Więcej

Liczba pojedyncza oznacza, że jest jedno. Liczba mnoga oznacza, że jest więcej niż jedno. Liczbę mnogą wskazuje się za pomocą końcówki J. Używa się jej przy rzeczownikach, przymiotnikach i przy słowach z tabeli z końcówką U i A.

Liczba pojedyncza Liczba mnoga
(unu) tago - (jeden) dzień (pluraj) tagoj - (wiele) dni
(unu) granda domo - (jeden) duży dom (tri) grandaj domoj - (trzy) duże domy
ilia granda domo - ich duży dom iliaj grandaj domoj - ich duże domy
alia homo - inny człowiek aliaj homoj - inni ludzie
la unua tago - pierwszy dzień la unuaj tagoj - pierwsze dni
iu - któryś iuj - niektórzy
tiu homo - ten człowiek tiuj homoj - ci ludzie
tia speco - ten rodzaj tiaj specoj - takie rodzaje
La kato estas nigra. - Kot jest czarny. La katoj estas nigraj. - Koty są czarne.
Ĝi estas granda, sed bela. - To jest duże, ale ładne. Ili estas grandaj, sed belaj. - Oni/One są duzi/duże, ale ładni/ładne.
Vi estas bela. - Jesteś piękna/piękny. Vi estas belaj. - Jesteście piękni/piękne.
Ĉiu miris pri tio. - Każdy zastanawiał się nad tym. Ĉiuj miris pri tio. - Wszyscy zastanawiali się nad tym.
Kia estis la respondo? - Jaka była odpowiedź? Kiaj estis la respondoj? - Jakie były odpowiedzi?

Ewentualna końcówka N stoi po J: tagojn, grandajn, aliajn, nigrajn, iliajn, tiujn, neniajn.

Jeżeli przymiotnik opisuje mnogi rzeczownik, musi mieć końcówkę J, gdyż znaczenie jest mnogie:

  • La tablo kaj la seĝo estas eluzitaj. - Stół i krzesło są zużyte.

    Jeden stół i jedno krzesło to dwie rzeczy. Obie są używane.

  • En la ĉambro estis verdaj seĝo kaj tablo. - W pokoju były zielone krzesło i zielony stół.

    Tu było (jedno) zielone krzesło i (jeden) zielony stół.

Niekiedy przymiotnik odnosi się do rzeczownika z końcówką J, ale zgodnie z sensem opisuje tylko jedną z wielu rzeczy. Wtedy przymiotnik nie powinien mieć końcówki J:

  • Tie staris pluraj grandaj kaj unu malgranda tabloj. - Tutaj stało dużo dużych i jeden mały stół.

    Chociaż mały odnosi się do słowa stoły, nie ma J, bo opisuje tylko jeden ze stołów.

  • Mi volas verdan kaj ruĝan krajonojn. = ...unu verdan krajonon kaj unu ruĝan krajonon. - Chcę zielony i czerwony zeszyty.
  • Venis Franca kaj Germanaj gastoj. = Venis unu Franca kaj pluraj Germanaj gastoj. - Przyszedł [jeden] francuski i [kilku] niemieccy goście.

Przymiotnik w liczbie mnogiej wraz z wieloma rzeczownikami w liczbie pojedynczej może czasami sprawiać wrażenie dziwnej mieszanki, jednak jest ona całkowicie logiczna. Zamenhof często go unikał używając pojedynczego określenia, przeważnie kiedy był nim zaimek dzierżawczy lub kiedy dotyczył wielu rzeczowników abstrakcyjnych:

  • Mia frato kaj fratino = mia frato kaj mia fratino = miaj frato kaj fratino. - Mój brat i siostra.

    Obecnie częściej wybiera się formę moi brat i siostra.

  • La simpla lernado kaj uzado de Esperanto. - Prosta nauka i użycie Esperanta.

    Proste jest domyślnie przed użyciem. W innym razie można powiedzieć, że nauka i użycie razem są pewną ideą.

Sam Zamenhof często unikał używania paru pojedynczych przymiotników w połączeniu z jednym rzeczownikiem w liczbie mnogiej:

  • Estis inter la sepa kaj oka horo vespere. = ...la sepa kaj (la) oka horoj... - Było między siódmą a ósmą wieczór.

    Obecnie zaleca się mówić inter la sepa kaj oka horoj (albo inter la sepa horo kaj la oka).

Wróć do góry