คำบุพบทสถานที่ทำหน้าที่แสดงตำแหน่งในพื้นที่ บนพื้นผิว บนเส้น และอื่น ๆ หลายครั้งยังใช้เกี่ยวกับเวลาด้วย เนื่องจากเวลามักถูกมองเห็นเป็นเส้นง แนวคิดอื่น ๆ ก็แสดงเป็นการเปรียเปรยอุปมาเป็นตำแหน่งด้วยเช่นกัน คำบุพบทสถานที่บางคำให้ความหมายเกี่ยวกับสถานที่ที่เป็นความหมายอย่างพื้นฐาน ส่วนการใช้งานอื่น ๆ ในความหมายอื่นก็อาจพบได้ทั่วไปในทางปฏิบัติเช่นกัน

antaŭ

ตำแหน่งในด้านที่ใกล้กับผู้พูดมากที่สุด หรือด้านนั้นที่สำคัญที่สุดหรือตำแหน่งหลัก: Antaŭ staras arbo. (มีต้นไม้อยู่หน้าบ้าน) ตำแหน่างด้านของหน้าคนหรือสัตว์: Li haltis antaŭ ŝi. (เขาหยุดอยู่หน้าหล่อน)

ตำแหน่งไล่ลำดับ: ตำแหน่งที่เป็นสิ่งที่ตามมา: Mi iras antaŭ vi. (ฉันเดินอยู่หน้าคุณ)

เวลาที่เร็วกว่ากำหนด: Antaŭ tri tagoj mi vizitis vian kuzon. (เมื่อสามวันก่อน ผมได้ไปเยี่ยมลูกพี่ลูกน้อง)

malantaŭ

ตำแหน่งด้านหลัง ซึ่งตรงข้ามด้านหน้า: Li estis kaŝita malantaŭ kurteno. (เขาซ่อนอยู่หลังม่าน) Tuj malantaŭ si ŝi aŭdis viran voĉon. (เธอได้ยินเสียงผู้ชายจากข้างหลัง)

apud

ตำแหน่งที่ด้านข้าง โดยปกติจะเป็นด้านขวาหรือซ้าย (และไม่ใช่ด้านหน้าหรือด้านหลัง): apud skribotablo estis paperkorbo. (ข้าง ๆ โต๊ะเขียนหนังสือมีลังกระดาษอยู่) Li staris tutan horon apud la fenestro. (เขายืนอยู่ข้างหน้าต่างเป็นชั่วโมงแล้ว)

ĉe

ตำแหน่งที่ใกล้มาก (สัมผัสหรือไม่สัมผัส) ความหมายของ ĉe จะแตกต่างกันไปมากขึ้นอยู่กับบริบท บ่อยครั้งที่ ĉe แสดงสถานที่โดยทั่วไปโดยไม่ระบุตำแหน่งอย่างชัดเจน: Ĉe la angulo de la strato ŝi haltis. (เธอหยุด(รถ)อยู่ที่มุมถนน) La gastoj tranoktos ĉe mi (= en mia hejmo). (แขกจะพักกับฉัน)

แสดงช่วงเวลา: Ĉe la komenco la arbaro aperis bele kovrita de prujno. (ตอนรุ่งเช้าป่าจะปกคลุมไปด้วยต้นพรุนอย่างสวยงาม)

ĉirkaŭ

ตำแหน่งรอบ ๆ บางสิ่งบางอย่าง: La rabistoj sidis en rondo ĉirkaŭ la fajro. (พวกขโมยนั่งเป็นวงกลมอยู่รอบกองไฟ)

ช่วงเวลาโดยประมาณ: Ĉirkaŭ la mateno la ventego finiĝis. (พายุสงบลงประมาณช่วงเช้า)

ekster

ตำแหน่งข้างนอก/ด้านนอกของบางสิ่งบางอย่าง: Mi staras ekster la domo, kaj li estas interne. (ฉันยืนอยู่นอกบ้านและเขาอยู่ข้างใน)

en

ตำแหน่งด้านใน: En la ĉambro estis tri virinoj. (มีผู้หญิงสามคนในห้อง)

ในประเทศ: La rusoj loĝas en Rusujo. (ชาวรัสเซียอาศัยอยู่ในประเทศรัสเซีย)

ในช่วงเวลา: En la tago ni vidas la helan sunon, kaj la nokto ni vidas la palan lunon kaj la belajn stelojn. (ในตอนเช้าเราเห็นดวงอาทิตย์สว่างไสว และในตอนกลางคืนเราเห็นดวงจันทร์สีซีดและดวงดาวที่สวยงาม)

inter

ตำแหน่งที่ขนาบข้างด้วยสิ่งต่าง ๆ จำนวนสองอย่างหรือมากกว่านั้น: Sur la kameno inter du potoj staras fera kaldrono. (บนเตาไฟมีหม้อสองใบข้าง ๆ หม้อใหญ่) Ni vojaĝis inter Pekino kaj Ŝanhajo. (พวกเราได้เดินทางระหว่างปักกิ่งและเซี่ยงไฮ้) Estas granda diferenco inter li kaj mi. (ระหว่างเขากับฉันมันช่างต่างกันมาก)

ตัวเลือก (จำนวนสองรายการขึ้นไป): Ni elektis inter Ĉina restoracio kaj Itala restoracio. เราได้เลือกระหว่างร้านอาหารจีนกับร้านอาหารอิตาลี)

การเป็นสมาชิกกับกลุ่ม: Inter miaj amikoj estas multaj Sud-Amerikanoj. (ในระหว่างหมูเพื่อนของฉันส่วนใหญ่เป็นชาวอเมริกาใต้)

ช่วงระยะเวลาระหว่าง: Estis inter la sepa kaj oka horoj vespere. (ช่วงเวลาระหว่างห้าโมงถึงหกโมงเย็น)

kontraŭ

ตำแหน่งตรงข้าม: La reĝo sidis sur sia reĝa trono kontraŭ de la domo. (พระราชาทรงนั่งบนพระราชบันลังก์ที่ตรงข้ามกับทางเข้าของพระตำหนัก)

เคลื่อนที่ในตำแหน่งตรงกันข้าม: Ili promenis man-en-mane kontraŭ la leviĝanta suno. (พวกเขาเดินจับมือเดินไปทางทิศตรงกันข้ามกับดวงอาทิตย์ที่กำลังขึ้น)

ความเป็นศัตรู ความไม่ชอบ ควาเป็นทางลบ หรืออื่น ๆ: Mi ne devas agi kontraŭ mia konscienco. (ฉันไม่ควรทำอะไรที่ขัดต่อมโนธรรมของตัวเอง)

สิ่งที่ให้หรือได้รับจากการแลกเปลี่ยน: Ili donas konsilojn kontraŭ kontanta pago. (พวกเขาให้คำแนะนำโดยต้องจ่ายเป็นเงินสด)

post

เวลาหลังจาก: Post tri monatoj ili geedziĝos. (หลังจากอีกสามเดือนพวกเขาจะแต่งงานกัน)

ตำแหน่งต่อจากสิ่งที่อยู่ข้างหน้า: Ili staris en vico unu post la alia. (พวกเขายืนต่อแถวเรียงต่อกันไป)

ตำแหน่งด้านหลัง: Ŝi aŭdis post si brueton. (เธอใด้ยินเสียงมาจากด้านหลัง) ปัจจุบันมักใช้ malantaŭ แทน

preter

เคลื่อนที่ผ่านไป: Li pasis preter mi sen saluto. (เขาผ่านหลังฉันไปโดยไม่มีการทักทาย)

sub

อยู่ตำแหน่งข้างใต้ ด้านล่าง Sub โดยส่วนใหญ่จะหมายถึง "malsuper" (ตรงข้ามอยู่เหนือ) ซึ่งให้ความหมายว่าสิ่งนั้นไม่มีการสัมผัสกัน: Ĝi kuŝas sub la tablo. (มันอยู่ข้างล่างโต๊ะ) บางครั้ง sub แปลว่า "malsur" (ตรงข้ามการอยู่ด้านบน) ซึ่งให้ความหมายว่าสิ่งนั้นมีการสัมผัสกัน: Sekaj folioj krakis sub liaj piedoj. (ใบไม้แห้งมีเสียงดังกรอบแกรบอยู่ใต้เท้าของเขา)

