İçerik Görüntüleme

Esperanto nedir?

Uluslararası iletişim için çok uygun bir dildir.

Esperanto?

"Esperanto'nun içinde yatan fikir: tarafsız bir dilin temelinde halklar arasındaki duvarların yok edilmesi ve insanların her birinin yakınındakini sadece insan ve kardeş olarak görmesine alıştırmaktır."

L.L.Zamenhof, 1912

Dil, Ludwig Lazar Zamenhof tarafından başlatılmıştı, dilbilgisi Avrupa dillerine dayanarak istisnadan en düşük düzeyde yararlanılmıştı. Almanca ve diğer dillerden kelimeler olmasına rağmen çoğunlukla Romence dillerine dayanıyor. İlk ders kitabı 1887'de ortaya çıkmış yeni dil, bir grup konuşmacıya ilgi duydu ve onu bir çok çevrede kullanan ve dil ile ilişkili bir kültür yaratan bir toplumda normal bir dil gelişim süreci başlattı. Yirmi yıl sonra ilk dilin ana dili olan ebeveynleri ile Esperanto dili konuşan ilk çocukları doğdu. Bu nedenle, uluslararası iletişim için yaratılmış, daha sonra melezleştirilen bir dil olduğunu söyleyebiliriz ve günümüzde Esperanto konuşmacılarından oluşan bir diasporanın dili.

Hint-Avrupa dillerinin sözcük dağarcığına dayanılarak oluşturuldu, ancak öğrenilmesi kolay oldu. Bu nedenle, dilbilgisi, Turkic ve Finno-Ugric dillerinin karakteristik bir özelliği olan sondan eklemelidir ve Mandarin Çince ve Vietnamca dillerinde olduğu gibi daha derin bir seviyede yalıtım yapmaktadır. Bu, onun biçimbilimlerinin bağımsız kelimeler olarak kullanılabileceği anlamına gelir. Tamamen düzenli bir dilbilgisine sahiptir ve sözcük köklerini ve kırk ataşmanları birleştirerek alsana ("hasta"), malsanulo ("hasta kişi"), gemalsanuloj ("her iki cinsiyetten hasta insanlar"), malsanulejo ("hasta") gibi kelimeleri oluşturmak mümkündür. Sanjijo ("tedavi yeri"), malsaneto ("küçük hastalık"), malsanego ("aşırı hastalık"), malsanegulo ("çok hasta"), sanigilo ("ilaç"), saniĝinto ("Sağlık durumu"), sanlimo ("sağlık sınırı"), malsankaŭzanto ("patojen"), kontraŭmalsanterapio ("hastalıklara karşı terapi") ...). Konuşmanın ana bölümleri (isim, fiiller, sıfatlar ve zarflar) her zaman konuşmanın tüm bölümlerini tanımaya izin veren tutarlı bitişlere sahiptir. Düzenliliği, öğrenmeyi özellikle kolaylaştırır ve yeni kelimeleri oluşturma kapasitesi, kelimeleri sınırsız sayıda kullanarak, en üretken dillerden biri haline getirir; tüm yeni fikirleri veya devletleri ifade etme yeteneğine sahiptir. Örneğin kurgusal tablolarla şekillendirilmiş Marslılar hakkında bir roman yazmak ve bunlara tablo ("tablo"), tablino ("kadın tablo"), tablido ("masa yavrusu") deyin. Tahmin edebileceğiniz gibi yürüyen bir adam Geriye doğru (inversmarŝanto, "reverse-walker"), dogmatizme karşı bir çare (maldogmigilo, "undogmatizer") vb.

Esperanto'nun önemli özellikleri

Esperanto'nun temel fikri insanlar arasında hoşgörü ve saygıdır. İletişim gerçekten de anlaşmanın esasıdır ve eğer iletişim tarafsız bir dille yapılırsa eşit şartlarda 'karşılaştığımız' hissinin oluşmasına ve karşılıklı saygıya yardımcı olabilir.

Evrensel

Esperanto başta aynı ana dile sahip olmayan değişik ülkelerden insanlar arasında iletişimi sağlamakta kullanışlıdır.

