, ĝi permesas distingi samsonajn sinogramojn.
Ĝi celas esti ponto por ke multaj aliaj lingvoj (sentonaj) adoptu vortojn de la ĉina.
Mi kredas ke la kreinto de pinjino ne pensis pri tiu internaciiga celo (nu, pinjino estas ponto por ke ĉinoj lernu pli facile multaj aliaj lingvoj)
Mi pensas ke ri nur volis falicigi la edukadon de ĉiuj ĉinoj.
○
tiu aparta uzo de -icido malfermas pordon por pli ĝenerala uzo.
herbicido vs herbicidio.
suicido vs suicidio.
insekticido vs insekticidio.
homicido vs homicidio.
PIV -icid/. Suf., indikanta substancon, kiu mortigas vivulojn: fung⁓o, herb⁓o, insekt⁓o, mikrob⁓o, parazit⁓o, k.a.
Ĉu vi parolas pri iuj specifaj substancoj por mortigi aparte homojn, virojn, virinojn, infanojn, dombestojn, sub/super/egal/ulojn?
Altebrilas:-
Hommortigo, virmortigo, ktp.
Cxu homicido, femicido, viricido, atricido, libericido ktp aldonas legxan nuancon?
○
malsesti = to be or not to be
Kvantiko = malsestiko
Malsestiko estas logike aplikebla termino por diversprobablaj eventoj.
○
nordo sudo ejsto ŭesto
mals-
malsnordo = malssudo = direkto norto-sudo aŭ sudo-nordo = latitudo
malsejsto = malsŭesto = direkto ŭesto-ejsto aŭ ejsto-ŭesto = longitudo
malsgrando (grando aŭ malgrando)
malshelpo (helpo aŭ malhelpo)
Mals- konstruas dimension dupolusan.
○
rigardu kaj rimarku belon de jena derivfamilio:
virkato (adolta masklo kato) - femkato (adolta femelo kato)
viriĉo (homo adolta masklo) - femino (homo adolta femelo)
-iĉ kaj -in havas specialan idioman rolon.
viro (adolta masklo) - femo (adolta femelo)
eble homoj, eble nehomoj.
○
Leopold diris:
Ekzistas ŝerco en Rusio: "Se vi pensas, ke vi estis malmerite punita, tiam reiru kaj meritu."
Tiu koncepto meritas novvorton.
○
homicido?
viricido?
feminicido?
infanicido?
dombesticido?
subulicido?
surulicido?
egalicido?
kiuj estas la bonaj vortoj por tiuj konceptoj?
○
francismoj:
Kiel vi nomiĝas? Tokup' (Tio ne koncernas vin).
Kiom vi perdis? Ŝepa' (Mi ne scias).
○
Se logika regulo esta produktema kaj simpla, gxi koncernas ajnan Esperantiston.
B
. La du signifoj estas iom malsamaj:
Mi lasis neniun. → 0 el la individuoj estis lasitaj.
Mi ne lasis la tutan grupon. → ne 100 % de la grupo estis lasita; do almenaŭ unu estis prenita.
Tial via distingo per ji / jo estas tre utila:
ĉiujn ji → ĉiuj individuoj
ĉiujn jo → la tuta grupo
Kaj sub negacio:
Mi ne lasis ĉiujn ji. → mi lasis neniun.
Mi ne lasis ĉiujn jo. → mi prenis almenaŭ unu.
Tio estas pli preciza ol la ordinara „Mi ne lasis ĉiujn“, kiu povas dependi de kunteksto.
○
tiu ajn →tiu, sed povus esti alia de la grupo.
tiu ojn → tiu, kaj ne alia.
○
La konkreta propono:
"neniu" estas ambigua:
pli precize:
1/ ne iu aŭ neiu.
2/ nenju aŭ ne nju (nju = kolektiva ĉiuj)
Mi ne permesas al iu eniri (neniu permesans eniri)
Mi ne permesas al nju eniri (ne ĉiuj permesans eniri)
○
Sxi havas neniom da mono. =
Sxi ne havas cxiom da mono.
Cxu?
Tio estas analoga al frazo de Altebrilas:
Mi ne permesas al ĉiu eniri.
ne ĉiu = mal iu.
Se "ĉiu" estas individua, la frazo signifas ke neniu eniras.
Se "ĉiu" estas kolektiva, la frazo signifas ke probable iuj eniras sed ne ĉiuj.
Se -j distingas inter ambaŭ kazoj:
Mi ne permesas al ĉiu eniri (neniu permesans eniri). "Ĉiu" individua samas al "nju".
Mi ne permesas al ĉiuj eniri (eble iuj permesans eniri, sed ne ĉiuj). "ne ĉiuj" kolektiva samas al "mal iu/j"
○
quote=Altebrilas]Ĉu vere estis bone vivigi frankenstejnan monstron?[/quote]En uxoka epoko frankenstejna monstro estis plene integrita civitano kun forta personeco. Post uxoka epoko, se vi travivas gxin, la monstroj reaperas. Sed bv indiki Kiun monstron pritemas.
○
Leciono 10: "La kato malsuperas kaj malsuras" mankas.
La kampo estas malsuper la nubo.
La kapo estas malsur la ĉapelo.
Ambaŭkaze "sub" taŭgus. "Sub" estas pli larĝa prepozicio.
○
《gabi_eo:-
Mi provas kompreni la precizan signifon de la jena frazo:
"Li ne permesas al iu ajn eniri."
Ĉu tio signifas, ke
1/neniu rajtas eniri?
2/Aŭ ĉu ĝi povas signifi, ke li estas elektema kaj ne permesas eniri al ordinarulo?
Altebrilas:-
Pripensinda demando. [Ambiguo rondirenda.]
Pro tia ne tuj komprenebla signifo, mi evitus tiun frazon kaj prefere uzus:
1/li permesas al neniu ajn eniri
en la unua kazo, kaj :
2/li ne permesas al ĉiu ajn eniri
en la dua.
Por komprenado, mi uzus kuntekston: ĉu temas ekz. pri fortikaĵo aŭ privata dancejo?》
Mi proponis "uo" por ebligi "ne io = nenio".
Mi pensas ke gabi_eo trovis strangajxon de Esperanto.
La propono:
Mi ne permesas al uu (konkreta, certa) eniri.
Mi ne permesas al iu (ajn) eniri. (Ne iu = neniu)
Mi ne permesas al ajnuloj eniri. (Selekto).
○
《Estas bone vivigi la forumon》perpleksigas prigramatike min.
Opcioj:
1. Estas bone - vivigi la forumon
2. Estas - bone vivigi la forumon (ekzistas vivigi bone la forumon)
Kiel distingi? Per:
1. Streketo aux komo. "Estas bone - vivigi la forumon"
2. -z. "Estas bonez vivigi la forumon"
(inversiga -z: parko enz = en parko)
Tamen,
"Estas bone - vivigi la forumon" <>
"Bone estas vivigi la forumon"
3. "Estas bone ta/ke vivigi la forumon."
(ta = separa vorto)
4. Ordo alia. "Vivigi la forumon estas bone."
○
Unu sama frazo povas esti analizata duvoje depende de la fono:
La izolita frazo (Laŭvorta analizo de PMEG): Se la frazo "Estas arboj" staras tute sola (ekzemple, kiel priskribo de sceno en romano: "En la valo estas arboj"), la verbo esti havas la sencon "ekzisti", kaj arboj estas rigardata kiel la subjekto, kiu ekzistas.
