Přejít k obsahu

Podstatná jména jsou názvy věcí, abstraktních i konkrétních, jména lidí a zvířat, pojmenování jevů, dějů, vlastností, druhů atd. V esperantu mají koncovku -o.

  • tablo - stůl = název konkrétní věci
  • hundo - pes = název druhu zvířete
  • saĝo - moudrost = název kvality
  • amo - láska = název citu
  • kuro - běh = název děje
  • martelado - tlučení kladivem = název činnosti
  • Petro - Petr = název osoby
  • Jokohamo - Jokohama = název města

Po koncovce podstatného jména O-koncovka může následovat J-koncovka pro množné číslo, a pro 4. pád N-koncovka. Možno také vložit obě, ale vždy J před N:

tabloj tablon tablojn
hundoj hundon hundojn

Možno nahradit koncovku podstatného jména O pomocí apostrofu, ale jen když nenásleduje J nebo N: hund'hundo, saĝ'saĝo, am'amo, kur'kuro, Jokoham'Jokohamo.

užití podstatných jmen

Podstatná jména, nebo přesněji části věty s podstatným jménem jako hlavním slovem, mají ve větách roli zvláště jako podstatné jméno, předmět, příslovečné určení nebo 5. pád, ale také mohou mít roli jako popis přívlastku přímého neshodného nebo popis doplňku jiného slova:

  • La bona virino trankviligis sian soifon. - La bona virino trankviligis sian soifon.

    La frazparto la bona virino, kies ĉefvorto estas la substantivo virino, rolas kiel subjekto.

  • Mi vidas leonon. - Mi vidas leonon.

    La substantivo leonon rolas kiel objekto (kaj havas tial la akuzativan finaĵon -N).

  • Ludoviko, donu al mi panon. - Ludoviko, donu al mi panon.

    La frazparto Ludoviko rolas kiel vokativo.

  • Sur la fenestro kuŝas krajono kaj plumo. - Sur la fenestro kuŝas krajono kaj plumo.

    La substantiva frazparto sur la fenestro rolas kiel loka adjekto (kaj havas tial la lokan prepozicion sur).

  • La dentoj de leono estas akraj. - La dentoj de leono estas akraj.

    La substantiva frazparto de leono rolas kiel poseda suplemento de la substantiva frazparto la dentoj (kaj havas tial la prepozicion de).

  • Mi estas muzikisto. - Mi estas muzikisto.

    La substantivo muzikisto rolas kiel predikativa priskribo de la subjekto mi.

Substantivecaj vortetoj

Iuj el la vortetoj en Esperanto povas roli substantivece en frazo, sed ili ne havas O-finaĵon. Tiaj estas la personaj pronomoj, la tabelvortoj je U kaj O, la nomoj de la Esperantaj literoj, la numeraloj kaj la vorteto ambaŭ.

Ankaŭ kvantaj adverboj povas roli substantivece.

Propraj nomoj

Plene Esperantigitaj propraj nomoj ĉiam havas O-finaĵon: Anno, Petro, Teodoro, Mario... Ankaŭ ne-Esperantigitaj propraj nomoj estas substantivoj, sed ili ordinare ne havas O-finaĵon: Anna, Peter, Theodore Roosevelt, Marie Curie, Deng Xiaoping. Ĉe tiaj nomoj oni povas forlasi la akuzativan N-finaĵon, eĉ se la frazrolo principe postulas tian finaĵon. Legu pli detale en la klarigoj pri N-finaĵo.

Zpět na začátek