Tarafsız

Özel bir halk veya ülkeye ait değildir, bu yüzden tarafsız bir dil olarak kullanılır.

Eşitlikçi

Esperanto kullanırken dil açısından kendinizi diğer dillerde - örneğin ana dili İngilizce olan biriyle İngilizce konuşurken - hissetmediğiniz kadar karşıdakiyle eşit hissedersiniz.

Nispeten kolaydır

Yapısı ve oluşumu sayesinde normalde Esperanto'ya hakim olmak herhangi bir ulusal dile göre çok daha kolaydır.

Canlı

Esperanto diğer diller gibi yaşar ve değişerek gelişir ve bu sayede insanî duygu ve düşünceyi her yönüyle ifade etmeye olanak sağlar.

Adil

Esperanto'yu öğrenen herkes, dilsel açıdan bağımsız olarak, başkaları gibi benzer seviyede konuşmanın yüksek bir seviyesine ulaşma şansına sahiptir.

Tarih

  • 1878

    Zamenhof'un Lingwe Uniwersala {/ b} olarak adlandırdığı Esperanto'nun ilk ilkel versiyonu tamamlandı. Bununla birlikte, modern Esperanto'dan oldukça farklıdır.

  • 1887

    Zamenhof eşinin yardımıyla, modern Esperanto'yu tanıtan kitap Unua Libro {/ b} yayınladı.

  • 1889

    {B} La Esperantisto {/ b} adlı ilk Esperanto dergisi Nurenberg'de yayınlandı ve ilk Esperanto kulübü kuruldu.

  • 1905

    İlk Universala Kongreso {/ b} (Dünya Kongresi) 688 katılımcının katıldığı Boulogne-sur-Mer'de düzenleniyor.
    {B} Fundamento de Esperanto {/ b} yayınlandı.

  • 1908

    {B} Dünya Esperanto Derneği olan Universala Esperanto-Asocio {/ b} kuruldu.

  • 1954

    UNESCO Dünya Esperanto Birliği ile istişari ilişkiler kurar. UNESCO'nun ilk kararı.

  • 1985

    İkinci UNESCO kararı. UNESCO BM üyesi ülkeleri, okul müfredatına Esperanto eklemeye teşvik ediyor.

  • 1987

    Esperanto'nun yüzüncü yıldönümü için Varşova'daki 72 Universala Kongreso'ya 6000 Esperantist katıldı.

  • 2002

    {Lernu} başlatıldı - ücretsiz olarak Esperanto öğrenmek için en büyük web sitesi.

  • 2008

    Vikipedi'nin en büyük çevrimiçi ansiklopedi olan Esperanto sürümü 100.000 makaleye ulaştı.

  • 2009

    Uluslararası Esperanto sınavlarını üç seviyede (B1, B2, C1) geçmek ve Ortak Avrupa Avrupa Referans Çerçevesine göre okuma ve anlama, yazılı ve sözlü iletişim olmak üzere 4 temel beceride değerlendirmek mümkündür.

  • 2012

    Google Çeviri, 64. dili Esperanto'yu ekledi.

  • 2015

    Duolingo, İngilizce konuşanlar için Esperanto'da bir kurs yayınladı.

  • 2016

    {Lernu} 'nun yeni bir sürümü çıktı.

Esperanto...

  • Bölüm 1

    Esperanto, her şeye uygun bir dildir.

  • Bölüm 2

    Esperanto, çoklu özelliklere sahip bir dildir.

  • Bölüm 3

    Esperanto, birçok açıdan kullanılabilen bir dildir.

  • Bölüm 4a

    Esperanto öğrenilebilir ve öğrenmeye değer bir dildir.

  • Bölüm 4b

    Esperanto öğrenilebilir ve öğrenmeye değer bir dildir.

  • Bölüm 5

    Esperanto renkli bir hareketi olan bir dildir.

  • Bölüm 6

    Esperanto geleceğin dilidir.

Dilbilgisi

Alfabe

İşte Esperanto alfabesi. Her harf her zaman aynı sesi çıkarır ve yazılış tamamiyle düzenlidir. Telaffuzu duymak için örneklerin üzerini tıklayın!

  • Aa ami sevmek
  • Bb bela güzel
  • Cc celo amaç
  • Ĉĉ ĉokolado çikolata
  • Dd doni vermek
  • Ee egala eşit
  • Ff facila kolay
  • Gg granda büyük
  • Ĝĝ ĝui zevk almak
  • Hh horo saat
  • Ĥĥ ĥoro koro
  • Ii infano çocuk
  • Jj juna genç
  • Ĵĵ ĵurnalo gazete
  • Kk kafo kahve
  • Ll lando ülke
  • Mm maro deniz
  • Nn nokto gece
  • Oo oro altın
  • Pp paco barış
  • Rr rapida çabuk
  • Ss salti çıkmak
  • Ŝŝ ŝipo gemi
  • Tt tago gün
  • Uu urbo şehir
  • Ŭŭ aŭto araba
  • Vv vivo yaşam
  • Zz zebro zebra

İsimler

Esperanto'da bütün isimler -o ile biter. (İsimler nesnelerin adlarıdır.)

  • domo ev
  • libro kitap

Çoğul

Çoğul yapmak için sadece -j eklememiz yeterli.

  • domoj evler
  • libroj kitaplar

Nesne

Esperanto'da belirtili nesneyi -n ekiyle gösteriyoruz. Bu, kelimelerin yerlerini anlam bozulmadan değiştirebilmemize izin veriyor. (Belirtili nesne, eylemin direkt üzerinde uygulandığı şeydir.)

  • La hundo amas la katon Köpek kediyi seviyor.
  • La kato amas la hundon Kedi köpeği seviyor.

Sıfatlar

Esperanto'da bütün sıfatlar -a ile biter. (Sıfatlar, isimleri betimlemek için kullanılırlar.)

  • alta yüksek
  • bela güzel

Ön ekler

Bakın! Kelimenin başına mal- getirdiğimizde anlam nasıl tersine dönüyor...

  • malalta kısa
  • malbela çirkin

mal- bir önek örneği. Sözcüklerin başına önek koyarak yeni kelimeler türetebilirsiniz. Esperanto'da 10 farklı önek bulunmaktadır.

Son ekler

Özel kelime bitimleri kullanarak kelime türetmek için birçok yol vardır. Örneğin, -et- son eki bir şeyi küçültür.

  • dometo küçük ev, evcik
  • libreto kitapçık

-et- bir son ek örneği. Son ekler yeni kelime yaratmak için kelimelerin sonuna getirilir. Esperanto'da 31 ayrı son ek vardır.

Fiiller

Fiiller elbette çok önemli. Fakat onarın da Esperanto'da çok basit olduğunu göreceksiniz. (Fiiller eylem ifade eden kelimelerdir.)

  • ludi oynamak
  • ridi gülmek

Fiil çekimleri

Mastar eki -i'dir. Fiiller şimdiki/geniş zamanda -as ile, geçmiş zamanda -is ile ve gelecek zamanda -os ile çekilir. Düzensiz fiiller ve özneye göre değişen fiil çekimleri yoktur!

  • mi estas ben ...yım
  • mi estis ben ...ydım
  • mi estos ben ... olacağım
  • vi estas sen ...sın
  • vi estis sen ...ydın
  • vi estos sen ... olacaksın - sen = siz
  • li estas o ...dır
  • li estis o ...ydı
  • li estos o ... olacak - erkek için
  • ŝi estas o ...dır
  • ŝi estis o ...ydı
  • ŝi estos o ... olacak - dişi için
  • ĝi estas o ...dır
  • ĝi estis o ...ydı
  • ĝi estos o ... olacak
  • ni estas biz ...yız
  • ni estis biz ...ydık
  • ni estos biz ... olacağız
  • ili estas onlar ...dırlar
  • ili estis onlar ...ydılar
  • ili estos onlar ... olacak

Zarflar

-e kelime bitimiyle zarf yaratabilirsiniz. (Zarflar, fiileri tarif eden sözcüklerdir.)

  • silente sessizce
  • rapide hızlıca

Daha fazlasını öğrenmek ister misin?

Öğrenmeye başla

Başa geri dön