ตัวลงท้าย N เรียกว่าตัวลงท้ายกรรมการก สามารถเติมลงท้ายคำต่าง ๆ ได้ เช่น:

• คำนาม: domo → domon, hundo → hundon, virino → virinon, seĝoj → seĝojn, ekskursoj → ekskursojn
• คำคุณศัพท์: ruĝa → ruĝan, granda → grandan, virina → virinan, verdaj → verdajn, knabaj → knabajn
• บุรุษสรรพนาม: mi → min, ĝi → ĝin, ili → ilin, oni → onin, si → sin
• คำตารางในกลุ่ม U, O และ A: kiu → kiun, iu → iun, ĉiuj → ĉiujn, kio → kion, ĉio → ĉion, ia → ian, nenia → nenian, tiaj → tiajn
• คำกริยาวิเศษณ์แสดงสถานที่ และ คำตารางในกลุ่ม E: hejme → hejmen, tie → tien, ie → ien

ตัวลงท้าย N จะต่อจาก ตัวลงท้าย J เสมอ: domojn, hundojn, virinojn, ruĝajn, grandajn, virinajn, kiujn, kiajn

ถ้าคำนามลงท้ายด้วย N คำคุณศัพท์และคำในตารางในกลุ่ม U และ A ซึ่งเป็นคำขยายโดยตรงของคำนามนั้น จำเป็นต้องลงท้ายด้วย N เช่นกัน:

ส่วนขยายกรรมผ่านกริยา ไม่ต้องลงท้ายด้วย N: Mi refarbis la flavajn seĝojn blankaj.

การลงท้ายด้วยตัวอักษร N สามารถแสดงได้ดังนี้

• กรรม
• การวัด
• จุดในกาลเวลา
• ทิศทาง
• ความหมายอื่น ๆ

กรรม

กรรมคือสิ่งที่คำกริยากระทำโดยตรง กรรมตรงจะแสดงด้วยการลงท้ายด้วยตัวลงท้ายกรรมการก N ซึ่งทำให้สามารถเรียงลำดับคำที่แตกต่างกันได้

ประโยคต่อไปนี้ทั้งหมดแสดงความหมายเดียวกันโดยพื้นฐาน: kato mordas hundon; kato hundon mordas; mordas kato hundon; mordas hundon kato; hundon mordas kato; hundon mordas kato (ความหมายของทุกประโยค คือ แมวกัดสุนัข) เนื่องจากการลงท้ายด้วย N แต่ละรูปแบบที่มีความหมายเหมือนกันทั้งหกแบบจึงสามารถเข้าใจได้อย่างชัดเจน ลำดับของคำขึ้นอยู่กับสไตล์และรสนิยมเท่านั้น

Mi amas vin; mi vin amas; vin mi amas; vin amas mi; amas mi vin; amas vin mi. ประโยคทั้งหกมีความหมายเหมือนกัน: การกระทำ amas กระทำโดย "ฉัน" และส่งความรักไปยัง "คุณ"

ประโยคที่มีกรรมสามารถเปลี่ยนเป็นประโยคกรรมวาจกได้ จากนั้นกรรมจะกลายเป็นประธานแทน

Esti และคำกริยาที่คล้ายกันที่ไม่ใช่การแสดงการกระทำต่อบางอย่าง ส่วนของประโยคที่เชื่อมโยงกับ esti ไม่ใช่กรรม แต่เป็น ส่วนขยายผ่านกริยา ซึ่งไม่ต้องเติมตัวลงท้าย N: Tio estas tri seĝoj. Mi estas kuracisto. Ŝi fariĝis doktoro. Mia patro nomiĝas Karlo.

ประธานของกริยาสามารถอยู่หลังภาคแสดงได้เช่นกัน คำกริยาบางคำมักใช้การเรียงลำดับคำลักษณะนี้บ่อยมาก และไม่สามารถใช้ตัวลงท้าย N ที่ลงท้ายที่ประธาน เช่น:

การวัด

ส่วนขยายภาคแสดงและส่วนขยายที่ไม่ผ่านกริยาที่เกี่ยวกับการวัดมักใช้ตัวลงท้าย N

การวัดเวลา

การลงท้ายด้วย N ในสำนวนที่เกี่ยวกับเวลาสามารถระบุระยะเวลา ระยะเวลา หรือความถี่ได้ สำนวนดังกล่าวสอดคล้องกับคำถาม: kiel longe?, (dum) kiom da tempo?, kiel ofte? หรืออื่น ๆ

ส่วนใหญ่แล้วส่วนของประโยคที่ระบุระยะเวลาจะเป็นส่วนขยายกริยา:

ส่วนของประโยคเกี่ยวกับเวลาที่ลงท้ายด้วย N สามารถเป็นส่วนเสริมของคำคุณศัพท์หรือคำกริยาวิเศษณ์ได้:

ส่วนของประโยคเกี่ยวกับเวลาที่ลงท้ายด้วย N ยังสามารถใช้ร่วมกับส่วนขยายภาคแสดง post ที่เกี่ยวกับเวลา หรือ ส่วนขยายภาคแสดง antaŭ ที่เกี่ยวกับเวลาเพื่อแสดงเวลาร่วมด้วย: Du tagojn post tio ŝi forveturis Norvegujon. สองวันผ่านไปหลังจาก "สิ่งที่เกิดขึ้น"

การวัดแบบต่าง ๆ

การวัดแบบต่าง ๆ มีลักษณะการใช้งานเหมือนกับเวลาทุกประการ อาจเป็นการวัดเกี่ยวกับความยาว ความสูง ความกว้าง ระยะทาง ความลึก น้ำหนัก ราคา หรืออื่น ๆ โดยใช้ตอบคำถามจากจำพวกคำว่า kiom?, kiel multe?, kiel malproksime?, kiel longe?, kiel alte?, kiel profunde?, kiel peze? และอื่น ๆ:

การวัดโดยไม่มีตัวบอกบทบาท

การแสดงการวัดต่าง ๆ ยังสามารถปรากฏในบทบาทของประโยคที่ไม่มีตัวบอกบทบาท: Dek jaro estas tre longa tempo. Dek jaroj เป็นประธานในประโยค Pasis du tagoj. Du tagoj ทำหน้าที่เป็นประธานเช่นกัน

จุดต่างๆ ในกาลเวลา

ส่วนของประโยคที่ลงท้ายด้วย N อาจเป็นส่วนขยายภาคแสดงที่แสดงจุดเวลาได้ ส่วนขยายภาคแสดงที่ลงท้ายด้วย N จะใช้กับคำคำถาม kiam?, kiudate?, kiutage?, kiujare?, kiufoje? หรือคำอื่น ๆ อาจกล่าวได้ว่าการลงท้ายด้วย N ดังกล่าวเป็นการแทนที่คำบุพบทที่เกี่ยวกับเวลา ซึ่งโดยปกติแล้วเราจะใช้ en:

ด้วยชื่อของวันในสัปดาห์ ที่เป็นคำนามกรรมการกจะแสดงวันที่รู้แน่ชัด: dimanĉon = "ในวันอาทิตย์นี้/นั้น" แม้ว่าจะไม่ได้ใช้คำนำหน้านาม la ก็ตาม รูปแบบกริยาคำวิเศษณ์ของชื่อวันมักจะแสดงว่าในวันเกี่ยวกับวันดังกล่าว: dimanĉe = "ในวันอาทิตย์, ในทุกวันอาทิตย์": Mi alvenos en Lyon monday la 30-an de Aŭgusto.

สำหรับสำนวนเกี่ยวกับชั่วโมง ให้ใช้ je โดยเฉพาะอย่างยิ่งในประโยคที่ละ horo (ชั่วโมง)ไว้ เพื่อไม่ให้สับสนกับวันที่:

จุดเวลาโดยไม่มีตัวบอกบทบาท

จุดเวลายังสามารถปรากฏในบทบาทของประโยคที่ไม่มีตัวบอกบทบาท: Hodiaŭ estas sabato, kaj morgaŭ estos dimanĉo. โดย Sabato และ dimanĉo ทำหน้าที่เป็นประธาน

ทิศทาง

ส่วนขยายภาคแสดงที่ลงท้ายด้วย N และคำเติมเต็มที่ลงท้ายด้วย N สามารถแสดงทิศทางได้ ซึ่งจะใช้จากคำถาม al kiu loko?, en kiu direkto? หรือคำอื่น ๆ

การลงท้ายด้วยตัวอักษร N เมื่อใช้เดี่ยวๆ

เราจะใช้ตัวลงท้าย N แสดงทิศทางก็ต่อเมื่อการแสดงทิศทางเข้าไปด้าน/ข้างในเท่านั้น เราจะไม่ใช้ iri muron, iri kuraciston แต่ iri al muro, al kuracisto ในทางปฏิบัติเราใช้ตัวลงท้าย N แสดงทิศทางเฉพาะกับสถานที่เท่านั้น (โดยเฉพาะชื่อเมือง)

N กับ en, sur และ sub

ตัวลงท้าย N แสดงทิศทางมักปรากฏพร้อมกับ en, sur และ sub ซึ่งเป็น คำบุพบทสถานที่สำคัญ เมื่อ en, sur และ sub แสดงตำแหน่ง ตำแหน่งเหล่านี้จะใช้โดยไม่มีการลงท้ายด้วย N ตามหลัง แต่ถ้าต้องการแสดงให้เห็นว่ามีบางสิ่งกำลังเคลื่อนไปยังในที่ที่นั้น คุณต้องใช้ตัวบอกบทบาทที่แสดงทิศทาง ตามทฤษฎี คุณต้องใช้ al (al en, al sur, al sub) แต่ในทางปฏิบัติ เราจะใช้ตัวลงท้าย N เสมอ:

