Към съдържанието

Correct interpretation of 'nemalhavebla'

от kekkus, 25 март 2026

Съобщения: 19

Език: English

SlavikDze (Покажи профила) 16 април 2026, 18:41:30

Jes, anglalingva analogo de ĉi-vorto estas "indispensable".
Jen citaĵo el ReVo:
Nemalhavebla — treege bezonata, nepra, nemankigebla.
Ekzemploj:.
mi min demandas, kiel la polico povis funkcii, antaŭ ol dungi virinojn, vi estas nemalhavebla;
ili estas nemalhaveblaj por la bona funkciado de la socio;
li estas poeto de momentaj natureventoj, […] esprimataj en lingvo afekcie resuma, kie ĉiu vorto estas nemalhavebla ero de la mozaika tuto;
kapvestita per sia nemalhavebla konusa ĉapelo, kamparanino […] marŝas kun vekto lokita sur ŝiaj ŝultroj;
la „sanga parenceco“ […] estas nemalhavebla trajto de la balkanaj kaj alilokaj naciistoj-rasistoj.

amigueo (Покажи профила) 19 април 2026, 16:55:35

amigueo:
Altebrilas:Lingvo ne estas matematiko. La reguloj estas iom flekseblaj, kaj se unu esprimo ne estas sufiĉe klara, oni simple aldonu vortojn por precizigi ĝian signifon.

Oni eĉ povas uzi alian vorton. En tiu-ĉi kazo, "nepra" estus pli simpla.
Ecx "nepra = nemalhavebla" ne sukcesas fugxi la demandon:
Tio nepras al ili --> Ili ¿XX? tion.
1
SlavikDze parte respondis implice:

Ili nemalhaveblas al tio => tio nemankeblas al ili = tio ne povas malhavi ilin

Kaj

Ili nepras al tio => ¿?

2
Prioritato inter afiksoj:
{nemalhav}ebla = ne{malhavebla} =
{nemal}{havebla}??

3
nemalhavebla = nesenebla = havenda?

Metsis (Покажи профила) 19 май 2026, 14:58:01

kekkus:I saw this word in the grammar guide and was quite confused because it seemed counter intuitive to how I thought about the prefix 'mal'.
There are three negation prefixes in Esperanto: mal-, ne- and sen-. They have slightly different uses.

Mal-

As others have said, the prefix mal- denotes opposite. This implies that you can use with words that have "an opposite". Such are words describing property, manner, action, location or direction. For instance
  • bona ↔ malbona
  • graso → grasa ↔ malgrasa
  • lumo ↔ mallumo
  • pli ↔ malpli
  • ami ↔ malami
  • antaŭ ↔ malantaŭ
Note, that colours are not such words, i.e. malverda is senseless.

Ne-

The negation word denies something, so the prefix denotes non-existence of something. Usually such words are adjectives.
  • ĝentila ↔ neĝentila
  • fermita ↔ nefermita
Sen-

The prefix sen- denotes lack of something. These words are usually formed from nouns.
  • sen fino → senfina
  • sen pensoj → senpense
***

There are cases when several will do, but have different meaning or nuance. When it comes to verb stems mal- expresses opposite action while ne- lack of action. Thus from the verb havi we have
  • nehavebla : something that happens to be unavailable right now
  • malhavebla : something that is missing, i.e. it should be available but it is not

Altebrilas (Покажи профила) 20 май 2026, 11:55:59

Pri koloroj.

Ĉu tiu, kiu iam vidis fotonegativon, ne emas pensi, ke malruĝa, malblua, malflava, malblanka estas sinonimoj de verda, oranĝa, viola, nigra?

Ĉu "malgriza" ne kompreneblas kiel "bunta" (Laŭ modelo de malneŭtrala)?

Pri mal-, ne-, sen-:

Estas pli klare, kiam oni uzas la saman vorton por kompari:
Malfina: komenca
Nefina: situanta ie antaŭ la fino.
Senfina: kies fino estas nedifinebla.

Pri malhavi:

Ĉu ĝi ne povas esti sinonimo de ŝuldi?

Mi havas dek eurojn sed *malhavas (ŝuldas) ses. Do entute mi havas kvar.

Metsis (Покажи профила) 20 май 2026, 13:18:29

Altebrilas:
Pri malhavi:

Ĉu ĝi ne povas esti sinonimo de ŝuldi?
Ne laŭ PIV.

Altebrilas (Покажи профила) 21 май 2026, 12:08:07

Vi pravas. Kutima uzado pli gravas ol logiko. Mi aldonis steleton, por indiki, ke tiu uzo estas evitinda.

amigueo (Покажи профила) 21 май 2026, 12:33:47

Altebrilas:

Pri malhavi:

Ĉu ĝi ne povas esti sinonimo de ŝuldi?

Mi havas1 dek eurojn sed *malhavas (ŝuldas) ses. Do entute mi havas2 kvar.
Mi sentas ke havi1 kaj havi2 ne estas la sama.
Malhavi2??

Altebrilas (Покажи профила) 21 май 2026, 17:34:34

Estus havi negativan bilancon, sed ĉar ĝi evitindas, mi do rezignas uzi ĝin.

Mi havas dek eurojn sed ŝuldas ses. Do entute mi havas kvar.

Fojfoje, oni uzas la saman vorton por tio, kion oni havas en la menso kaj tio, kion oni konstatas. Tial ŝajne kontraŭdiraj frazoj.

Hodiaŭ, Petro ne estas Petro.

Laŭ ekzemplo :

Mi (ŝajne )havas dek eurojn sed ŝuldas ses. Do entute mi (reale) havas kvar.

amigueo (Покажи профила) 21 май 2026, 21:50:46

Malhavi ion, se gxi signifas "ne havi ion necesan", ebligas "malmalhavi ion": "havi ion malnecesan"

Kaj tiu fenomeno aplikeblas al cxiuj kazoj kie "mal" rolas idiome.

Обратно нагоре