สิ่งหนึ่งอยู่ภายใต้อีกสิ่งหนึ่ง: Ŝi portas la libron sub la brako. (เธอถือหนังสือไว้ใต้แขน)

super

อยู่เหนือ ระหว่างสองสิ่งมีช่องว่างคั่นและไม่มีการสัมผัสกัน: Super ni briletas la steloj. (เหนือพวกเรามีดวงดาวที่กำลังส่องแสง) อย่างไรก็ตาม บางครั้งก็มีการสัมผัสกัน แต่ก็เล็กน้อยมากจนถือว่าไม่สำคัญ: Super la tero sin trovas aero. (เหนือพื้นดินมีอากาศอยู่) แต่ถ้าหากมีการสัมผัสที่ถือว่าสำคัญ ให้ใช้ sur แทน

การครอบคลุมซึ่งไม่มีเรื่องของความสูงหรือการสัมผัส: Ŝiaj longaj blondaj haroj pendis super ŝia nuko. (ผมบลอนด์ยาวของเธอปล่อยยาวอยู่เหนือท้ายทอย)

sur

อยู่บนพื้นผิวของบางสิ่งบางอย่าง โดยปกติแล้วจะเกี่ยวกับการรองรับ การตรึงอยู่ การกด การครอบคลุม หรือการสัมผัสกัน บ่อยครั้งที่ sur แสดงตำแหน่งการสัมผัสและสิ่งที่สัมผัสจะอยู่กว่า: Sur la tero kuŝas ŝtono. (บนพื้นดินมีหินวางอยู่) แต่ sur ยังสามารถแสดงตำแหน่งบนพื้นผิวโดยไม่แยกว่าตำแหน่งไหนสูงหรือต่ำ: Meze sur la muro pendis portreto. (รูปแขวนอยู่บนกลางผนัง)

tra

การเคลื่อนที่เริ่มต้นจากภายนอก เข้าไปข้างใน และเคลื่อนไปยังอีกด้าน การเคลื่อนที่นั้นสามารถเคลื่อนออกจากสิ่งนั้นหรือคงอยู่ภายในสิ่งนั้นก็ได้ ทั้งนี้ขึ้นอยู่กับบริบท: Tra la fenestro la vaporo iras sur la korton. (ไอน้ำออกไปลานหน้าบ้านผ่านทางหน้าต่าง) La akvo fluas tra tubo. (น้ำไหลผ่านท่อ) อย่างไรก็ตาม บ่อยครั้ง การเคลื่อนนั้นไม่ได้ไปจากด้านหนึ่งแล้วไปยังอีกที่หนึ่งเสมอ แต่อาจจะยังอยู่ภายในสิ่งนั้นโดยไม่ระบุตำแหน่งที่แน่ชัด: La soldatoj kondukis la arestitojn tra la stratoj. (ทหารนำผู้ที่ถูกจับกุมมาทางถนน)

ตลอดเวลาตั้งแต่ต้นจนจบ: Ili festis tra la tuta nokto. (พวกเขาฉลองกันทั้งคืน)

trans

ตำแหน่ง "อีกด้านหนึ่งของ..." เราจะใช้ trans ใช้เมื่อจำเป็นต้องเดินทางข้ามไป หรือสิ่งนั้นอยู่อีกฝั่ง: Li loĝas trans la strato. (เขาอาศัยอยู่ที่ฝั่งตรงข้ามถนน)

maltrans

ตำแหน่ง "ด้านนี้ของ..." คำว่า maltrans มีการใช้งานน้อยมาก สำนวนที่พบบ่อยกว่าจะเป็น ĉi-flanke de: Prefere restu maltrans la rivero. = Prefere restu ĉi-flanke de la rivero. (ควรอยู่ฝั่งนี้ของแม่น้ำจะดีกว่า(

เรามักจะใช้คำบุพบทสถานที่ร่วมกับตัวลงท้าย N แสดงทิศทาง เพื่อแสดงการเคลื่อนที่เข้าไปยังสถานที่/ตำแหน่งนั้น ๆ