สำหรับคำบุพบทสถานที่ เช่น en, sur และ sub มักจะไม่ใช้ตัวลงท้าย N ที่แสดงทิศทาง แต่ให้บริบทแสดงทิศทางเอง แต่หากต้องการความชัดเจน สามารถใช้ตัวลงท้ายแสดงทิศทางกับคำบุพบทสถานที่ได้เช่นกัน:

ในบางกรณีเราจะไม่ใช้ตัวลงท้าย N แสดงทิศทาง เนื่องจากเป็นสำนวนที่ถูกละเอาไว้ ซึ่งเป็นส่วนขยายภาคแสดงที่ใช้ตัวลงท้าย N นั้นเอง:

อย่างไรก็ตาม การพูดว่า sub la kverkon และ antaŭ min ก็ไม่ใช่สิ่งที่ผิด เพราะสำนวนเหล่านั้นสามารถมองให้มีความหมายอย่างนั้นได้

คำบุพบทสถานที่มักใช้ในความหมายของการเปรียบเปรย บางสิ่งที่เป็นนามธรรม ไม่ใช่สถานที่ ให้ความหมายราวกับว่าเป็นสถานที่ ดังนั้นในการให้ความหมายลักษณะนี้ยังสามารถใช้ตัวลงท้าย N แสดงทิศทางเพื่อแสดงทิศทางแบบเปรียบเปรยได้ เช่น: Mi ŝanĝos ilian malĝojon en ĝojon.

คำบุพบทบางคำแสดงทิศทางด้วยตัวของมันเอง เช่น: al, ĝis, el และ de ซึ่งคำบุพบทเหล่านี้ไม่แสดงตำแหน่งได้ ดังนั้นหลังจากคำบุพบทเหล่านี้ไม่สามารถใช้ตัวลงท้าย N ได้ ควรใช้: al la urbo, ĝis la fino, el la lernejo, de la komenco

N หลังคำกริยาวิเศษณ์สถานที่

นอกจากนี้ยังสามารถใช้ตัวลงท้าย N ต่อหลังคำกริยาวิเศษณ์ที่ลงท้ายด้วย E ที่เกี่ยวกับสถานที่และหลังคำตารางที่เกี่ยวกับสถานที่เพื่อแสดงเส้นทางไปยังสถานที่นั้น:

ตัวลงท้าย N ในความหมายอื่น

ส่วนขยายภาคแสดงที่ลงท้ายด้วย N และคำเติมเต็มที่ลงท้ายด้วย N มักจะแสดงถึงการวัดระยะ, จุดเวลา หรือทิศทาง แต่บางครั้งส่วนของประโยคที่ลงท้ายด้วย N ดังกล่าวจะแสดงอีกบทบาท ซึ่งโดยปกติจะใช้คำบุพบทแทน:

ตามทฤษฎี เราสามารถแทนที่คำบุพบทด้วยตัวลงท้าย N ได้ หากไม่ทำให้ความหมายไม่ชัดเจน โดยเฉพาะอย่างยิ่งมักใช้ตังลงท้าย N แทน je แต่การทำให้เกิดความชัดเจนในประโยคทำให้ไม่สามารถใช้ตัวลงท้าย N แทนคำบุพบทการเคลื่อนที่ de และ el ได้ เนื่องจากตัวลงท้าย N เองเป็นตัวบอกบทบาทเคลื่อนที่ด้วยเช่นกัน อย่างไรก็ตาม บางครั้งคุณอาจเจอประโยคเช่น: Ili eliris la buson. ซึ่งตัวลงท้าย N นั้นทำหน้าที่เป็นกรรม: รถบัสเป็นกรรมของการกระทำ "eliri" (ออกจาก) แต่หากต้องการประโยคที่ชัดเจนกว่ามาก แนะนำให้ใช้: Ili eliris el la buso.

กรรมการกและชื่อเฉพาะ

ชื่อเฉพาะที่มีรูปแบบเป็นไปตามภาษาเอสเปรันโต เราสามารถใช้กรรมการกได้ตามรูปแบบดังต่อไปนี้:

ชื่อเฉพาะที่ไม่ได้เป็นไปตามรูปแบบของภาษาเอสเปอรันโตสามารถใช้ได้โดยไม่ต้องลงท้ายด้วย O ชื่อในรูปแบบนี้ คุณสามารถละเว้นการตัวลงท้ายด้วย N ได้ แม้ว่าตามบทบาทในประโยคจะต้องมีการลงท้ายก็ตาม:

หากชื่อต้องการใช้ตัวลงท้าย N (คือชื่อนั้นลงท้ายด้วยสระ) ก็สามารถเพิ่มการลงท้ายได้ คุณยังสามารถเพิ่มตัว O ที่ลงท้ายให้กับชื่อในภาษาต่างประเทศได้ หากคุณใช้ตัวลงท้าย O คุณจำเป็นต้องใช้ตัวลงท้าย N ด้วย หากเป็นไปตามบทบาทของประโยค และนอกจากนี้คำนำหน้าชื่อหรือคำในทำนองที่คล้ายกัน ซึ่งสามารถใช้ตัวลงท้าย N ได้เช่นกัน: