目次へ

同格とは語句の後ろから説明的に言い換える語です。同格は同じ物事を別の言葉で示します。同格は前の語句を修飾しますが、それ自体は固有の語句です。話すときはふつう、同格の前後にポーズを置きます。書くときは前後にコンマを置きます。

同格は前の語句と同じ文の成分として働きます。前の語句が対格語尾 N を持つときは、同格も同じ語尾を持たなければなりません。

  • Karlo, nia prezidanto, prezentis Petron, la novan sekretarion. - 我らが代表カルロは、新しい秘書ペトロを紹介した。

    Kaj Karlo kaj nia prezidanto estas subjektoj, ili eĉ estas la sama persono. Kaj Petro kaj la nova sekretario estas objektoj, ĉar ili estas la sama.

  • Tie mi renkontis Vilĉjon, mian edzon. - そこで私は夫の Vilĉjo に出会った。
  • La diablo lin prenu, la sentaŭgulon! - あの役立たずを悪魔が攫いますように。
  • La koko, trumpetisto de l' mateno, per sia laŭta, forta, hela voĉo el dormo vekas dion de la tago. - La koko, trumpetisto de l' mateno, per sia laŭta, forta, hela voĉo el dormo vekas dion de la tago.
  • Li prelegis pri Hitlero, la fondinto de la naziismo. - Li prelegis pri Hitlero, la fondinto de la naziismo.

    Oni povus diri: ...pri Hitlero, pri la fondinto...

  • Ni esprimas nian koran dankon al sinjoro Schleyer, la unua kaj plej energia pioniro de la ideo de neŭtrala lingvo internacia. - Ni esprimas nian koran dankon al sinjoro Schleyer, la unua kaj plej energia pioniro de la ideo de neŭtrala lingvo internacia.

    Oni povus diri ...al sinjoro Schleyer, al la unua kaj plej energia pioniro...

同格を nometio estas (すなわち、つまり) などの表現を使って導入することがあります:

  • Mi renkontis mian malamikon, nome la mortiginton de mia patro. - Mi renkontis mian malamikon, nome la mortiginton de mia patro.
  • Hodiaŭ mi ricevis duoblan pagon, tio estas cent dolarojn. - Hodiaŭ mi ricevis duoblan pagon, tio estas cent dolarojn.

    Mallongigo de: Tio estas: mi ricevis cent dolarojn.

同格と指名語を混同しないように注意してください。指名語は同格と似ているように見えることもありますが、指名語は対格語尾その他の役割標示を持つことはありません。次の文を比較してみましょう:

  • Iuj asertis, ke ili vidis eĉ profesoron, Paŭlon Jenkins. - Iuj asertis, ke ili vidis eĉ profesoron, Paŭlon Jenkins.

    La surprizaĵo estas, ke ili entute vidis profesoron. Poste oni aldonas, ke ĝuste Paŭlon Jenkins ili vidis. Paŭlon Jenkins estas apozicio.

  • Iuj asertis, ke ili vidis eĉ profesoron Paŭlo Jenkins. - Iuj asertis, ke ili vidis eĉ profesoron Paŭlo Jenkins.

    La surprizaĵo estas, ke ili vidis ĝuste Paŭlon Jenkins (kiu estas profesoro). Paŭlo Jenkins estas nominacio de profesoron. Profesoron Paŭlo Jenkins = tiun profesoron, kiu nomiĝas Paŭlo Jenkins.

同格を句作用 呼格と混同しないようにしてください。呼格に作用標示はありません: Sidigu vin, sinjoro! Vinsinjoro は同一人物ですが、vin は目的語で、sinjoro は呼格です。

同格の ĉiu(j), ambaŭ, ĉio

Ĉiu(j), ambaŭ kaj ĉio povas esti klariga apozicio de substantivo aŭ persona pronomo. Se la substantivo aŭ pronomo havas N-finaĵon, tiam ankaŭ la apozicio havu tiun finaĵon (krom ambaŭ, kiu neniam povas havi N-finaĵon). Ĉi tiaj apozicioj ne staras ĉiam tuj post la unua frazparto, sed ofte iom pli poste en la frazo:

  • Ni ĉiuj legas. = Ni legas. Ĉiuj (el ni) legas. - Ni ĉiuj legas. = Ni legas. Ĉiuj (el ni) legas.
  • Ili ĉiuj sidas silente kaj skribas. = Ili sidas. Ĉiuj (el ili) sidas. - Ili ĉiuj sidas silente kaj skribas. = Ili sidas. Ĉiuj (el ili) sidas.
  • Ŝi vidis, kiel la cikonioj forflugis, ĉiu aparte. = La cikonioj forflugis. Ĉiu unuopa cikonio forflugis aparte. - Ŝi vidis, kiel la cikonioj forflugis, ĉiu aparte. = La cikonioj forflugis. Ĉiu unuopa cikonio forflugis aparte.
  • La kolonoj havis ĉiu la alton de dek ok ulnoj. Ĉiu unuopa kolono estis tiel alta. - La kolonoj havis ĉiu la alton de dek ok ulnoj. Ĉiu unuopa kolono estis tiel alta.
  • Vin ĉiujn mi kore salutas. = Mi salutas vin. Mi salutas ĉiujn (el vi). - Vin ĉiujn mi kore salutas. = Mi salutas vin. Mi salutas ĉiujn (el vi).
  • Ili ambaŭ estis bonaj homoj. = Ili estis bonaj homoj. Ambaŭ (el ili) estis bonaj homoj. - Ili ambaŭ estis bonaj homoj. = Ili estis bonaj homoj. Ambaŭ (el ili) estis bonaj homoj.
  • Tio estas ĉio tre bona. = Tio estas tre bona. Ĉio (el tio) estas tre bona. - Tio estas ĉio tre bona. = Tio estas tre bona. Ĉio (el tio) estas tre bona.

Kunskriboj

Speciala formo de apozicio estas kunskribo. En kunskribo pluraj (plej ofte du) samspecaj vortoj kunlaboras por esprimi ion specialan. La apartaj vortoj en kunskribo preskaŭ fariĝas unu kunmetita vorto. Oni elparolas ilin senpaŭze, kaj oni kutimas ilin skribi kune, sed kun dividostreko. Tamen ne temas pri veraj kunmetaĵoj. Gramatike oni traktas ilin (normale) kiel apartajn vortojn:

  • Pluraj ŝtatoj-membroj informis pri sia preteco ampleksigi la instruadon de Esperanto. = ...ŝtatoj, kiuj estas membroj [de UNESKO]... - Pluraj ŝtatoj-membroj informis pri sia preteco ampleksigi la instruadon de Esperanto. = ...ŝtatoj, kiuj estas membroj [de UNESKO]...

    Kaj ŝtatoj, kaj membroj havas J-finaĵon, ĉar ili estas du apartaj vortoj.

  • La Franca flago estas blua-blanka-ruĝa. - La Franca flago estas blua-blanka-ruĝa.

    Oni povus ankaŭ diri blua, blanka kaj ruĝa, sed la kunskriba formo montras, ke temas pri unueca difinita kolorkombino.

  • La fotoj ne estis koloraj, sed nigraj-blankaj. - La fotoj ne estis koloraj, sed nigraj-blankaj.

    Oni povus ankaŭ diri nigraj kaj blankaj, sed nigraj-blankaj pli emfazas la kontraston al koloraj. Temas pri certa speco de foto.

  • Kio estos, tio estos, mi provos trafe-maltrafe. = ...mi provos, ĉu trafe, ĉu maltrafe, laŭ ŝanco. - Kio estos, tio estos, mi provos trafe-maltrafe. = ...mi provos, ĉu trafe, ĉu maltrafe, laŭ ŝanco.
  • Vole-ne-vole li devis konsenti. = Ĉu vole, ĉu ne-vole, li devis konsenti. - Vole-ne-vole li devis konsenti. = Ĉu vole, ĉu ne-vole, li devis konsenti.
  • Pli-malpli unu horon poste Marta eniris en sian ĉambreton en la mansardo. = Proksimume unu horon poste... - Pli-malpli unu horon poste Marta eniris en sian ĉambreton en la mansardo. = Proksimume unu horon poste...

    Iafoje oni povus same bone diri pli aŭ malpli, sed tio ne havas vere la signifon proksimume.

Komentaj apozicioj

Iafoje oni uzas apoziciajn frazpartojn, kiuj ne montras la saman aferon, sed kiuj aldonas ian informon pri la afero. Plej ofte temas pri loko, kie la afero troviĝas, aŭ de kie ĝi devenas. Tiaj komentaj apozicioj neniam havas N-finaĵon. Oni povus rigardi tiajn apoziciojn kiel mallongigitajn subfrazojn:

  • Prelegis interalie profesoro Kiselman, Svedujo. = ...Kiselman, kiu venas el Svedujo. - Prelegis interalie profesoro Kiselman, Svedujo. = ...Kiselman, kiu venas el Svedujo.

    Oni ankaŭ povas diri: ...Kiselman el Svedujo.

  • Ni vizitis Tokion, Japanujo. = ...Tokion, kiu troviĝas en Japanujo. - Ni vizitis Tokion, Japanujo. = ...Tokion, kiu troviĝas en Japanujo.

    Aŭ: ...Tokion en Japanujo.

先頭にもどる