La kunteksta frazo (Via analizo): Se la frazo estas respondo al demando pri la identeco de iu jam menciita afero, la verbo esti havas la sencon "identigi", la vera subjekto estas kaŝita en la kunteksto, kaj arboj funkcias kiel la perverba priskribo. (Cxu mi konfuzmiksas sintaksajn rolojn kaj fokuson?)
○
Via - kato = Via estas kato = Vi havas katon.
Variajxoj: de vi, es vi, a vi, cxe vi. Laux turka modelo.
Al vi estas kato. Laux latina modelo
○
Cxu P estas? Estas L.
Cxu estas P? Jes/Ne/Nesci
P nesci estas.
○
Kiel esprimi per turkstila "de vi aux cxe vi estas kato" la largxan koncepton angle "share"?
○
Se oni preteratentas la tonojn, la averaĝa nombro de samsonaj vortoj estas enorma. Tio reduktas signife la onian emon meti tiujn vortojn kiel ĉinismojn en Esperanton. Trovi transskribojn al 7 tonoj ne signifas perfekte transskribi la tutan lingvan varion de ĉinaj lingvoj.
Mi pensas ke tiu normiga peno por ĉinaj lingvoj en esperanton povus eĉ esti utila por la ĉinaj lingvoj mem. Nun ekas epoko kiam la ĉina kulturo do vortaro ĉiam pli eksportejlas (eksportiĝemas).
Mi same dirus (ĉu estas transskribnormo?) pri rusa lingvo en esperanton, sed mi pensas ke la fonetika distanco ne estas tiom granda kiom pri la ĉinaj.
La maniero transskribi la anglismojn en esperanton ne estas perfekta, nur trovado similan sonon el Esperantaj sonoj.
Ekzemple en la franca, pro tio ke Usono venkis ekonomie la duan mondmiliton kaj poste adoptis Eŭropon kiel infanon, oni komencas imitante la sonon anglan eĉ kiam la franca ne posedas tiujn sonojn, ĉar scipovi la anglan estas signo de alta edukado, kaj la angla estas la unua eksterlanda lingvo en lernejoj kaj universitatoj. Poste, la anglismoj je diversaj rapidumoj adaptiĝas al veraj francaj sonoj kaj vera franca ortografio.
Io simila okazos pri la ĉina en la francan. Unue la homoj prononcas rekte en ĉina (kiam tio sonos ŝika kaj inteligenta), kaj poste la vorto surteriĝos iom post iom en la prononcmanieron kaj ortografion de la franca.
Resume, mi proponas ludon krei kaj praktiki okcidentan adaptiĝon de la ĉina (ni komencu per mandarina sed Kial ne, io pli ambicia kaj komuna al multaj aŭ tutaj ĉinaj variaĵoj?). Sistemon kie ne ekzistas tonojn kaj la vokaloj estas kiel en Esperanto. Tio praktike signifas ke oni povus tute paroli en la ĉina per tiu kreaĵo, kiel infana aŭ ĝika ludo.
Oni ne introdukas novajn sonojn en Esperanton, sed normigas manieron transskribi ĉiujn ĉinajn sonojn, eble kaprice, sed utile por ĝikparoli la ĉinan en Esperanta fonetiko. Kaj same me diras pri la rusa kaj Esperanto. Kiel ĝikparoli la rusan per Esperanta fonetiko?
Vidu ke la defio ne estas tiom granda.
○
Nubo igx akvo = nubo kiu igas akvo
○
Cxu utilas "dej"?
Ekz:
Sperto dej senti fridan likvajxon guteti tra la gorgxo
Vorto dej "mi"
La kanajlo dej mia najbaro
○
" mirigita de banala sperto
" mira ig banala sperto
○
Parafrazo:
" Esprerante sekvan dolorpinton ne tro alta por ke sxi algrimpu gxin
" Esprerante sekvan dolorpinton ne tro alta grimpin
○
Mi proponas al vi du, ke cxiu tage skribu kelkajn frazojn cxi temfadene por briligi kaj paradigi viajn novajn kapablojn en Esperanto. Hasta la victoria siempre. Gxisvenke plu!
@zhyzn,
Kiel vi fartas? Cxu vi suficxe dormis?
@novlernant,
Kie vi vivas? Cxu en Afriko?
○
Hasta la victoria siempre. Gxisvenke plu!
○
DIS
PIV
📖★dis/. I - Pref. esprimanta malkuniĝon, dividon, foriĝon en diversaj direktoj: dispecigi poton (fari, ke poto rompiĝu en diversajn erojn); dismeti meblojn en ĉambro; dissemi grajnojn; disĵeti flugfoliojn; dispeli birdojn; diskarnigi kadavron; dismembriĝo de ideoj en memstarajn vortojn Z; disde (apartigite for de). Rim. Tiu pref. havas iafoje sencon tre proksiman al tiu de sen aŭ mal: disvolvi (Sin. malvolvi), disfaldi (Sin. malfaldi); disligi Z; disrevigi (Sin. senrevigi); transdoni leteron dissigelitan Z; la presisto povas diskomposti Z; anst. «disharmonia» estas preferinda «misharmonia», same «missonado» anst. «dissonado». II - Samsignifa memstare uzata morfemo: disa 1 Maldensa, dismetita, dissemita: la disaj dometoj de la vilaĝo; la trupoj atakis en disa ordo; la lampegoj lumis dise en la nokto. ☞ sporada. 2 ∆ a) (pp aro en rilato kun alia aro) Enhavanta neniun elementon de alia aro: disaj aroj (disaj unu rilate al la alia). b) (pp familio de aroj) Tia, ke du ajnaj aroj en familio estas disaj. diseco. Malkuneco, aparteco, malproksimeco, diferenco, malamikeco: la intergenta diseco Z; ∆ fokusdiseco. ★disigi. Apartigi, dividi, malkunigi: li disigis la batalantojn; la suno disigis la nubojn; disigi interligon Z; fremdaj elementoj disigis la socion B; oni devas disigi tiujn du proponojn; vi disigis miajn ligilojn X; disigi substancon en ĝiajn komponantojn; disigi la krurojn G; nedisigeblaj amikoj; nur viaj krimoj estas disigilo inter vi k via Dio X. ☞ dismeti, disĵeti, dissemi. ★disiĝi. Iĝi disa: tute disiĝi de la butikisto (pensis la koboldo) mi ne povas, pro la kaĉo! Z; la gentoj kanaanaj disiĝis X; ni disiĝis en diversajn flankojn Z; post alkutimiĝo doloras disiĝo Z; ⚕ epifiza disiĝo (disiĝo inter epifiza kartilago k diafizo pro traŭmato, ĉe infanoj); retina disiĝo (kliviĝo de la retino laŭ la pigmenta tavolo). dise-mise. En plena malordo: liaj verkoj kuŝis dise-mise en la ĉambro.
Cxu DIS estas plursignifa? Cxu gxi povas ambigui ?
