Anstataŭ
คำบุพบท anstataŭ ใช้แสดงสิ่งที่ถูกอีกสิ่งหนึ่งทำหน้าที่แทน หรือสิ่งที่ถูกอีกสิ่งหนึ่งมาอยู่แทนที่:
-
Anstataŭ kafo li donis al mi teon kun sukero, sed sen kremo. - เขาให้ชาใส่น้ำตาลฉันแทนที่จะให้กาแฟ แต่ว่าไม่ใส่ครีม
เขาไม่ได้ให้กาแฟ แต่ให้ชาแทน บทบาทของกาแฟ (ในฐานะเครื่องดื่ม) ถูกแทนที่ด้วยชา
- Kiam mortis Jobab, ekreĝis anstataŭ li Ĥuŝam el la lando de la Temananoj. - เมื่อโยบับสิ้นพระชนม์แล้วหุชามชาวแผ่นดิน ของคนเทมานขึ้นครอบครองแทน
-
Anstataŭ matene, mi nun hejtados la fornon tagmeze. - ตอนนี้ฉันจะอุ่นเตาอบตอนเที่ยงแทนที่จะทำในตอนเช้า
ฉันจะไม่อุ่นเตาอบในตอนเช้าอีกต่อไป แต่เป็นตอนเที่ยงแทน
-
Anstataŭ ĉia respondo la maljunulino nee skuis la kapon. - แทนที่จะตอบ หญิงชรากลับส่ายหัวปฏิเสธ
เธอไม่ได้ตอบคำถาม แต่ใช้การส่ายหัวของเธอเป็นคำตอบ
-
Ĉu mi ne helpu vin, anstataŭ tio, ke vi sola faru la tutan laboron? - ฉันไม่ต้องช่วยงานคุณหรือ ถ้าอย่างนั้นคุณจะต้องทำงานทั้งหมดเองนะ
ตอนนี้ความตั้งใจคือคุณจะต้องทำงานทั้งหมดคงเดียว แทนที่จะเป็นอย่างนั้นให้ฉันช่วยคุณไหม
- Anstataŭ ke ĉiu lernas diversajn lingvojn, ĉiuj ellernadu unu saman lingvon. - แทนที่จะให้ทุกคนเรียนภาษาต่างกัน ทุกคนควรเรียนหนึ่งภาษาที่เหมือนกัน
- La aliaj anasoj preferis naĝadi en la kanaloj, anstataŭ viziti ŝin. - เป็ดตัวอื่น ๆ ชอบว่ายน้ำในคลองแทนที่จะไปเยี่ยมเธอบ้าง
Krom
คำบุพบท krom แสดงถึงสิ่งที่แยกออกมาที่พิจารณาเป็นพิเศษ โดยความหมายพื้นฐานนี้แยกออกมาได้สองความหมาย: krom ยกเว้น และ krom เพิ่มเติม
Krom ยกเว้น
Krom ในความหมายยกเว้นสิ่งที่ไม่เข้าเงื่อนไขของส่วนที่เหลือในประโยก หากประโยคเป็นเชิงบวก ความหมายของ krom ยกเว้นจะเป็นเชิงลบ ประโยคเชิงบวกดังกล่าวโดยปกติจะมีคำว่า ĉiu(j), ĉio หรือ tuta:
-
Tie estis ĉiuj miaj fratoj krom Petro. - พี่ชายของฉันทุกคนอยู่ที่นั่น ยกเว้นปีเตอร์
ปีเตอร์ไม่ได้อยู่ที่นั้น
-
Ĉio en ŝi estis juna kaj almenaŭ ŝajne serena, krom la frunto. - ทุกอย่างเกี่ยวกับเธอยังเด็กและอย่างน้อยก็ดูสงบสุข ยกเว้นหน้าผากของเธอ
หน้าผากไม่ได้ดูสงบสุข
-
La tuta teksto estas korekta, krom unu frazo. - ข้อความทั้งหมดถูกต้อง ยกเว้นหนึ่งประโยค
มีหนึ่งประโยคที่ไม่ถูกต้อง
หากประโยคเป็นเชิงลบ (ที่มี ne, กลุ่มคำตาราง NENI- หรือ sen) ความหมายของ krom จะเป็นในเชิงบวก:
-
En la salono estis neniu krom li kaj lia fianĉino. - ไม่มีใครในห้องนั่งเล่นเลย นอกจากเขาและคู่หมั่นของเขา
เขาและคู่หมั่นอยู่ที่นั้นจริง ๆ
-
Ne ekzistas Dio krom Mi. - ไม่มีพระเจ้าอื่นใดนอกจากฉัน
ฉันคือพระเจ้าองค์เดียวที่มีอยู่
-
En la lastaj monatoj mi, krom miaj profesiaj bezonoj, preskaŭ neniam eliras el la domo. - ในช่วงไม่กี่เดือนที่ผ่านมา นอกจากความจำเป็นด้านอาชีพของฉันแล้ว ฉันแทบไม่เคยออกจากบ้านเลย
ในกรณีของความจำเป็นด้านอาชีพ ฉันจำเป็นต้องออกไปข้างนอก (หรือพูดว่า krom pro miaj profesiaj bezonoj เพื่อความชัดเจนมากยิ่งขึ้น สามารถศึกษาเกี่ยวกับ anstataŭ และ krom + ตัวบอกบทบาทอื่น ๆ ได้ที่นี่)
-
Marta kuŝis sur la malmola litaĵo sen ia alia sento krom morta laciĝo. - มาร์ทานอนบนเตียงแข็งโดยไม่มีความรู้สึกอื่นใดนอกจากความเหนื่อยล้าเจียนตาย
เธอเหนื่อยเจียนตายจริง ๆ
- Mi nenion pli postulus, krom ke oni montru al mi sindonecon kaj estimon. - ฉันไม่เรียกร้องอะไรไปมากกว่านี้แล้ว นอกจากขอให้มีคนแสดงความทุ่มเทและความเคารพให้ฉัน
- Ne ekzistas alia bono por la homo, krom manĝi kaj trinki. - สำหรับมนุษย์นั้นไม่มีอะไรดีไปกว่ากิน และดื่ม
Krom เพิ่มเติม
Krom เพิ่มเติม แสดงถึงสิ่งที่มีอยู่แล้ว จากนั้นก็มีการเพิ่มอีกสิ่งหนึ่งเข้าไป โดยปกติในประโยคจะมีคำ ankaŭ (หรือ ankoraŭ หรือ eĉ) เพื่อเน้นความหมายของการเพิ่มเติมเข้ามา:
- Krom Petro tie estis ankaŭ ĉiuj aliaj miaj fratoj. = Aldone al Petro ankaŭ ili estis tie. - นอกจากปีเตอร์แล้ว น้องชายคนอื่น ๆ ของฉันก็อยู่ที่นั่นด้วย = นอกจากปีเตอร์แล้ว พวกเขาก็อยู่ที่นั่นด้วย
- Per pruntedono ofte oni perdas krom sia havo ankaŭ la amikon. = Aldone al tio, ke oni perdas sian havon, oni perdas ankaŭ la amikon. - โดยการให้ยืมคุณมักจะสูญเสียไม่เพียงแต่ทรัพย์สินของคุณเท่านั้น แต่ยังรวมถึงเพื่อนของคุณด้วย = นอกจากความจริงที่ว่าคุณสูญเสียทรัพย์สินของคุณแล้ว คุณยังสูญเสียเพื่อนของคุณด้วย
- La luno ne leviĝis ankoraŭ sufiĉe alte, krom tio estis iom da nebulo. = Aldone al tio, ke la luno ne leviĝis sufiĉe, estis ankaŭ iom da nebulo. - ดวงจันทร์ยังขึ้นไม่สูงพอ นอกจากนั้นยังมีหมอกอีกเล็กน้อย = เพิ่มเติมจากที่ดวงจันทร์ยังจะขึ้นไม่สูงพอแล้ว ยังมีหมอกอยู่บ้าง
- Krom Karlo, venis eĉ lia tuta familio. = Aldone al tio, ke venis Karlo... - นอกจากคาร์ลอสแล้ว ทั้งครอบครัวของเขาก็มาด้วย = เพิ่มเติมจากที่คาร์ลมา...
- Krom tio, ke li venis malfrue, li eĉ kondutis tre malbone. - นอกจากที่ว่าเขามาสายแล้ว เขายังประพฤติตัวแย่มากอีกด้วย
ความเสี่ยงต่อการเข้าใจผิด
โดยปกติบริบทจะแสดงอย่างชัดเจนว่าเป็น krom มีความหมายในทางยกเว้นหรือเพิ่มเติม หากมี ankaŭ, ankoraŭ หรือ eĉ แสดงว่า krom เป็นแบบเพิ่มเติม หากไม่มีคำดังและประโยคเป็นเชิงลบ krom จะเป็นแบบยกเว้น เพื่อความชัดเจนมากยิ่งขึ้นเราสามารถใช้วลี kun escepto de, escepte de, escept(int)e + ตัวลงท้าย N หรือ ekskluzive de ในประโยคแทนได้ หากต้องการความหมายเพิ่มเติม สามารถใช้ aldone al, inkluzive de ได้เช่นเดียวกัน
Anstataŭ และ krom + ตัวบอกบทบาทอื่น ๆ
Anstataŭ และ krom เป็นคำบุพบทที่แยกจากกัน เนื่องจากไม่ได้แสดงบทบาทของประโยค โดยเพียงแสดงว่ามีอย่างอื่นที่เติมเต็ม หรือสิ่งนั้นถูกแยกออกจากกัน โดยปกติบริบทจะแสดงให้เห็นว่าบทบาทนั้นเป็นของประธาน กรรม หรือส่วนขยายภาคแสดง หากจำเป็นสามารถเพิ่มตัวบอกบทบาทได้ (คำบุพบทหรือตัวลงท้าย N) ซึ่งจะแสดงบทบาทของประโยคให้เห็นได้ชัดเจนยิ่งขึ้น:
-
Li faris tion pro ŝi anstataŭ pro mi. - เขาทำเพื่อเธอแทนฉัน
หากพูดว่า anstataŭ mi จะให้ความหมายว่าเขาจะเข้ามาแทนที่ฉันในฐานะผู้กระทำ โดยที่เขาเป็นผู้ที่มาทำแทนฉัน Pro แสดงให้เห็นว่า mi มีบทบาทว่าเป็น "สาเหตุ" และเธอได้เข้ามาแทนที่ฉันในบทบาทนั้น
-
Petro batis Paŭlon anstataŭ Vilhelmon. - ปีเตอร์ตีพอลแทนวิลเลียม
ปีเตอร์ไม่ได้ตีวิลเลียมแต่เป็นพอล เปรียบเทียบกับ: Petro batis Paŭlon anstataŭ Vilhelmo. = ไม่ใช่วิลเลียม แต่เป็นปีเตอร์ที่ตีพอล
- Ili veturis al Londono anstataŭ al Bath. - พวกเขาเดินทางไปลอนดอนแทนที่จะไปเมืองบาธ
-
Kiu alportas oferojn al dioj, krom al la Eternulo sole, tiu estu ekstermita. - ผู้ใดถวายบูชาแด่พระต่าง ๆ เว้นแต่พระเจ้าองค์เดียว ผู้นั้นต้องถูกปรับโทษถึงตายทีเดียว
หากไม่มี al ดูเหมือนว่ามีเพียงพระเจ้าเท่านั้นที่สามารถถวายเครื่องบูชาแด่พระเจ้าโดยไม่ถูกปรับโทษ ดั้งนั้น al จึงจำเป็นเพื่อให้ชัดเจนว่าพระเจ้าทรงเป็นผู้รับเครื่องบูชา
-
Neniu rajtas uzi la novan aŭton, krom en la okazo, se mi tion diros. - ห้ามไม่ให้ใครใช้รถคันใหม่เว้นแต่ฉันจะพูดเช่นนั้น(อนุญาต)
En แสดงให้เห็นว่า okazo เป็นส่วนขยายภาคแสดงเกี่ยวกับเวลา
-
Krom Vilhelmon Petro batis ankaŭ Paŭlon. - นอกจากวิลเลียมแล้วปีเตอร์ตีพอลอีกด้วย
ตัวลงท้าย N หลังจาก krom เป็นสิ่งที่ชวนสับสน ถึงแม้ว่าจะไม่ผิดไวยากรณ์ก็ตาม หากต้องการไม่ให้เกิดความสับสน ให้ใช้ ankaŭ เพื่อให้เกิดความเข้าใจได้ง่ายขึ้น เปรียบเทียบ: Krom Vilhelmo ankaŭ Petro batis Paŭlon. = นอกจากที่วิลเลียมตีพอลแล้ว ปีเตอร์ก็ทำเช่นนั้นด้วย(ปีเตอร์ก็ตีพอลด้วย)
นอกจากนี้ยังสามารถใช้รูปแบบที่มีกริยาสภาวมาลาแทนได้: ...anstataŭ fari tion pro mi. ...anstataŭ peti de vi... ...anstataŭ bati Vilhelmon. ...anstataŭ veturi al Bath. Krom bati Vilhelmon...
การใช้แบบอิสระ
หากคุณต้องการใช้ anstataŭ หรือ krom แบบด้วยตัวเองหรือแบบอิสระ โดยไม่ระบุบทบาท ทำได้โดยการใส่ตัวลงท้ายกริยาวิเศษณ์เข้าไป: anstataŭe = "แทนที่จะ"; krome = "นอกจากนี้":
- Li ne donis al mi kafon. Anstataŭe li donis teon. = Anstataŭ kafo... - เขาไม่ให้กาแฟฉัน (แต่)เขาให้ชาแทน = แทนกาแฟ...
- Krome vi devas pagi por matenmanĝo. = Krom tio, kion vi jam pagis... - นอกจากนี้คุณยังต้องจ่ายค่าอาหารเช้าด้วย = นอกเหนือจากสิ่งที่คุณได้จ่ายเงินไปแล้ว...
นอกจากนี้ยังสามารถใช้ตัวลงท้ายคำคุณศัพท์ได้: Ni devis almeti la anstataŭ radon. = ...tiun radon, kiu servas anstataŭ alia rado. Vi devas pagi kroman kotizon. = ...plian kotizon, krom tiu kotizo, kiun vi jam pagis.
Krome และ kroma มีความหมายเพิ่มเติมเสมอ ไม่มีข้อยกเว้น