Mergi la conținut

Je estas prepozicio sen difinita signifo. La origina intenco estis, ke oni uzu je en ĉiuj abstraktaj okazoj, por kiuj ne ekzistas alia prepozicio. Tial en la frua tempo oni uzis je tre multe. Nuntempe je estas pli malofta, kaj montras precipe horon kaj mezuron. Ĝenerale oni evitu je, se pli bona alternativo ekzistas.

Adesea se poate folosi terminația N în loc deje , înainte de toate pentru măsură- indicarea timpului.

Orele și alte puncte temporale

  • Ni prenos la buson je dudek (minutoj) antaŭ la deka (horo). - Noi vom lua autobuzul la 12 (minute) înainte de 10(ora).
  • Tio okazis je Pasko. - Asta s-a petrecut de Paște.
  • Je la lasta fojo mi permesas al vi fari tion. - Pentru ultima oară îți permit să faci asta.

Măsuri

  • Vi certe estas je duono da kapo pli alta ol mi. = ...duonon da kapo pli alta ol mi. - Tu ești sigur cu o jumătate de cap mai mare decât mine + o jumătate de cap mai mare decât mine.

În mod normal se folosește N-terminația pentru a indica o măsură.

Deficit, exces și dor

  • Ĝi estas libera je mankoj. - Este fără erori/greșeli.

    Sau ...de mankoj.

  • Abram estis tre riĉa je brutoj, arĝento, kaj oro. - Abraham a fost foarte bogat cu vite, argint și aur.
  • Glaso da vino estas glaso plena je vino. - Un pahar de vin este un pahar plin cu vin.

    Sau ...plena de vino.

  • Mi sopiras je mia perdita feliĉo. - Mi-e dor de fericirea mea pierdută.

    Sau ...mian perditan feliĉon / ...al mia perdita feliĉo..

Stare fizică sau spirituală

  • Ili suferas je astmo. - Ei suferă de astm.
  • Ŝi gravediĝis je ĝemeloj. - A a devenit gravidă cu gemeni.
  • Li malsaniĝis je profunda melankolio. - El s-a îmbolnăvit de o melancolie profundă.

Parte a corpului afectată de atingere, boală etc.

  • Li kaptis min je la brako. - El m-a apucat de braț.

    Je la brako montras mian brakon. Oni ankaŭ povas diri ĉe la brako. Por montri lian brakon (kiun li uzas por kapti min), oni uzu per: Li kaptis min je la maldekstra brako per sia dekstra mano.

  • Li estas malsana je la brusto. - El este bolnav la piept.

Diverse expresii idiomatice.

  • Ŝi kredas je Dio. - Ea crede in Dumnezeu.

    Kredi je iu sau je io = "a crede ca aceasta sau acesta există într-adevăr". Kredi ion, al io, pri io = "a crede că este adevărat". Kredi al iu = "a crede că acela spune adevărul".

  • Je mia miro la afero sukcesis. = La afero sukcesis, kio mirigis min. - Spre uimirea mea chestia a reușit = Chestia a reușit, ceea ce m-a uimit/mirat.
  • Mi vetis kun ŝi je dek dolaroj. - Am pariat cu ea pe 10 dolari.

    Câștigătorul pariului va lua cei zece dolari. Se pot și pri folosi.

Înapoi la start