○
Kazoj diskutindaj:
1
Disstrui - kunstrui
Distrui - konstrui - diskonstrui
2
Funkcii - disfunkcii
3
Diskuti - ¿? doksi
4
Disimuli - simuli
5
Sr matematikisto,
Disaj aroj (tutdu, tutdiferencaj, tutaliaj, tutmalsamaj, dissamaj, malkoincidaj aroj)
Disdu grupoj, diskelkaj grupoj, diseraj grupoj.
Diseraj/malegalaj grupoj - disaraj/neegalaj grupoj
Diseroj - disaroj
6
Disfaldi (malfaldi)
Disvolvi (malvolvi)
Disordo (malordo)
7
Disharmonio
Disrupcio
Disordo
Dis=Hxaos-
8
Diskontinua, distinua
Bastardaj/serendipiaj ideoj:
1
Egalaj (tute/cxiere, parte/iere, neniere egalaj)
Disaro
○
Mi strange neniam trovis jenan distingon:
Ne-venkebla vs Nevenk-ebla.
"Nevenkebla" estas ambigua, samkiel cxiu vorto kun prefikso kaj sufikso.
Kaze de vorto konstanta el prefikso + sufikso, kiel "neebli", ankaux ambiguas sed pli komplekse.
○
La tri jenaj ekzemploj kunigas DA kaj PLEN, sed alia interpreto eblus: IOM DA = DA. Restas disvolvi la ideon.
daigi la tason teon (aŭ je teo) =
plenigi la tason je teo
daingi teon al taso de kafo =
plenigi je teo tason de kafo
la taso dakafas, kvankam de/eŭnil teo =
la taso estas plena je kafo, kvankam estas de teo
○
No! Pardonu min. Mi mem trovis solvon! Klaku la daton de lasta mesaĝo, kaj magie jeniĝos la lasta mesaĝo.
○
1
"akcidente eŭna tiomon aŭ preskaŭ tiomon"
2
Ĉiu trovas inspiron laŭ sia maniero (ĉiu inspiriĝas sitiel).
3
Averaĝa ekzemplo, por mi, estas ne nur utila por klarigi temon, sed por produkti na kaj atentigi pri venonta temo (produkti kaj atentingi venontan temon).
4
antaŭega epoko, ĉar nuntempe la lernejanoj absolute malmajstras permanan notaĵprenarton
5
la nuntempaj lernejanoj malestimas manskribarton obsoleta.
(Malestimo obsoletigis).
6
la averaĝa lernejano pli gravans fa propraj kreaĵoj ol fa manifakturitaj lecionoj.
7
tiu enĉenigo ekzemplas normalan serendipion de ĉia serĉo: oni trovas tiun kiun oni ne serĉis (trovans neserĉato).
8
Ŝtrumpeto antaŭege forgesita, saltas sur onian vizaĝon, el sub ŝvitige peza meblo.
○
Harfendaĵoj kaj klarigo:
Kiam mi elpensas ekzemplon, ofte aliaj interesaj defiaj gramatikaĵoj aperas, ĉi-kaze "akcidente eŭna tiomon aŭ preskaŭ tiomon", la taso de gramatikaj strangaĵoj tropleniĝas (troiĝas pleni). Resume, ofte, hazarda ekzemplo pri temo A fundamentas venontan mesaĝon pri temo B en subsekcion AdE" kaj, ofte, hazarda lego den teksto en Esperanto kaŭzas serion de ribeloj kontraŭ la hazarde trovitaj esprimmanieroj. Ĉiu trovas inspiron laŭ sia maniero (ĉiu inspiriĝas sitiel). Averaĝa ekzemplo, por mi, estas ne nur utila por klarigi temon, sed por produkti na kaj atentigi pri venonta temo* (produkti kaj atentingi venontan temon). Tiurilate, amigueo faras iaĝenran literaturon, ĉar estas dinamika tensio inter formo kaj celo. Kaj samo okazas en diverstemaj tekstoj fa amigueo. Kaj ne nur en Esperanto. Mi agnoskas lernon Esperanton influi tiun mian tendencon en aliajn lingvojn. Sed la origina tendenco aperis pri sistemoj de mallongigoj por sencigi la mezlernejajn enuigajn notaĵojn dum la klasoj (antaŭega epoko, ĉar nuntempe la lernejanoj absolute malmajstras permanan notaĵprenarton; pli didaktikscience, la antaŭegaj lernejanoj ne bone notaĵprenis, sed ili multe manskribis ĉiuklase, dum la nuntempaj lernejanoj malestimas manskribarton obsoleta). La notacia sistemo iĝis pli grava al mi ol la enhavo de la notaĵoj. Trovi alternativajn simbolojn por matematikaj operacioj estis pli interese ol la matematikaj operacioj, aŭ trovi alternativajn operaciojn kiuj bezonus plian notacion. Kaj tio ne estas trajto unika de amigueo, la averaĝa lernejano pli gravans fa propraj kreaĵoj ol fa manifakturitaj lecionoj.
*tiu enĉenigo ekzemplas normalan serendipion de ĉia serĉo: oni trovas tiun kiun oni ne serĉis (trovans neserĉato). Ŝtrumpeto antaŭege forgesita, saltas sur onian vizaĝon, el sub ŝvitige peza meblo.
○
Ekzemplo de Altebrilas, retuŝita:
La kelnero fuŝis plenigi la tason eŭnil teo je teo, tial mi trinkis duontason da teo el la telereto akcidente eŭna tiomon aŭ preskaŭ tiomon, ĉar mia pantalono ricevis tri makulojn de teo.
la kelnero fuŝis dakafigi la tason eŭnil (por eŭn) teo = la kelnero fuŝis plenigi la tason de teo je kafo
daigi la tason teon (aŭ je teo) = plenigi la tason je teo
daingi teon al taso de kafo = plenigi je teo tason de kafo
la taso dakafas, kvankam de teo = la taso estas plena je kafo, kvankam estas de teo
la ebloj de DA kiel prefikso, ĉu esplorins?
○
Altebrilas:
Bukedo da floroj signifas nenion, ĉar oni ne scias kiom da floroj estas en bukedo.
La esprimo povas tamen esti uzata ironie pri floroj disfuŝe aranĝitaj de mallerta koramiko: "li donacis al mi bukedon da rozoj".
amigueo:-
1
Certe, ironio eblas per DA aux DE, en via sxerca ekzemplo.
2
Bukedo da rozoj estas tiom ekzakta kvante kiom taso da teo. Kioma estas la grando de la taso?
1
Ironio eblas, se la teo servans en telero: "Bongusta taso da teo!" aux "Bongusta taso de teo!" (Ironie ecx se teo servita en taso).
3
Havi klaran distingon inter DA kaj DE ebligas koncizan - humuron aux kritikon.
4
" Taso de teo.
" Bukedo de rozoj.
" Miliono de dolaroj.
Ne pri sama DE. Kiuj kiaj DE?
○
Pilgrimajdo den mil kilometroj da paŝoj po dek paŝoj por sep metroj aŭ po sep metroj por dek paŝoj.
Pilgrimajdo den paŝoj om mil kilometroj...
Utilo de DA en matematiko.
○
Mi detektis signifon/funkcion malsaman sed rilatan al tiu de DA.
Kio estas diferenco inter duo de pajacoj kaj duo da pajacoj?
DA. La duo konsiderans kiel kvanto pli ol kiel strukturo.
DE. La duo konsiderans kiel strukturo kiu konstas el pajacoj. Tamen, la signifo de DE estas tiom varia ke tiu DE ĉe duo de pajacoj meritas propran prepozicion.
Certe, ke multfoje la signifo de DA ne estas nur kvanta; samtempe estas strukturo: Ŝi trinkis tason da teo. La signifo implicas pli ol 50% ke la fina ujo de la teo estis taso. DA ne estas pure kvanta sed iagrade ankaŭ struktura.
Ŝi trinkis tason da teo, el telero. Tiu estas embarasa frazo. Kial ne "teleron da teo"?
Hi donacis bukedon da rozoj, disal tri femoj. Hi ne donacis bukedon, hi nur donacis florojn sen tiu strukturo bukedo, sed la mencion den tiu strukturo bukedo gravis por kompreni la originon de la floroj, kaj/aŭ la kvanto proksimuma.
Hi donacis rozojn al tri femoj, rozojn tutel/kunel/konel bukedo (la bukedo konstis el tiuj rozoj donacitaj).
KUNEL/KONEL estas tre utila vorto. Ĝi estas familiano de KONSTI EL.
la floroj el kiuj konstas la bukedo = la floroj kunel la bukedo.
○
""La kvantesprimo montras, kiom estas de (da!) la substanceca afero.
unu kilogramo da pano
Alivorte la unua substantivo agas kiel kvantoesprimo al la dua.
Se la kvantoesprimo estas nombro, oni uzas nenion:
Tie loĝas du esperantistoj.
En la mondo loĝas pli ol (unu) miliono da esperantistoj...""
0
En la mondo loĝas pli ol (unu) milion' esperantistoj...
Prenu sis barel' vinon.
1
du glasoj da vino <> kruĉo da vino
2
du bareloj da olivoj <> du milionoj da olivoj
3
Mi neniam prenas kun mi grandon da pakaĵo (multon da pakaĵo)
Mi ŝatas eleganton da juveloj
Mi elektis malpezon da tomatoj
Altebrilas donas ekzemplojn:-
La fajro bruligis dek futbolejojn da arbaro.
La direktoro enspezas dek laboristojn da salajro.
○
Misteroj de DA.
Tipon da panoj manĝis hi.
(Hi manĝis ĉiujn panojn ekz grizajn).
Tiajn da panojn manĝis hi.
Kiujn manĝis hi? Tiajn da.
○
la kato kiun vi vidis --> la kato ,vi vidis
la kato kiu vidis vin --> la kato ,vin vidis
○
La parko troviens kadavron.
La parko kieis kadavron trovin.
La parko eŭnis kadavron trovin.
La parko eŭn la kadavro = La parko la kadavro en(is).
Mi vi -kaj heredis ŝa trajtojn. = ank vi (ankaŭ) mi heredis...
○
Min ankaux vi heredis...
Vin alia homo...
○
Kvaro de violinistoj kaj Kvaro da violinistoj
ne samas.
Glaso de vino kaj Glaso da vino
ne samas.
Glaso da vino kaj Kvaro da violinistoj
analogas (glaso kaj kvaro havas saman funkcion).
Glaso de vino kaj Kvaro de violinistoj
analogas (glaso kaj kvaro havas saman funkcion).
Pli facilas observi glason de vino malplenan ol kvaron de violinistoj sen violisnistoj.
La kvaro de violisnisto ekzistas kiel koncepto kaj profesio, sed, ĉi-kaze, ĝi ne enhavas violinistojn.
Eĉ okazas ke kvaro de violinistoj ekzistas kvankam provizore ĝi enhavas nur du violinistojn.
○
Retejo por lerni praktike vortaron pli bazan laŭ la preferoj de movado La Bona Lingvo.
https://labonalingvo.org/
amigueo:-
multaj sinonimoj surprizas, ekz enklavi = tajpi.
tiuj vortoj freŝigas la lingvon.
○
《Oni ne povas rompi glason da vino》
Sxajne, "glaso de vino sen vino" kaj "glaso da vino sen glaso" malsamas.
Estas du pliaj familianoj:
"glaso de vino kun vino" kaj "glaso da vino kun glaso" .
Mi pensas ke tiu kvaro helpas kompreni:
Bukedo de/da rozoj.
Miliono de/da amikoj.
Cxu?
Glaso senda/kunda vino vs
Glaso kunde/sende vino.
Glaso por/euxn vino.
○
《Kuracisto al paciento: Vi nepre devas ĉesi fumi, drinki alkoholon kaj tro multe manĝi. Bona konsilo reagis la paciento kaj mi tiel certe fariĝos 100 jarojn aĝa. Ne certe respondis la kuracisto, sed la vivo tiam ŝajnas al vi tiom longa.》
amigueo parafrazus lastan partonk:-
-Tiel certe mik centjaragxa.
-Ne, sed tiel vivok sxajnlonga tielm.
○
1. la nombro de la X (nombro de specifa grupo)
La prepozicio de uzatas, kiam ni parolas pri specifa, difinita grupo aŭ aparteno. La akcento estas sur la grupo mem, ne nur sur abstrakta kalkulo.
• la nombro de la loĝantoj (la nombro de la loĝantoj [de specifa urbo])
• la nombro de la partoprenantoj (la nombro de la partoprenantoj [de specifa evento])
2. nombro da Y (kvanto de io)
La prepozicio da uzatas post vortoj, kiuj indikas mezuron, kvanton aŭ volumenon (nombro, multo, kilo, glaso), por montri, kio precize estas mezurata. La akcento estas sur nedifinita amaso aŭ kalkulo.
• ia nombro da homoj (ia kvanto da homoj)
• grandaj nombroj da steloj
Se temas pri specifa, difinita grupo ("nombro de kiu precize?") → de.
Se oni povas demandi "kiom?" (mezuro) → da.
Ĉu vi legis la klarigojn en la vortaro de Kondratiev?
Altebrilas:"La kelnero alportis al mi glason de vino. Dum la vespermanĝo, li replenigis dufoje mian glason. Kiam mi eksidis antaŭ stirilon, mi estis trinkinte entute tri glasojn da vino"" Mi rompos ○/iun/ian nombron de viaj dentoj, se vi plu parolas.
Ĉu vi povas fari similan teksteton kun "nombro de" kaj "nombro da" por klarigi la malsamecon?
" Por determini la (tutan) nombron da viaj rompitaj dentoj, bv malfermi la busxon.
Tri da piroj vs Tri de piroj
Mi mangxis unun de.
Mi mangxis unun da.
Torto. Kiu prenis iom(on) da?
vs Kiu prenis iom(on) de?
Milionoj de - suferis la militon.
Milionoj da - suferis la militon.
-->
Deaj milionoj suferis la militon.
Daaj milionoj suferis la militon.
○
Prenun la respondoj, nur selektita grupo, kiel bazo aŭ inspiro por diskutoj.
https://www.akademio-de-esperanto.org/akademio/ind...
Kie komenci?
https://www.akademio-de-esperanto.org/akademio/ind...
kiam vi alvenis, mi estis manĝinta. --> kiam vi alvenis, mi manĝis'.
dum vi alvenis, mi manĝis. --> dum vi alvenis, mi manĝas'/manĝis.
○
@Altebrilas, @Leopold,
"Vi ne estas devigata respondi." estas ekzemplo de interesa retorika resurso.
Ĉu ni nomu tion kontraŭdirekta ĝentileco, implicita defio aŭ retoriko de ŝajna libereco? La tri esprimoj kaptas malsamajn aspektojn de la sama fenomeno.
Alia interpreto:
Mi proponus nomi tiun rimedon retoriko de reciproka silenta interkonsento. La interkonsento ne estas eksplicite formulita, sed ĝi fariĝas komprenebla per la situacio.
La kerna ideo estas: mi ne postulas de vi pli grandan malkaŝemon ol tiun, kiun mi mem pretas oferi.
Ne ĉiuj demandoj havas respondon aŭ facilan respondon, kaj tio devus agnoskin, sen interrompi la dialogon. Tio aŭ inventi mensogon glatigan.
Kiam demando estas malkomforta, embarasa aŭ malfacile respondebla, ekzistas almenaŭ tri ebloj:
Respondi sincere, se oni kapablas kaj volas.
Silenti aŭ rezervi sian respondon, sen devi pravigi sin.
Inventi glatigan mensogon, por eviti la malkomforton kaj konservi la ŝajnan fluecon de la konversacio.
○
Tiu nombro estas tia ki nomans entjero.
○
Validus ankaŭ:
Tiu nombro estas tia, kion oni nomas "entjero".
Ni kunvenis tie, kion vi malpurigis hieraŭ.
Kaj ankaŭ:
Ili malaperis tial, kiu(j)n/kion ni tiom timis.
Ĉio okazis tiam, kiu(j)n neniu antaŭvidis.
Mi amas vin tiom, kiu(j)n Einstein ne kapablis enekvaciigi.
Aĉetu ĉiam, kiu(j)n mi notis (mi notis kelkajn datojn por aĉeti).
Vestaĵoj ĉiaj, kiu(j)n vi kapricos.
Neniel, kiu(j) malpermesins (malpermesitneniel, nenimalpermesitel)
Kiel, ki fascinas? Fascinkiel? Kifascinel?
Laŭ mi, la regulo estas logika kaj konsilinda.
Almenaŭ meritas eksperimentin, kaj ĝis nun ĝi ne trublas.
○
Tiu nombro estas tia, kiun oni nomas "entjero".
Tiu nombro estas tia, ke oni nomas gxin "entjero".
Altebrilas:-
La unua strangas. Ĉu "tia" anstataŭigas "de tiu speco" ?
Se tio validus,
"Tie" anstataŭaigante "en tiu loko",
ankaŭ validus:
Ni kunvenis tie, kiun vi malpurigis hieraŭ
amigueo:-
Validus ankaŭ:
Tiu nombro estas tia, kion oni nomas "entjero".
Ni kunvenis tie, kion vi malpurigis hieraŭ
○
Altebrilas:Kion diri de jenajxoj?:La nombro de la tabelvortoj estas 45, kaj Esperanto enhavas ian nombron da aliaj gramatikaj vortetoj.Mi prefere uzus "iun", ĉar tiu nombro estas tia, kian oni nomas "entjero".
Tiu nombro estas tia, kiun oni nomas "entjero".
Tiu nombro estas tia, ke oni nomas gxin "entjero".
○
"Akcepto da kondicxojn"
"Pakto da klauxzojn"
Puzlo pri "da"
○
"Por resumi la nairanan militon" povas legin en mesaĝo mia en la forumsekcio Vidpunktoj.
Mi pensas ke Marteno Mihiĥ, kiam lanĉis naismon, ne pensis ke vorteto na (ĥo na) estis apenaŭ utila por anstataŭi akuzativan markilon -n.
Balasta nenecesa novigaĵo povas doni utilajn fruktojn. Do, nur jarojn poste, povas decidin ĉu tiu nenecesaĵo rezultis vere nenecesa.
Mia tezo estas ke NA
1/ malmulte helpas nian lingvon kiam uzans jene:
"Na Facebook mi ne sekvas".
2/ iom pli helpas kiam uzans jene:
"Aprobo na Facebook atendans de la Rusia publiko".
3/ eĉ pli helpas kiam uzans jene:
"Por resumi la nairanan militon"
Tio kio povus ĵetin kiel rubaĵo nur pri punkto 1, nun devas konsiderin serioze pri punktoj 2 kaj 3.
○
https://lernu.net/forumo/temo/107
trojo:-
""Lernu's Eo-English Dictionary defines devi as "ought to, have to, must, should", and in the Eo-Eo Dictionary it is defined thus: "ne povi ne fari, pro neceseco aŭ forta volo, aŭ pro ordono", which I read as "to be unable to avoid doing [an action], due to necessity or strong desire, or due to a command". This is close enough to the American Heritage College Dictionary's definition of should1 as "Used to express obligation or duty: You should call her". You should call her = Vi devas telefoni ŝin. On the other hand, should3, which is "Used to express conditionality or contingency: If you should fall, then so would I", would be translated more accurately with the -us suffix. Se vi falus, mi falus (note that both clauses get -us). This post is getting pretty long already, so we'll leave discussion of should2 and should4 for another day.
The rules for using should, would, could, can, etc, in English are quite complicated and arbitrary (check the definitions and usage notes under each of those words in a good dictionary) and as a result, these rules are frequently disregarded even by native English speakers in informal speech and writing. There is, obviously, something to be said for a simpler system.""
amigueo:-
you should come = vi devetas/devus veni = vi ŝudas veni
○
Duobla funkcio de ĥ: dispeciga kaj pronoma.
Poezia resurso. Ankaŭ por eksterEsperantaj vortoj.
" Facebook belas; mi ŝatas ĥon kaj ĥajn imitojn. Ĥe mi ĝuas.
ĥo = pronomo de vorto ekstera Esperanton (povus uzin gxi, hi, sxi, ri, laux konteksto)
Ĥoj, ĥoja.
" mi ĥas ŝat' ĥojn hund'
" ĥiĝas nom' ĥo Ana
" ĝi vidĥas iĝ' (vidigxas)
" ĥel ki'?
" antaŭĥi dank' (antaŭdanki)
" malalta? jes, malĥa. (oni ne bezonas ripeti la tutan vorton).
" Maria-on oni vidis = Ĥon Maria oni vidis.
○
gabi_eo malkobris bizaraĵon de Esperanto.
En negativa frazo, ĉiu kaj cxiuj ne donas saman signifon.
Ekz:
Mi ne lasis ĉiun. → mi lasis neniun.
Mi ne lasis ĉiujn. → mi prenis almenaŭ unun.
Aŭ eble la afero estas jen:
Mi ne {lasis ĉiun}. → mi lasis neniun.
Mi {ne lasis} ĉiujn. → mi prenis almenaŭ unun.
○
Miĥ da lakto (mi gardas da lakton esti)
Mig da lakto (mi igas da lakton esti)
○
" Mi metas manon enir posxo
" Vi metas ganton surir tablo
" Hi igas manon eni posxon / Hi eningas posxon al mano
" Ni igas gantojn suri tablon / Ni suringas tablon al gantoj
" Ili suringas tablon al boteloj
○
Ekzistas ŝerco en Rusio: "Se vi pensas vin malmerite punin, saŭ reiru kaj meritu."
○
Mia unua ideo estis krei varianton de pinjino: pinvino.
