Ujumbe: 31
Lugha: Esperanto
amigueo (Wasifu wa mtumiaji) 26 Julai 2026 5:42:04 alasiri
Altebrilas:"Li estis memmortigata de specialaj servoj".(Atentu, ke vi ripetis la plejparton de la mesagxo).
Jam ekzistas rimedo por esprimi tiajn frazojn. Nova formo devas esti ne nur utila, sed ofte uzata. Tiel oni kompensas la koston de memorigado per ŝparo de literoj aŭ silaboj.
Tial aperas sigloj kiel "UK", kiu estas pli rapide eldirebla ol "universala kongreso". 2 literoj anstataŭ 18, 2 silaboj anstataŭ 8.
Male, se iu proponas TRHK por "trimonata renkontiĝo de helikaj kolektistoj" mi dubas, ke memorigu tiun siglon pli ol kelkaj esperantistoj.
《Nova formo devas esti ne nur utila, sed ofte uzata. 》Mi dirus: "ofte uzinda", cxar la nova formo apenaux *uzins.
Kaj la uzindeco dependas de tendencoj de la komunumo kaj lerto/oportuno de la prezento tiun novvorton.
Altebrilas (Wasifu wa mtumiaji) 26 Julai 2026 7:49:35 alasiri
Se io estas uzinda, homoj uzas ĝin aŭ plenumas ĝian funkcion alimaniere. Se tio tro ofte ĝenas ilin, ili aĉetas la novan ilon.
amigueo (Wasifu wa mtumiaji) 26 Julai 2026 10:01:17 alasiri
Altebrilas:"Li estis memmortigata de specialaj servoj"."Hi *mortigxigins de Specialaj Servoj."
Vi, Altebrilas, trovis specialan ekzemplon, kie *-ij aux -igx tauxgegas.
"Suicido" ne estas tikla metodo, sed natura morto kiu nepruveblas murdo:
Hi *mortijigins de mafio.
En aktivo: Mafio mortijigis/mortigxigis hin.
amigueo (Wasifu wa mtumiaji) 27 Julai 2026 5:31:13 asubuhi
amigueo (Wasifu wa mtumiaji) 27 Julai 2026 6:01:45 asubuhi
(Dankon, Altebrilas, via ekzemplo inspiris avancon)
1. rompiĝi → rompiĝigi
La kompanio rompiĝigis la kontrakton.
La kontrakto aspektas kvazaŭ ĝi rompiĝis pro cirkonstancoj, sed iu fakte kaŭzis tion.
Ekzemple: la kompanio intence faras ion, kio igas la alian flankon mem nuligi la kontrakton.
2. perdiĝi → perdiĝigi
La burokrato perdiĝigis la dosieron.
La dosiero ŝajnas simple perdiĝi, sed iu kaŭzis ĝian „perdiĝon“.
Tio povus esti utila por kaŝita sabotado:
Li perdiĝigis la pruvojn.
La pruvojn oni ne rekte detruis; oni kaŭzis, ke ili „perdiĝu“.
3. damaĝiĝi → damaĝiĝigi
La posedanto damaĝiĝigis la konstruaĵon.
La konstruaĵo ŝajnas esti damaĝita pro natura aŭ ekstera okazaĵo, sed la posedanto mem kaŭzis la damaĝon.
Tio povus esti aparte interesa en fraŭdo:
Li damaĝiĝigis sian aŭton por ricevi asekurmonon.
La aŭto ŝajnas esti damaĝiĝinta, kvazaŭ pro akcidento, sed la posedanto kaŭzis tion.
4. bruliĝi → bruliĝigi
La krimulo bruliĝigis la domon.
La domo ŝajnas esti bruliĝinta — kvazaŭ incendio simple okazis — sed la krimulo kaŭzis la incendion.
Kompare:
Li bruligis la domon. → rekta, eksplicita kaŭzo.
Li bruliĝigis la domon. → kaŭzis, ke la domo bruliĝu; pli da emfazo al la rezultinta incendio ol al la rekta ago.
5. rompiĝi → rompiĝigi en falsa akcidento
La ŝtelisto rompiĝigis la fenestron.
Li kaŭzis, ke la fenestro rompiĝu, tiel ke poste oni povu prezenti la eventon kiel hazardan rompiĝon.
6. malaperiĝi → malaperiĝigi
Se malaperiĝi estas uzata por „malaperi kvazaŭ mem“, tiam:
La spiono malaperiĝigis la dokumentojn.
La dokumentoj ne estis rekte detruitaj; li kaŭzis, ke ili malaperu.
7. faliĝi → faliĝigi
La murdisto faliĝigis la viktimon de la ŝtuparo.
Tio povus esti tre interesa en krimkunteksto: li ne simple puŝis la viktimon, sed kaŭzis, ke la viktimo falu, tiel ke la morto aŭ vundo aspektu kiel akcidento.
8. mortiĝi → mortiĝigi
Kaj ĉi tiu estas, laŭ mi, la plej forta ekzemplo:
La mafio mortiĝigis hin.
La mafio ne simple mortigis lin. Ĝi kaŭzis, ke li mortiĝu, kun la ebla intenco, ke lia morto ŝajnu natura, hazarda aŭ memokaza.
---
Eknepra -iĝig/-ijig.
Mi nun ne scias, kiel verki teksteton en Esperanto sen utiligi la afikskunmeton -iĝig/-ijig.
La nuanco de ŝtela sinkaŝo de kaŭzanto.
9.
Hi ne volas suferigi sian koramikinon, tial hi rompiĝigis (sian rilaton) kun ŝi.
Hi rompiĝigis kunŝion.
____
„pragmata interpreto de -iĝig- kiu povus gajni momentumon“
amigueo (Wasifu wa mtumiaji) 27 Julai 2026 6:54:26 asubuhi
Ujumbe umefichwa.
amigueo (Wasifu wa mtumiaji) 27 Julai 2026 7:09:44 asubuhi
Ujumbe umefichwa.
amigueo (Wasifu wa mtumiaji) 27 Julai 2026 7:26:50 asubuhi
Ujumbe umefichwa.
amigueo (Wasifu wa mtumiaji) 27 Julai 2026 7:34:01 asubuhi
Ujumbe umefichwa.
amigueo (Wasifu wa mtumiaji) 27 Julai 2026 10:14:03 asubuhi
Tre interesa fenomeno!