คำนาม คือคำที่แทนสิ่งที่เป็นรูปธรรม, นามธรรม, ผู้คน, สัตว์ต่าง ๆ, ปรากฏการณ์ต่าง ๆ, การกระทำต่าง ๆ, ลักษณะต่าง ๆ, สายพันธุ์ต่าง ๆ, บุคคลต่าง ๆ และอื่น ๆ โดยคำนามในภาษาเอสเปรันโตจะลงท้ายด้วยตัวอักษร -O
- tablo - โต๊ะ = คำนามของสิ่งที่เป็นรูปธรรม
- hundo - สุนัข = ชื่อสายพันธุ์สัตว์
- saĝo - ปัญญา, ความฉลาด = คำนามสิ่งที่เป็นนามธรรม
- amo - ความรัก = คำนามความรู้สึก
- kuro - การวิ่ง = คำนามการกระทำ
- martelado - การใช้ค้อนตอก = คำนามการกระทำที่มีลักษณะการทำซ้ำหรือต่อเนื่องกัน
- Petro - ปีเตอร์ = ชื่อบุคคล
- Jokohamo - โยะโกะฮะมะ = ชื่อเมือง
หลังตัวลงท้าย -O ของคำนาม สามารถเติมตัวลงท้าย -J สำหรับพหูพจน์ และ ตัวลงท้าย -J สำหรับกรรมการก เราสามารถเติมได้ทั้งคู่ แต่ไม่เติม J หลัง N
| tabloj | tablon | tablojn |
| hundoj | hundon | hundojn |
คุณสามารถแทนที่คำนามที่ลงท้ายด้วยตัวอักษร O ด้วย เครื่องหมาย Apostrofo แต่ได้เฉพาะกรณีที่ไม่ได้มีตัวอักษร J หรือ N ตามหลัง:hund' = hundo, saĝ' = saĝo, am' = amo, kur' = kuro, Jokoham' = Jokohamo
การใช้คำนาม
คำนามหรือวลีที่มีคำนามที่ีทำหน้าที่เป็นคำหลักในประโยคมักมีหน้าที่เป็น ประธาน, กรรม, ส่วนขยายภาคแสดง หรือคำเรียกขาน แต่คำนามหรือวลีนั้นยังสามารถทำหน้าที่เป็น ส่วนขยายที่ไม่ผ่านทางกริยา หรือส่วนขยายผ่านทางกริยา ได้ด้วยเช่นกัน
-
La bona virino trankviligis sian soifon. - ผู้หญิงคนดีได้ดับความกระหายน้ำของเธอแล้ว
วลี la bona virino ทำหน้าที่เป็นประธาน ซึ่งมี virino เป็นคำหลัก
-
Mi vidas leonon. - ฉันเห็นสิงโต
คำว่า leonon ทำหน้าที่เป็นกรรมในที่นี้ (ดังนั้น คำนี้จึงลงท้ายตามรูปแบบของคำนามที่ทำหน้าที่เป็นกรรม โดยการลงท้ายด้วยตัวอักษร -N).
-
Ludoviko, donu al mi panon. - ลูโดวิโค, โปรดส่งขนมปังมาให้ฉัน
ลูโดวิโค ทำหน้าที่เป็นคำเรียกขาน
-
Sur la fenestro kuŝas krajono kaj plumo. - มีดินสอและปากกาวางอยู่บนหน้าต่าง
วลี sur la fenestro ทำหน้าที่เป็นส่วนขยายภาคแสดงบอกสถานที่ (โดยมีคำบุพบท sur เป็นตัวบ่งบอกสถานที่)
-
La dentoj de leono estas akraj. - ฟันสิงของโตแหลม
วลี de leono ทำหน้าที่เป็นส่วนขยายแสดงความเป็นเจ้าของที่ไม่ผ่านทางกริยา (โดยผ่านทางบุพบทแทน) ของคำว่า la dentoj (โดยมีคำบุพบท de เป็นตัวแสดงความเป็นเจ้าของ)
-
Mi estas muzikisto. - ฉันเป็นนักดนตรี
คำว่า muzikisto ทำหน้าที่เป็นคำนามตัวขยายผ่านทางกริยาของประธาน mi
คำนามจุลศัพท์
คำจุลศัพท์บางคำสามารถทำหน้าที่เหมือนคำนามในประโยคได้ แต่คำเหล่านี้จะไม่มีตัวลงท้าย -O คำพวกนี้คือ บุรุษสรรพนาม, คำตารางในกลุ่ม U และ O, ชื่อของตัวอักษรในภาษาเอสเปรันโต, ตัวเลข และคำจุลศัพท์ ambaŭ
คำคุณศัพท์บอกปริมาณก็สามารถทำหน้าที่เป็นคำนามได้เช่นกัน
คำวิสามานยนาม
คำวิสามานยนามที่ปรับตามไวยากรณ์ภาษาเอสเปรันโตแล้วจะต้องลงท้ายด้วยตัวอักษร O: Anno, Petro, Teodoro, Mario... อย่างไรก็ตาม คำวิสามานยนามที่ไม่ได้ปรับตามไวยากรณ์ภาษาเอสเปรันโตก็ยังถือเป็นคำนาม, แต่คำเหล่านั้นมักจะไม่ได้ลงท้ายด้วยตัวอักษร O: Anna, Peter, Theodore Roosevelt, Marie Curie, Deng Xiaoping ในการใช้ชื่อเหล่านี้เราสามารถละตัวลงท้ายคำนามที่ทำหน้าที่เป็นกรรม ซึ่งโดยปกติต้องลงท้ายด้วยตัวอักษร N ได้, ต่อให้หน้าที่ของคำนั้นในประโยคต้องใช้ตัวลงท้ายแบบนั้นก็ตามที สำหรับรายละเอียดเพิ่มเติมอ่าน คำอธิบายของตัวลงท้าย -N