Ĝi celas esti pli regula kaj simpla ol pinjino.
Pinvino ne estas Esperanto, sed varianto de pinjino, per samaj literoj plus v. Kelkaj literoj povas ŝangi rolon.
La celo de pinvino estas kapabligi onin skribi la ĉinan fonetike kun eksplicite la kvin tonoj sed sen grafikaj akcentoj, kaj prononceble.
Aldone, ĝi permesas distingi samsonajn sinogramojn.
Ĝi celas esti ponto por ke multaj aliaj lingvoj (sentonaj) adoptu vortojn de la ĉina.
Mi kredas ke la kreinto de pinjino ne pensis pri tiu internaciiga celo (nu, pinjino estas ponto por ke ĉinoj lernu pli facile multaj aliaj lingvoj)
Mi pensas ke ri nur volis falicigi la edukadon de ĉiuj ĉinoj.
○
tiu aparta uzo de -icido malfermas pordon por pli ĝenerala uzo.
herbicido vs herbicidio.
suicido vs suicidio.
insekticido vs insekticidio.
homicido vs homicidio.
PIV -icid/. Suf., indikanta substancon, kiu mortigas vivulojn: fung⁓o, herb⁓o, insekt⁓o, mikrob⁓o, parazit⁓o, k.a.
Ĉu vi parolas pri iuj specifaj substancoj por mortigi aparte homojn, virojn, virinojn, infanojn, dombestojn, sub/super/egal/ulojn?
Altebrilas:-
Hommortigo, virmortigo, ktp.
Cxu homicido, femicido, viricido, atricido, libericido ktp aldonas legxan nuancon?
○
malsesti = to be or not to be
Kvantiko = malsestiko
Malsestiko estas logike aplikebla termino por diversprobablaj eventoj.
○
nordo sudo ejsto ŭesto
mals-
malsnordo = malssudo = direkto norto-sudo aŭ sudo-nordo = latitudo
malsejsto = malsŭesto = direkto ŭesto-ejsto aŭ ejsto-ŭesto = longitudo
malsgrando (grando aŭ malgrando)
malshelpo (helpo aŭ malhelpo)
Mals- konstruas dimension dupolusan.
○
rigardu kaj rimarku belon de jena derivfamilio:
virkato (adolta masklo kato) - femkato (adolta femelo kato)
viriĉo (homo adolta masklo) - femino (homo adolta femelo)
-iĉ kaj -in havas specialan idioman rolon.
viro (adolta masklo) - femo (adolta femelo)
eble homoj, eble nehomoj.
○
Leopold diris:
Ekzistas ŝerco en Rusio: "Se vi pensas, ke vi estis malmerite punita, tiam reiru kaj meritu."
Tiu koncepto meritas novvorton.
○
homicido?
viricido?
feminicido?
infanicido?
dombesticido?
subulicido?
surulicido?
egalicido?
kiuj estas la bonaj vortoj por tiuj konceptoj?
○
francismoj:
Kiel vi nomiĝas? Tokup' (Tio ne koncernas vin).
Kiom vi perdis? Ŝepa' (Mi ne scias).
○
Altebrilas:Tio estas speciala fako: formala logiko.A
Ĝiaj fakuloj delonge cerbumis pri tiuj aferoj. Ili jam atingis multe pli antaŭenigitajn rezultojn. Sed mi dubas, ke tio koncernas averaĝan esperantiston.
Se logika regulo esta produktema kaj simpla, gxi koncernas ajnan Esperantiston.
B
. La du signifoj estas iom malsamaj:
Mi lasis neniun. → 0 el la individuoj estis lasitaj.
Mi ne lasis la tutan grupon. → ne 100 % de la grupo estis lasita; do almenaŭ unu estis prenita.
Tial via distingo per ji / jo estas tre utila:
ĉiujn ji → ĉiuj individuoj
ĉiujn jo → la tuta grupo
Kaj sub negacio:
Mi ne lasis ĉiujn ji. → mi lasis neniun.
Mi ne lasis ĉiujn jo. → mi prenis almenaŭ unu.
Tio estas pli preciza ol la ordinara „Mi ne lasis ĉiujn“, kiu povas dependi de kunteksto.
○
tiu ajn →tiu, sed povus esti alia de la grupo.
tiu ojn → tiu, kaj ne alia.
○
La konkreta propono:
"neniu" estas ambigua:
pli precize:
1/ ne iu aŭ neiu.
2/ nenju aŭ ne nju (nju = kolektiva ĉiuj)
Mi ne permesas al iu eniri (neniu permesans eniri)
Mi ne permesas al nju eniri (ne ĉiuj permesans eniri)
○
Sxi havas neniom da mono. =
Sxi ne havas cxiom da mono.
Cxu?
Tio estas analoga al frazo de Altebrilas:
Mi ne permesas al ĉiu eniri.
ne ĉiu = mal iu.
Se "ĉiu" estas individua, la frazo signifas ke neniu eniras.
Se "ĉiu" estas kolektiva, la frazo signifas ke probable iuj eniras sed ne ĉiuj.
Se -j distingas inter ambaŭ kazoj:
Mi ne permesas al ĉiu eniri (neniu permesans eniri). "Ĉiu" individua samas al "nju".
Mi ne permesas al ĉiuj eniri (eble iuj permesans eniri, sed ne ĉiuj). "ne ĉiuj" kolektiva samas al "mal iu/j"
○
quote=Altebrilas]Ĉu vere estis bone vivigi frankenstejnan monstron?[/quote]En uxoka epoko frankenstejna monstro estis plene integrita civitano kun forta personeco. Post uxoka epoko, se vi travivas gxin, la monstroj reaperas. Sed bv indiki Kiun monstron pritemas.
○
Leciono 10: "La kato malsuperas kaj malsuras" mankas.
La kampo estas malsuper la nubo.
La kapo estas malsur la ĉapelo.
Ambaŭkaze "sub" taŭgus. "Sub" estas pli larĝa prepozicio.
○
《gabi_eo:-
Mi provas kompreni la precizan signifon de la jena frazo:
"Li ne permesas al iu ajn eniri."
Ĉu tio signifas, ke
1/neniu rajtas eniri?
2/Aŭ ĉu ĝi povas signifi, ke li estas elektema kaj ne permesas eniri al ordinarulo?
Altebrilas:-
Pripensinda demando. [Ambiguo rondirenda.]
Pro tia ne tuj komprenebla signifo, mi evitus tiun frazon kaj prefere uzus:
1/li permesas al neniu ajn eniri
en la unua kazo, kaj :
2/li ne permesas al ĉiu ajn eniri
en la dua.
Por komprenado, mi uzus kuntekston: ĉu temas ekz. pri fortikaĵo aŭ privata dancejo?》
Mi proponis "uo" por ebligi "ne io = nenio".
Mi pensas ke gabi_eo trovis strangajxon de Esperanto.
La propono:
Mi ne permesas al uu (konkreta, certa) eniri.
Mi ne permesas al iu (ajn) eniri. (Ne iu = neniu)
Mi ne permesas al ajnuloj eniri. (Selekto).
○
《Estas bone vivigi la forumon》perpleksigas prigramatike min.
Opcioj:
1. Estas bone - vivigi la forumon
2. Estas - bone vivigi la forumon (ekzistas vivigi bone la forumon)
Kiel distingi? Per:
1. Streketo aux komo. "Estas bone - vivigi la forumon"
2. -z. "Estas bonez vivigi la forumon"
(inversiga -z: parko enz = en parko)
Tamen,
"Estas bone - vivigi la forumon" <>
"Bone estas vivigi la forumon"
3. "Estas bone ta/ke vivigi la forumon."
(ta = separa vorto)
4. Ordo alia. "Vivigi la forumon estas bone."
○
Unu sama frazo povas esti analizata duvoje depende de la fono:
La izolita frazo (Laŭvorta analizo de PMEG): Se la frazo "Estas arboj" staras tute sola (ekzemple, kiel priskribo de sceno en romano: "En la valo estas arboj"), la verbo esti havas la sencon "ekzisti", kaj arboj estas rigardata kiel la subjekto, kiu ekzistas.
La kunteksta frazo (Via analizo): Se la frazo estas respondo al demando pri la identeco de iu jam menciita afero, la verbo esti havas la sencon "identigi", la vera subjekto estas kaŝita en la kunteksto, kaj arboj funkcias kiel la perverba priskribo. (Cxu mi konfuzmiksas sintaksajn rolojn kaj fokuson?)
○
Via - kato = Via estas kato = Vi havas katon.
Variajxoj: de vi, es vi, a vi, cxe vi. Laux turka modelo.
Al vi estas kato. Laux latina modelo
○
Cxu P estas? Estas L.
Cxu estas P? Jes/Ne/Nesci
P nesci estas.
○
Kiel esprimi per turkstila "de vi aux cxe vi estas kato" la largxan koncepton angle "share"?
○
Se oni preteratentas la tonojn, la averaĝa nombro de samsonaj vortoj estas enorma. Tio reduktas signife la onian emon meti tiujn vortojn kiel ĉinismojn en Esperanton. Trovi transskribojn al 7 tonoj ne signifas perfekte transskribi la tutan lingvan varion de ĉinaj lingvoj.
Mi pensas ke tiu normiga peno por ĉinaj lingvoj en esperanton povus eĉ esti utila por la ĉinaj lingvoj mem. Nun ekas epoko kiam la ĉina kulturo do vortaro ĉiam pli eksportejlas (eksportiĝemas).
Mi same dirus (ĉu estas transskribnormo?) pri rusa lingvo en esperanton, sed mi pensas ke la fonetika distanco ne estas tiom granda kiom pri la ĉinaj.
La maniero transskribi la anglismojn en esperanton ne estas perfekta, nur trovado similan sonon el Esperantaj sonoj.
Ekzemple en la franca, pro tio ke Usono venkis ekonomie la duan mondmiliton kaj poste adoptis Eŭropon kiel infanon, oni komencas imitante la sonon anglan eĉ kiam la franca ne posedas tiujn sonojn, ĉar scipovi la anglan estas signo de alta edukado, kaj la angla estas la unua eksterlanda lingvo en lernejoj kaj universitatoj. Poste, la anglismoj je diversaj rapidumoj adaptiĝas al veraj francaj sonoj kaj vera franca ortografio.
Io simila okazos pri la ĉina en la francan. Unue la homoj prononcas rekte en ĉina (kiam tio sonos ŝika kaj inteligenta), kaj poste la vorto surteriĝos iom post iom en la prononcmanieron kaj ortografion de la franca.
Resume, mi proponas ludon krei kaj praktiki okcidentan adaptiĝon de la ĉina (ni komencu per mandarina sed Kial ne, io pli ambicia kaj komuna al multaj aŭ tutaj ĉinaj variaĵoj?). Sistemon kie ne ekzistas tonojn kaj la vokaloj estas kiel en Esperanto. Tio praktike signifas ke oni povus tute paroli en la ĉina per tiu kreaĵo, kiel infana aŭ ĝika ludo.
Oni ne introdukas novajn sonojn en Esperanton, sed normigas manieron transskribi ĉiujn ĉinajn sonojn, eble kaprice, sed utile por ĝikparoli la ĉinan en Esperanta fonetiko. Kaj same me diras pri la rusa kaj Esperanto. Kiel ĝikparoli la rusan per Esperanta fonetiko?
Vidu ke la defio ne estas tiom granda.
amigueo (Vise profilen) 8. sep. 2026 12.03.37
NePorKomencantoj
○
Kiel esprimi per turkstila "de vi aux cxe vi estas kato" la largxan koncepton angle "share"?
○
Kiel esprimi per turkstila "de vi aux cxe vi estas kato" la largxan koncepton angle "share"?
Altebrilas (Vise profilen) 8. sep. 2026 21.53.38
Schrödinger havis kaj ne havis katon samtempe ĉar ĝi estis ĉe li kaj ĉe la najbaro?
Estas bone vivigi la forumon, kvankam viaj demandoj ofte perpleksigas min...
Estas bone vivigi la forumon, kvankam viaj demandoj ofte perpleksigas min...
amigueo (Vise profilen) 9. sep. 2026 11.29.23
Altebrilas:Schrödinger havis kaj ne havis katon samtempe ĉar ĝi estis ĉe li kaj ĉe la najbaro?《Estas bone vivigi la forumon》perpleksigas prigramatike min.
Estas bone vivigi la forumon, kvankam viaj demandoj ofte perpleksigas min...
Opcioj:
1. Estas bone - vivigi la forumon
2. Estas - bone vivigi la forumon (ekzistas vivigi bone la forumon)
Kiel distingi? Per:
1. Streketo aux komo. "Estas bone - vivigi la forumon"
2. -z. "Estas bonez vivigi la forumon"
(inversiga -z: parko enz = en parko)
Tamen,
"Estas bone - vivigi la forumon" <>
"Bone estas vivigi la forumon"
3. "Estas bone ta/ke vivigi la forumon."
(ta = separa vorto)
4. Ordo alia. "Vivigi la forumon estas bone."
amigueo (Vise profilen) 10. sep. 2026 21.17.17
NePorKomencantoj
○
《gabi_eo:-
Mi provas kompreni la precizan signifon de la jena frazo:
"Li ne permesas al iu ajn eniri."
Ĉu tio signifas, ke
1/neniu rajtas eniri?
2/Aŭ ĉu ĝi povas signifi, ke li estas elektema kaj ne permesas eniri al ordinarulo?
Altebrilas:-
Pripensinda demando. [Ambiguo rondirenda.]
Pro tia ne tuj komprenebla signifo, mi evitus tiun frazon kaj prefere uzus:
1/li permesas al neniu ajn eniri
en la unua kazo, kaj :
2/li ne permesas al ĉiu ajn eniri
en la dua.
Por komprenado, mi uzus kuntekston: ĉu temas ekz. pri fortikaĵo aŭ privata dancejo?》
Mi proponis "uo" por ebligi "ne io = nenio".
Mi pensas ke gabi_eo trovis strangajxon de Esperanto.
La propono:
Mi ne permesas al uu (konkreta, certa) eniri.
Mi ne permesas al iu (ajn) eniri. (Ne iu = neniu)
Mi ne permesas al uu ajn eniri. (Selekto).
○
《gabi_eo:-
Mi provas kompreni la precizan signifon de la jena frazo:
"Li ne permesas al iu ajn eniri."
Ĉu tio signifas, ke
1/neniu rajtas eniri?
2/Aŭ ĉu ĝi povas signifi, ke li estas elektema kaj ne permesas eniri al ordinarulo?
Altebrilas:-
Pripensinda demando. [Ambiguo rondirenda.]
Pro tia ne tuj komprenebla signifo, mi evitus tiun frazon kaj prefere uzus:
1/li permesas al neniu ajn eniri
en la unua kazo, kaj :
2/li ne permesas al ĉiu ajn eniri
en la dua.
Por komprenado, mi uzus kuntekston: ĉu temas ekz. pri fortikaĵo aŭ privata dancejo?》
Mi proponis "uo" por ebligi "ne io = nenio".
Mi pensas ke gabi_eo trovis strangajxon de Esperanto.
La propono:
Mi ne permesas al uu (konkreta, certa) eniri.
Mi ne permesas al iu (ajn) eniri. (Ne iu = neniu)
Mi ne permesas al uu ajn eniri. (Selekto).
Altebrilas (Vise profilen) 10. sep. 2026 22.49.13
Ĉu vere estis bone vivigi frankenstejnan monstron?
amigueo (Vise profilen) 11. sep. 2026 06.24.14
Altebrilas:Ĉu vere estis bone vivigi frankenstejnan monstron?En uxoka epoko frankenstejna monstro estis plene integrita civitano kun forta personeco. Post uxoka epoko, se vi travivas gxin, la monstroj reaperas. Sed bv indiki Kiun monstron pritemas.
amigueo (Vise profilen) 11. sep. 2026 07.17.05
Pri
Opcio1:
Mi ne permesas al uu (konkreta, certa) eniri.
Mi ne permesas al iu (ajn) eniri. (Ne iu = neniu)
Mi ne permesas al ajnuloj eniri. (Selekto).
Opcio2:
Mi ne permesas al iu (konkreta, certa) eniri.
Mi ne permesas al nju eniri. (Ne nju = nenju = neniu)
Mi ne permesas al ajniu aux iu ajn eniri. (Selekto).
Opcio3:
Mi ne permesas al iu (konkreta, certa) eniri.
Mi ne permesas al ajniu eniri. (ne ajniu = neniu.
Mi ne permesas al iu ajn eniri. (Selekto).
AUX
Mi ne permesas al iu ajn eniri. (Selekto).
Opcio4:
Mi permesas al neniu eniri.
Tio estas:
Mi ne permesas al nju eniri.
Opcio5:
Sxi havas neniom da mono. =
Sxi ne havas cxiom da mono.
Cxu?
Tio estas analoga al frazo de Altebrilas:
Mi ne permesas al ĉiu eniri.
ne ĉiu = mal iu.
Se "ĉiu" estas individua, la frazo signifas ke neniu eniras.
Se "ĉiu" estas kolektiva, la frazo signifas ke probable iuj eniras sed ne ĉiuj.
Se -j distingas inter ambaŭ kazoj:
Mi ne permesas al ĉiu eniri (neniu permesans eniri). "Ne ĉiu" individua samas al "ne iu" (neniu).
Mi ne permesas al ĉiuj eniri (ne ĉiuj permesans eniri). "Ne ĉiuj" kolektiva samas al "maliu" (mal iu = ne nju).
La konkreta propono:
neniu estas ambigua:
pli precize: 1/ ne iu aŭ neiu. 2/ nenju aŭ ne nju (nju = kolektiva ĉiuj)
Opcio1:
Mi ne permesas al uu (konkreta, certa) eniri.
Mi ne permesas al iu (ajn) eniri. (Ne iu = neniu)
Mi ne permesas al ajnuloj eniri. (Selekto).
Opcio2:
Mi ne permesas al iu (konkreta, certa) eniri.
Mi ne permesas al nju eniri. (Ne nju = nenju = neniu)
Mi ne permesas al ajniu aux iu ajn eniri. (Selekto).
Opcio3:
Mi ne permesas al iu (konkreta, certa) eniri.
Mi ne permesas al ajniu eniri. (ne ajniu = neniu.
Mi ne permesas al iu ajn eniri. (Selekto).
AUX
Mi ne permesas al iu ajn eniri. (Selekto).
Opcio4:
Mi permesas al neniu eniri.
Tio estas:
Mi ne permesas al nju eniri.
Opcio5:
Sxi havas neniom da mono. =
Sxi ne havas cxiom da mono.
Cxu?
Tio estas analoga al frazo de Altebrilas:
Mi ne permesas al ĉiu eniri.
ne ĉiu = mal iu.
Se "ĉiu" estas individua, la frazo signifas ke neniu eniras.
Se "ĉiu" estas kolektiva, la frazo signifas ke probable iuj eniras sed ne ĉiuj.
Se -j distingas inter ambaŭ kazoj:
Mi ne permesas al ĉiu eniri (neniu permesans eniri). "Ne ĉiu" individua samas al "ne iu" (neniu).
Mi ne permesas al ĉiuj eniri (ne ĉiuj permesans eniri). "Ne ĉiuj" kolektiva samas al "maliu" (mal iu = ne nju).
La konkreta propono:
neniu estas ambigua:
pli precize: 1/ ne iu aŭ neiu. 2/ nenju aŭ ne nju (nju = kolektiva ĉiuj)
Altebrilas (Vise profilen) 11. sep. 2026 09.59.12
Bv kalkuli:
A) kiom da novaj vortoj, afiksoj, implicaj reguloj vi inventis?
B) kiom da novaj ideoj vi (aŭ iu ajn alia) esprimis per ili?
Taŭga lingvo, kian Zamenhof kreis Esperanton, uzas la plej malmultajn diversajn elementojn por esprimi la plej multajn ideojn...
A) kiom da novaj vortoj, afiksoj, implicaj reguloj vi inventis?
B) kiom da novaj ideoj vi (aŭ iu ajn alia) esprimis per ili?
Taŭga lingvo, kian Zamenhof kreis Esperanton, uzas la plej malmultajn diversajn elementojn por esprimi la plej multajn ideojn...
amigueo (Vise profilen) 11. sep. 2026 10.47.26
Altebrilas:Bv kalkuli:A
A) kiom da novaj vortoj, afiksoj, implicaj reguloj vi inventis?
B) kiom da novaj ideoj vi (aŭ iu ajn alia) esprimis per ili?
Taŭga lingvo, kian Zamenhof kreis Esperanton, uzas la plej malmultajn diversajn elementojn por esprimi la plej multajn ideojn...
Vi ne respondis ion pri "nju".
Vi ne kondutas tiel njam*. Kelkfoje vi volonte helpas la esploron.
*njam. Vi ne kondutas tiel iam (t.e. neniam).
Mi rekte respondas jen:
Uu trovis krakon en korelativa tabelo. Vi rondiris por solvi sed laux mi via solvo estas difekta.
Cxu vi komprenis Kial tiu difekto? Cxu mi erare taksas gxin difekta?
B
《Taŭga lingvo, kian Zamenhof kreis Esperanton, uzas la plej malmultajn diversajn elementojn por esprimi la plej multajn ideojn》
Tio ne veras. Multaj elementoj en Esperanto balastus se tiu regulo aplikuns.
Ekz: -as, neniu, cxiu, ne, ankoraux, apenaux, -aj, -n.